Liên minh châu Âu (EU) đang đối mặt với áp lực lớn trong việc bổ sung lượng khí đốt dự trữ trước mùa đông, thời điểm nhu cầu năng lượng thường tăng mạnh.
Trong bối cảnh giá năng lượng vẫn duy trì ở mức cao, nguồn cung khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu liên tục biến động do những căng thẳng địa chính trị, châu Âu đang phải khẩn trương tìm kiếm các giải pháp nhằm bảo đảm an ninh năng lượng và giảm thiểu nguy cơ thiếu hụt nguồn cung trong mùa đông sắp tới.
EU đang đối mặt với một mùa đông đầy thách thức khi lượng khí đốt dự trữ hiện thấp hơn đáng kể so với những năm trước. Theo báo cáo mới nhất của Cơ quan Hợp tác các cơ quan quản lý năng lượng châu Âu (ACER), tính đến ngày 1-4, thời điểm bắt đầu mùa bơm bổ sung khí đốt, các kho dự trữ của EU mới đạt khoảng 28% công suất, mức thấp nhất trong vòng 4 năm.
Mức dự trữ thấp là hệ quả của một mùa đông lạnh hơn bình thường, khiến lượng khí đốt tiêu thụ tăng cao. Trong khi đó, giá khí đốt hiện vẫn ở mức cao khiến nhiều doanh nghiệp chưa muốn đẩy mạnh mua vào để tích trữ, làm chậm quá trình bổ sung nguồn dự phòng trước mùa đông.
Theo quy định được EU ban hành sau cuộc khủng hoảng năng lượng năm 2022, các quốc gia thành viên phải bảo đảm kho dự trữ đạt 90% công suất trước ngày 1-11 hằng năm. Tuy nhiên, trước những biến động của thị trường,
Ủy ban châu Âu đã cho phép một số quốc gia có thêm dư địa điều chỉnh, trong đó mức dự trữ tối thiểu có thể giảm xuống 70% trong những trường hợp đặc biệt nhằm tránh tình trạng mua gom ồ ạt khiến giá năng lượng tăng cao hơn.
Theo ACER, để đạt mục tiêu 90%, EU sẽ phải tăng lượng nhập khẩu LNG khoảng 13% so với năm 2025. Nếu duy trì tốc độ nhập khẩu như năm ngoái, châu Âu nhiều khả năng chỉ có thể nâng mức dự trữ lên khoảng 80%.
Thách thức lớn nhất hiện nay là thị trường LNG toàn cầu đang chịu nhiều sức ép. Căng thẳng tại Trung Đông, đặc biệt là những gián đoạn liên quan đến eo biển Hormuz - tuyến đường vận chuyển quan trọng của năng lượng thế giới, đã làm gia tăng lo ngại về nguồn cung. Các biến động tại khu vực này đã tác động mạnh đến giá khí đốt châu Âu, khiến chi phí nhập khẩu tăng khoảng 40%.
Dù lượng khí LNG từ Trung Đông chỉ chiếm một phần trong tổng nguồn cung của EU, nhưng bất ổn tại khu vực này vẫn tạo ra hiệu ứng lan rộng trên thị trường toàn cầu. Các nhà nhập khẩu châu Âu hiện phải cạnh tranh trực tiếp với các khách hàng lớn ở châu Á, đặc biệt là Trung Quốc và Ấn Độ, để giành quyền mua các lô LNG vận chuyển bằng đường biển.
Theo dữ liệu của công ty phân tích thị trường Kpler, nhu cầu LNG tăng mạnh tại châu Á trong tháng 5 và tháng 6 đã khiến lượng khí cập cảng châu Âu giảm khoảng 2,37 triệu tấn so với cùng kỳ năm trước.
Các chuyên gia nhận định nhiều doanh nghiệp châu Âu vẫn kỳ vọng nguồn cung LNG từ Trung Đông có thể dần phục hồi trong mùa hè, qua đó giúp hạ nhiệt giá khí đốt và tạo điều kiện để tăng mua vào trong những tháng cuối năm. Tuy nhiên, việc chờ đợi diễn biến thị trường cũng khiến EU đối mặt với nguy cơ thu hẹp thời gian chuẩn bị trước mùa đông.
Cuộc khủng hoảng hiện nay cũng cho thấy những thay đổi lớn trong chiến lược năng lượng của châu Âu sau khi giảm phụ thuộc vào khí đốt Nga.
Trước năm 2022, Nga từng đáp ứng khoảng 39% nhu cầu khí đốt của EU. Sau khi xung đột Nga - Ukraine bùng phát, EU triển khai kế hoạch nhằm giảm phụ thuộc vào nguồn cung của Nga bằng cách đa dạng hóa đối tác, tăng nhập khẩu LNG và đẩy mạnh phát triển năng lượng tái tạo. Đến năm 2023, tỷ trọng khí đốt Nga trong tổng nhu cầu của EU giảm xuống khoảng 12%.
Tuy nhiên, việc thay thế một nhà cung cấp lớn bằng nhiều nguồn cung khác cũng tạo ra những thách thức mới. Châu Âu giảm rủi ro phụ thuộc vào một quốc gia, nhưng lại trở nên nhạy cảm hơn trước biến động giá trên thị trường LNG toàn cầu.
Sau cuộc khủng hoảng năng lượng năm 2022, châu Âu đã giảm đáng kể sự phụ thuộc vào khí đốt Nga. Nhưng những diễn biến mới cho thấy thách thức lớn nhất của EU hiện nay không chỉ là tìm nguồn cung thay thế, mà còn là xây dựng một hệ thống năng lượng đủ linh hoạt để chống chịu trước những cú sốc từ bên ngoài.
Trong tương lai gần, LNG vẫn sẽ là nguồn cung quan trọng giúp châu Âu bảo đảm an ninh năng lượng. Cuộc chạy đua tích trữ khí đốt trước mùa đông năm nay vì thế không chỉ là vấn đề về lượng nhiên liệu dự phòng, mà còn là phép thử đối với khả năng thích ứng của EU khi thị trường năng lượng toàn cầu ngày càng biến động.
Giám đốc: Vũ Minh Tuấn
Các Phó Giám đốc: Nguyễn Minh Đức, Nguyễn Thành Lợi, Nguyễn Kim Khiêm.
Liên hệ tòa soạn: [email protected]
Liên hệ quảng cáo:
0913.531.932 | Báo giá quảng cáo
Tổng đài Trung tâm Phát hành: 02439288772; 02432668039
(*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.
