Chính phủ Nhật Bản bổ sung ngân sách 19,5 tỷ USD để ứng phó giá năng lượng leo thang

Chính phủ của Thủ tướng Takaichi Sanae kỳ vọng gói ngân sách bổ sung cho năm tài khóa 2026 dự kiến sẽ được Quốc hội phê chuẩn vào ngày 5-6.

Toàn bộ nguồn vốn của gói chi tiêu này sẽ được huy động thông qua phát hành trái phiếu bù đắp thâm hụt ngân sách, nhằm hỗ trợ hóa đơn điện, khí đốt cho người dân và tiếp tục chương trình trợ cấp cho các nhà phân phối nhiên liệu để kiềm chế giá xăng.

Tuy nhiên, trước những lo ngại của thị trường về tình trạng tài khóa vốn đã rất căng thẳng của Nhật Bản, chính phủ nhấn mạnh việc phát hành thêm nợ để tài trợ cho ngân sách bổ sung sẽ không gây tác động tiêu cực tới thị trường trái phiếu.

Các quan chức Bộ Tài chính cho biết nhờ nguồn thu thuế và ngoài thuế cao hơn dự kiến, trong khi chi tiêu thực tế thấp hơn kế hoạch, chính phủ sẽ không cần phát hành khoảng 3.000 tỷ yên trái phiếu từng được dự kiến sử dụng để tài trợ cho ngân sách năm tài khóa 2025 kết thúc vào tháng 3 vừa qua.

Dù vậy, kế hoạch tiếp tục trợ cấp cho các nhà bán buôn dầu mỏ nhằm duy trì giá xăng ở mức khoảng 170 yên/lít đang làm dấy lên những lo ngại về tính bền vững của tài khóa quốc gia, trong bối cảnh giá dầu thô trên thế giới vẫn duy trì ở mức cao.

Từ tháng 3 đến nay, Chính phủ Nhật Bản đã triển khai chương trình trợ giá xăng dầu bằng nguồn kinh phí khoảng 800 tỷ yên được trích từ quỹ dự phòng của năm tài khóa 2025. Thông thường, các quỹ dự phòng này được dành cho các tình huống khẩn cấp như thiên tai hoặc thảm họa lớn.

Thông tin về kế hoạch xây dựng ngân sách bổ sung cũng làm gia tăng lo ngại của giới đầu tư về tình trạng nợ công ngày càng xấu đi và áp lực lạm phát gia tăng tại Nhật Bản. Những lo ngại này đã đẩy lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 10 năm lên mức cao nhất trong gần ba thập niên.

Theo dự thảo, ngân sách bổ sung sẽ lập một quỹ dự phòng mới trị giá 2.500 tỷ yên để ứng phó với các tác động từ tình hình Trung Đông, chủ yếu nhằm bổ sung nguồn kinh phí cho chương trình trợ giá xăng dầu.

Ngoài ra, ngân sách còn dành 100 tỷ yên cho chính quyền địa phương sử dụng linh hoạt, chẳng hạn để hỗ trợ các hộ gia đình sử dụng khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) hoặc các doanh nghiệp tiêu thụ điện siêu cao áp.

Theo Bộ Tài chính Nhật Bản, quỹ trợ giá xăng dầu hiện nay có nguy cơ cạn kiệt trong vài tháng tới nếu tiếp tục được sử dụng với tốc độ hiện tại. Tính đến cuối tháng 5, số dư quỹ chỉ còn 670 tỷ yên sau khi đã giải ngân tới 310 tỷ yên chỉ riêng trong tháng 4.

Bên cạnh đó, ngân sách bổ sung cũng dành 513,5 tỷ yên để hỗ trợ giá điện và khí đốt trong giai đoạn từ tháng 7 đến tháng 9, thời điểm nhu cầu sử dụng điều hòa nhiệt độ tăng mạnh vào mùa hè.

(tổng hợp)