Ngày Văn hóa Việt Nam không chỉ là dịp tôn vinh di sản, truyền thống và những thành tựu sáng tạo, mà còn phải thực sự trở thành ngày hội của nhân dân, nơi mỗi người được tham gia, trải nghiệm, sáng tạo và thụ hưởng những giá trị văn hóa tốt đẹp.
Đó là lời khẳng định của Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng trong phát biểu khai mạc Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội, diễn ra sáng 21-11 tại không gian hồ Hoàn Kiếm và phụ cận.

Phát triển đất nước phải dựa trên nền tảng văn hóa vững chắc
Tại lễ khai mạc, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết, sự kiện Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội diễn ra trong dịp kỷ niệm 80 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất (24/11/1946 - 24/11/2026), đồng thời hướng tới Ngày Văn hóa Việt Nam 24-11, được xác định trong Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.
Theo đồng chí Vũ Đại Thắng, lịch sử hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước đã chứng minh: Văn hóa là cội nguồn sức sống, là sức mạnh tinh thần làm nên bản lĩnh, khí phách và sự trường tồn của dân tộc Việt Nam. Trải qua bao biến thiên của lịch sử, chính văn hóa đã nuôi dưỡng lòng yêu nước, hun đúc ý chí độc lập, tự cường, bồi đắp tinh thần đoàn kết, nghĩa đồng bào và khát vọng vươn lên của các thế hệ người Việt Nam.
Nhìn lại chặng đường phát triển văn hóa của dân tộc, đồng chí Vũ Đại Thắng cho biết, cách đây 80 năm, ngày 24-11-1946, tại Hà Nội, Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất được tổ chức trong những ngày đầu đầy thử thách của nền độc lập dân tộc. Tại hội nghị, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định tư tưởng sâu sắc: “Văn hóa phải soi đường cho quốc dân đi”.
80 năm đã trôi qua, tư tưởng ấy vẫn vẹn nguyên giá trị và ngày càng thể hiện rõ ý nghĩa thời đại. Văn hóa soi đường bằng việc bồi đắp nhân cách, nuôi dưỡng lòng nhân ái, tinh thần trách nhiệm và khát vọng cống hiến; bằng việc định hướng những giá trị tốt đẹp cho con người và xã hội. Văn hóa soi đường để sự phát triển không chỉ được đo bằng tốc độ tăng trưởng hay quy mô kinh tế, mà còn bằng sự tiến bộ xã hội, chất lượng cuộc sống và hạnh phúc của nhân dân.
Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng.
Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, đồng chí Vũ Đại Thắng nhận định, hơn bao giờ hết, chúng ta nhận thức sâu sắc rằng: Phát triển đất nước phải dựa trên nền tảng văn hóa vững chắc; phát huy sức mạnh con người Việt Nam; kết hợp hài hòa giữa gìn giữ bản sắc dân tộc với tiếp thu tinh hoa nhân loại, giữa truyền thống với đổi mới, sáng tạo.
“Việc Bộ Chính trị xác định ngày 24-11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam mang ý nghĩa sâu sắc, tiếp tục khẳng định vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng của văn hóa trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước. Ngày Văn hóa Việt Nam không chỉ là dịp tôn vinh di sản, truyền thống và những thành tựu sáng tạo, mà còn phải thực sự trở thành ngày hội của nhân dân; nơi mỗi người được tham gia, trải nghiệm, sáng tạo và thụ hưởng những giá trị văn hóa tốt đẹp”, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội bày tỏ.
Lấy chất lượng cuộc sống và hạnh phúc của nhân dân làm thước đo quan trọng của sự phát triển
Khẳng định Thăng Long - Hà Nội luôn giữ một vị trí đặc biệt trong dòng chảy lịch sử và văn hóa dân tộc, là nơi hội tụ, kết tinh và lan tỏa những giá trị tiêu biểu của văn hóa Việt Nam, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng nhắc lại: Hơn nghìn năm trước, Đức vua Lý Thái Tổ đã lựa chọn vùng đất Đại La để định đô, mở ra hành trình lịch sử của Thăng Long - Hà Nội. Trải qua hơn một thiên niên kỷ, các thế hệ người Hà Nội đã bền bỉ gìn giữ, bồi đắp truyền thống yêu nước, hiếu học, trọng nghĩa tình, quý trọng tài năng; đồng thời rộng mở đón nhận tinh hoa văn hóa từ mọi miền đất nước và bạn bè quốc tế.

Theo đồng chí Vũ Đại Thắng, là Thủ đô của cả nước, Thành phố vì hòa bình, thành viên Mạng lưới các Thành phố sáng tạo của UNESCO, Hà Nội tự hào về truyền thống ngàn năm văn hiến, đồng thời ý thức sâu sắc trách nhiệm gìn giữ và phát huy những giá trị ấy trong thời đại mới.
Theo đó, giữ gìn truyền thống không có nghĩa là chỉ lưu giữ những gì thuộc về quá khứ. Điều quan trọng hơn là làm cho những giá trị văn hóa tiếp tục sống trong hiện tại, trở thành nguồn cảm hứng sáng tạo và động lực phát triển cho tương lai.
Một Thủ đô ngàn năm văn hiến phải đồng thời là một Thủ đô năng động, sáng tạo, hội nhập và phát triển. Một thành phố giàu di sản phải đồng thời là nơi khơi nguồn những giá trị văn hóa mới. Và một Hà Nội đáng sống không chỉ là thành phố có hạ tầng hiện đại, kinh tế phát triển, mà còn phải là nơi mỗi người dân được sống trong môi trường văn hóa lành mạnh, nhân văn; được sáng tạo, cống hiến và thụ hưởng những thành quả của phát triển.
Với nhận thức đó, Hà Nội xác định đầu tư cho văn hóa, cho con người chính là đầu tư cho tương lai; phát triển văn hóa phải gắn chặt với phát triển kinh tế - xã hội; lấy chất lượng cuộc sống và hạnh phúc của nhân dân làm thước đo quan trọng của sự phát triển.
Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng.
Hành động để văn hóa trở thành động lực phát triển
Để văn hóa thực sự trở thành sức mạnh nội sinh, nguồn lực và động lực phát triển Thủ đô, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội khẳng định quyết tâm đưa các chủ trương, chính sách về phát triển văn hóa vào cuộc sống bằng những hành động cụ thể, thiết thực và bền bỉ.

