Chia sẻ áp lực với doanh nghiệp, tạo dư địa cho tăng trưởng

Chính phủ vừa ban hành Nghị định 245/2026/NĐ-CP gia hạn thời hạn nộp thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân và tiền thuê đất trong năm 2026. Để hiểu rõ hơn tác động của chính sách này đối với nền kinh tế và cộng đồng doanh nghiệp, phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội đã có cuộc trao đổi với chuyên gia kinh tế Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng (Trường Đại học Nguyễn Trãi).

-Ông đánh giá như thế nào về việc Chính phủ tiếp tục gia hạn thời hạn nộp thuế và tiền thuê đất trong năm 2026? Chính sách này sẽ tạo ra những tác động gì đối với nền kinh tế?

-Việc Chính phủ ban hành Nghị định số 245/2026/NĐ-CP tiếp tục gia hạn thời hạn nộp thuế và tiền thuê đất là một quyết sách kịp thời, thể hiện rõ tinh thần điều hành chủ động, linh hoạt và đồng hành với doanh nghiệp. Trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều bất định, sức cầu phục hồi chưa đồng đều và cộng đồng doanh nghiệp vẫn đang từng bước củng cố năng lực tài chính, chính sách này mang ý nghĩa hỗ trợ rất thiết thực.

Điểm đáng ghi nhận là đây không phải chính sách miễn, giảm nghĩa vụ thuế mà là gia hạn thời điểm thực hiện nghĩa vụ tài chính với Nhà nước. Điều đó đồng nghĩa Chính phủ đang chủ động chia sẻ áp lực dòng tiền với doanh nghiệp, tạo thêm dư địa tài chính để doanh nghiệp duy trì sản xuất, mở rộng kinh doanh và chuẩn bị cho các cơ hội tăng trưởng mới, đồng thời vẫn bảo đảm tính bền vững của ngân sách Nhà nước.

Có thể xem đây như một “khoản tín dụng tài khóa không tính lãi”. Trong điều kiện nhiều doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, vẫn gặp khó khăn khi tiếp cận vốn tín dụng hoặc phải chịu chi phí vốn cao hơn giai đoạn trước đây, việc được giữ lại một phần dòng tiền trong thời gian nhất định sẽ giúp doanh nghiệp giảm áp lực tài chính mà không phát sinh thêm chi phí vay vốn. Quan trọng hơn, chính sách còn góp phần củng cố niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp đối với môi trường điều hành, tạo tâm lý tích cực để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư, mở rộng sản xuất và tạo việc làm. Niềm tin luôn là một trong những yếu tố quan trọng nhất để khơi thông các nguồn lực phát triển.

-Trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế vẫn đối mặt nhiều thách thức, theo ông, việc gia hạn thuế sẽ tác động như thế nào đến dòng tiền của doanh nghiệp và khả năng phục hồi sản xuất, kinh doanh?

Dòng tiền là “mạch máu” của doanh nghiệp. Trong giai đoạn hiện nay, nhiều doanh nghiệp không thiếu cơ hội kinh doanh nhưng lại gặp áp lực về vốn lưu động để duy trì sản xuất hoặc thực hiện các đơn hàng mới. Mặc dù mặt bằng lãi suất đã giảm đáng kể so với giai đoạn trước, nhưng đối với không ít doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp xuất khẩu hoặc doanh nghiệp đang trong quá trình phục hồi, chi phí vốn vẫn còn cao, trong khi điều kiện tiếp cận tín dụng chưa phải lúc nào cũng thuận lợi.

Việc gia hạn thuế và tiền thuê đất sẽ giúp doanh nghiệp có thêm nguồn lực để thanh toán nguyên vật liệu, trả lương người lao động, đầu tư công nghệ, mở rộng thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh. Giá trị của chính sách nằm ở việc hỗ trợ đúng thời điểm, khi doanh nghiệp cần nhất để duy trì nhịp sản xuất và chuẩn bị cho chu kỳ tăng trưởng mới.

Tuy nhiên, để tận dụng hiệu quả chính sách này, bản thân doanh nghiệp cũng cần chủ động tái cơ cấu hoạt động. Đây là thời điểm doanh nghiệp cần rà soát lại danh mục sản phẩm, đánh giá lại các hợp đồng và thị trường hiện có, làm mới các thị trường truyền thống, đồng thời chủ động tìm kiếm những thị trường tiềm năng phù hợp với xu hướng tiêu dùng mới.

Song song với đó là đầu tư cải tiến chất lượng sản phẩm, nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng, đẩy mạnh chuyển đổi số, minh bạch hóa quản trị và tài chính. Đây không chỉ là nền tảng nâng cao năng lực cạnh tranh mà còn giúp doanh nghiệp đáp ứng tốt hơn các tiêu chí tiếp cận tín dụng và thu hút các nguồn vốn đầu tư trong tương lai.

