Chung tay bảo vệ thị lực cho người cao tuổi trước tốc độ già hóa dân số

Ngày 13-7, Trung ương Hội Người cao tuổi Việt Nam phối hợp với Bộ Y tế tổ chức Hội nghị triển khai đề án “Người cao tuổi tham gia đẩy mạnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, khởi nghiệp và tạo việc làm”, đồng thời phát động chương trình nhân đạo “MB Mắt sáng cho người cao tuổi”.

Sự kiện được triển khai trong khuôn khổ Chương trình phối hợp số 112 giữa Trung ương Hội Người cao tuổi Việt Nam và Bộ Y tế giai đoạn 2025-2028, hướng tới mục tiêu huy động nguồn lực xã hội để chăm sóc sức khỏe mắt, nâng cao chất lượng cuộc sống và phát huy vai trò của người cao tuổi trong bối cảnh già hóa dân số.

Theo thống kê của ngành Y tế, Việt Nam hiện có khoảng 2 triệu người mù lòa, trong đó khoảng 70% nguyên nhân xuất phát từ bệnh đục thủy tinh thể. Đây là căn bệnh có thể điều trị hiệu quả nếu được phát hiện và can thiệp đúng thời điểm. Mỗi năm, cả nước ghi nhận khoảng 150.000 ca mắc mới, chủ yếu ở người trên 50 tuổi.

Đáng chú ý, ước tính khoảng 35% người cao tuổi mắc bệnh không biết mình có thể điều trị khỏi do cho rằng mắt mờ là hệ quả tất yếu của tuổi tác hoặc chưa có điều kiện tiếp cận thông tin, dịch vụ y tế, đặc biệt tại vùng sâu, vùng xa, khu vực khó khăn hay trong các nhóm hộ nghèo, cận nghèo và người neo đơn.

Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải mở rộng các chương trình chăm sóc mắt ngay từ cộng đồng. Áp lực sẽ còn lớn hơn khi Việt Nam được đánh giá là một trong những quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh trên thế giới. Năm 2024, cả nước có khoảng 14,2 triệu người từ 60 tuổi trở lên và con số này được dự báo đạt gần 18 triệu người vào năm 2030. Khi số lượng người cao tuổi tăng nhanh trong thời gian ngắn, việc đưa dịch vụ khám, sàng lọc và điều trị đến đúng đối tượng, ngay tại nơi sinh sống trở thành yêu cầu quan trọng nhằm giảm nguy cơ mù lòa có thể phòng tránh.

Phát biểu tại hội nghị, ông Nguyễn Thanh Bình, Phó Chủ tịch Ủy ban Quốc gia về Người cao tuổi Việt Nam, Chủ tịch Hội Người cao tuổi Việt Nam khẳng định, chương trình nhân đạo “MB Mắt sáng cho người cao tuổi” là nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn già hóa dân số diễn ra mạnh mẽ. Nhiều quốc gia mất từ 70 đến 100 năm để chuyển sang giai đoạn già hóa dân số, trong khi Việt Nam được dự báo chỉ mất khoảng 25 năm. Điều này tạo ra thách thức lớn đối với hệ thống y tế, an sinh xã hội và các chính sách dành cho người cao tuổi.

Theo ông Nguyễn Thanh Bình, việc chăm sóc sức khỏe, trong đó có chăm sóc mắt, cần sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành, địa phương và sự đồng hành của doanh nghiệp, tổ chức xã hội nhằm thích ứng hiệu quả với xu hướng già hóa dân số.

Chủ tịch Hội Người cao tuổi Việt Nam cũng kêu gọi các cấp ủy, chính quyền, ngành y tế và các đơn vị liên quan tiếp tục phối hợp triển khai chương trình, góp phần nâng cao nhận thức xã hội về trách nhiệm chăm sóc và phát huy vai trò người cao tuổi.

Tại hội nghị, thay mặt Ngân hàng TMCP Quân đội (MB), Thượng tá Chu Hải Công, Giám đốc Quan hệ công chúng, Ban Quan hệ công chúng, Văn phòng Hội đồng quản trị đã trao 5 tỷ đồng từ Quỹ Xã hội từ thiện MB để triển khai chương trình “MB Mắt sáng cho người cao tuổi”. Nguồn kinh phí sẽ được sử dụng cho các hoạt động khám, sàng lọc, tư vấn và điều trị bệnh về mắt, ưu tiên người cao tuổi thuộc hộ nghèo, cận nghèo, người neo đơn, người có hoàn cảnh khó khăn, đồng bào dân tộc thiểu số và người dân sinh sống ở vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn.

Đồng hành với chương trình trong vai trò chuyên môn là Hệ thống Bệnh viện Mắt Sài Gòn - đơn vị trực thuộc Tập đoàn Y khoa Sài Gòn. Hiện Hệ thống Bệnh viện Mắt Sài Gòn có 32 bệnh viện và phòng khám tại 17 tỉnh, thành phố. Theo kế hoạch, các bệnh viện và phòng khám trong hệ thống sẽ phối hợp với các đơn vị liên quan triển khai chương trình theo lộ trình thống nhất trên phạm vi cả nước.

Trước đó, tại lễ phát động chương trình 112 giai đoạn 2025-2028 ở Hà Tĩnh vào tháng 6-2026, hệ thống đã khám, tư vấn miễn phí cho gần 200 người cao tuổi và thực hiện 50 ca phẫu thuật đục thủy tinh thể miễn phí. Mục tiêu không chỉ dừng ở việc tăng số lượng người được khám và điều trị mà còn giúp người cao tuổi được tiếp cận dịch vụ nhãn khoa chất lượng, an toàn và giảm bớt gánh nặng chi phí.