Trước hết, thành phố tiếp tục đặt văn hóa và con người ở vị trí trung tâm trong chiến lược phát triển Thủ đô.
Thành phố tập trung thực hiện hiệu quả các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về phát triển văn hóa; phát huy các cơ chế, chính sách đặc thù của Luật Thủ đô; ưu tiên nguồn lực bảo tồn, phát huy giá trị di sản và nâng cao chất lượng các thiết chế văn hóa. Đặc biệt, thành phố quan tâm phát triển những không gian văn hóa gần gũi với đời sống nhân dân như thư viện, nhà văn hóa, không gian đọc sách, sinh hoạt nghệ thuật và sáng tạo cộng đồng; bảo đảm người dân ở mọi lứa tuổi, mọi địa bàn đều có cơ hội tiếp cận và thụ hưởng văn hóa.
Thứ hai, xây dựng con người Hà Nội thanh lịch, văn minh, nhân ái, sáng tạo; hình thành môi trường văn hóa lành mạnh trong toàn xã hội.
Thành phố chú trọng sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội trong giáo dục đạo đức, lối sống, truyền thống văn hóa, ý thức công dân, nhất là đối với thế hệ trẻ.

Cùng với đó, thành phố đề cao văn hóa ứng xử, văn hóa công vụ, văn hóa học đường và văn hóa trên không gian số; phát huy tinh thần trách nhiệm, sự liêm chính, tận tụy phục vụ nhân dân của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức.
“Một Thủ đô văn hiến trước hết phải là nơi những giá trị tốt đẹp được thể hiện bằng cách sống, cách ứng xử và trách nhiệm của mỗi người”, đồng chí Vũ Đại Thắng nhấn mạnh.
Thứ ba, khơi dậy mạnh mẽ sức sáng tạo, phát triển công nghiệp văn hóa, đưa văn hóa trở thành nguồn lực quan trọng cho phát triển kinh tế và nâng cao vị thế Thủ đô.
Hà Nội tiếp tục tạo điều kiện để đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ, nghệ nhân và những người làm văn hóa phát huy tài năng, tâm huyết và sức sáng tạo; quan tâm bảo tồn, truyền nghề, trao truyền di sản cho các thế hệ mai sau. Đồng thời, khuyến khích phát triển các không gian sáng tạo, các sản phẩm và dịch vụ văn hóa mang bản sắc Hà Nội; đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số trong bảo tồn, phát huy giá trị di sản; mở rộng giao lưu, hợp tác quốc tế.
“Thành phố hướng tới xây dựng Hà Nội không chỉ là nơi lưu giữ những di sản quý báu của dân tộc, mà còn là nơi hình thành những ý tưởng mới, những tác phẩm và sản phẩm văn hóa sáng tạo có sức hấp dẫn, góp phần quảng bá hình ảnh Thủ đô và văn hóa Việt Nam ra thế giới”, đồng chí Vũ Đại Thắng nêu.

Thứ tư, phát huy vai trò chủ thể của nhân dân, huy động sức mạnh của toàn xã hội trong xây dựng và phát triển văn hóa.
Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng khẳng định, Hà Nội trân trọng, ghi nhận và tiếp tục tạo điều kiện để các nghệ nhân, văn nghệ sĩ, trí thức, cộng đồng doanh nghiệp và toàn thể nhân dân tham gia gìn giữ, sáng tạo và lan tỏa những giá trị văn hóa tốt đẹp.
Thành phố mong tiếp tục nhận được sự quan tâm của Trung ương, sự phối hợp của các ban, bộ, ngành, địa phương, sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp, đội ngũ sáng tạo và đông đảo nhân dân trong sự nghiệp phát triển văn hóa Thủ đô.
Theo Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội, Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội năm 2026 là dịp để những giá trị văn hóa đến gần hơn với công chúng, để truyền thống được tiếp nối bằng những hình thức thể hiện mới, để các thế hệ cùng gặp gỡ, trải nghiệm và sẻ chia niềm tự hào về bản sắc văn hóa dân tộc.
“Tôi mong rằng, từ ngày hội hôm nay, mỗi cơ quan, đơn vị, mỗi gia đình và mỗi người dân sẽ có thêm những hành động thiết thực để chăm lo cho văn hóa. Đó có thể là gìn giữ một nếp nhà, trao truyền một nghề truyền thống, nuôi dưỡng thói quen đọc sách, ứng xử tử tế nơi công cộng, quan tâm đến di sản và giáo dục thế hệ trẻ biết trân trọng những giá trị tốt đẹp của dân tộc”.
Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng.
(*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.