-Theo ông, việc gia hạn thuế và tiền thuê đất sẽ đóng góp như thế nào vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2026? Mức độ lan tỏa của chính sách đến các ngành, lĩnh vực sẽ ra sao?

Để đạt mục tiêu tăng trưởng cao trong 6 tháng cuối năm, khoảng 11,9%, nền kinh tế cần sự cộng hưởng của cả 3 động lực là đầu tư, tiêu dùng và xuất khẩu. Trong đó, việc duy trì sức khỏe tài chính của khu vực doanh nghiệp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Gia hạn thuế không trực tiếp tạo ra tăng trưởng ngay lập tức, nhưng tạo điều kiện để doanh nghiệp duy trì dòng tiền, mở rộng sản xuất, tăng đầu tư, tạo việc làm và thúc đẩy tiêu dùng. Đây chính là cơ chế lan tỏa tích cực giúp chuyển hóa chính sách tài khóa thành động lực tăng trưởng thực tế. Tác động của chính sách khá rộng, từ công nghiệp chế biến, chế tạo, xây dựng, thương mại, logistics, du lịch đến nông nghiệp và các ngành dịch vụ.

Khi doanh nghiệp đầu chuỗi có thêm thanh khoản, các doanh nghiệp vệ tinh, nhà cung ứng, đơn vị vận tải và hệ sinh thái liên kết cũng được hưởng lợi. Chính hiệu ứng lan tỏa này sẽ góp phần gia tăng tổng cầu và nâng cao năng lực chống chịu của toàn bộ nền kinh tế.

-Chính sách gia hạn thuế có thể làm giảm áp lực tài chính cho doanh nghiệp trong ngắn hạn, nhưng cũng ảnh hưởng đến tiến độ thu ngân sách. Theo ông, cần điều hành chính sách tài khóa như thế nào để bảo đảm hài hòa 2 mục tiêu này?

Theo tôi, điều quan trọng là cần nhìn chính sách này dưới góc độ đầu tư cho tăng trưởng. Gia hạn thuế chủ yếu làm thay đổi thời điểm thu ngân sách chứ không làm giảm nghĩa vụ nộp thuế của doanh nghiệp. Để bảo đảm hài hòa giữa hỗ trợ doanh nghiệp và ổn định tài khóa, cần tiếp tục nâng cao hiệu quả quản lý thuế, mở rộng cơ sở thu, đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý thuế, chống thất thu và chuyển giá.

Đồng thời, cần tiếp tục cơ cấu lại chi ngân sách theo hướng tiết kiệm chi thường xuyên, ưu tiên nguồn lực cho đầu tư phát triển và đẩy nhanh giải ngân đầu tư công nhằm tạo thêm động lực cho nền kinh tế. Về dài hạn, khi doanh nghiệp phục hồi tốt hơn, mở rộng sản xuất, gia tăng lợi nhuận và quy mô hoạt động, nguồn thu ngân sách sẽ bền vững hơn. Hỗ trợ doanh nghiệp hôm nay cũng chính là tạo nguồn thu ổn định cho ngân sách trong tương lai.

-Theo ông, việc gia hạn thuế có đủ để tạo động lực tăng trưởng hay cần kết hợp với chính sách khác?

Gia hạn thuế là một giải pháp rất quan trọng nhưng chưa phải là điều kiện đủ. Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng cao, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa chính sách tài khóa, chính sách tiền tệ và cải cách thể chế.

Bên cạnh việc tiếp tục tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận vốn thuận lợi hơn với chi phí hợp lý, cần đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ đầu tư, đất đai, xây dựng, hoàn thuế; thúc đẩy chuyển đổi số trong khu vực công để giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.

Song song với đó là mở rộng thị trường xuất khẩu, khai thác hiệu quả các hiệp định thương mại tự do, phát triển mạnh thị trường trong nước, kích cầu tiêu dùng và đẩy nhanh đầu tư công nhằm tạo thêm dư địa tăng trưởng. Ở chiều ngược lại, doanh nghiệp cũng cần coi giai đoạn này là cơ hội để nâng cao sức cạnh tranh nội tại.

Chủ động đổi mới sáng tạo, ứng dụng công nghệ, nâng cao năng suất lao động, xây dựng hệ thống quản trị minh bạch, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và đa dạng hóa thị trường sẽ là những yếu tố quyết định khả năng tăng trưởng bền vững trong dài hạn.

Khi chính sách hỗ trợ của Nhà nước được kết hợp với sự chủ động đổi mới của cộng đồng doanh nghiệp, hiệu quả cộng hưởng sẽ lớn hơn nhiều so với tác động của từng giải pháp riêng lẻ. Đây cũng là nền tảng quan trọng để vừa hoàn thành mục tiêu tăng trưởng năm 2026, vừa nâng cao năng lực cạnh tranh và sức chống chịu của nền kinh tế trong giai đoạn phát triển mới.

-Trân trọng cảm ơn ông!