Cầu Giấy: Khi camera giám sát làm thay đổi thói quen đô thị

Siết chặt địa bàn, xóa bỏ "khoảng trống" tuần tra

Nhiều năm qua, công tác quản lý trật tự đô thị tại các khu vực trung tâm luôn gặp không ít khó khăn. Tình trạng lấn chiếm lòng đường, vỉa hè để kinh doanh, dừng đỗ xe trái quy định và vứt rác thải bừa bãi... diễn ra tương đối phổ biến. Dù các lực lượng chức năng thường xuyên tổ chức ra quân xử lý, vi phạm vẫn tái diễn ngay khi vắng bóng lực lượng làm nhiệm vụ. Phương thức quản lý truyền thống phụ thuộc chủ yếu vào việc tuần tra trực tiếp đã không còn đáp ứng được yêu cầu trước tốc độ đô thị hóa nhanh chóng.

Thực tế này đòi hỏi một phương thức quản trị mới, khoa học và bao quát hơn. Ngày 13-4-2026, UBND phường Cầu Giấy ban hành Quyết định số 526/QĐ-UBND về việc thành lập và vận hành Trung tâm Giám sát 5 điểm nghẽn. Đây không đơn thuần là dự án lắp đặt thiết bị công nghệ, mà là bước chuyển biến quan trọng trong công tác quản lý nhà nước ở cấp cơ sở: chuyển từ phương thức quản lý thủ công, thụ động sang quản trị dựa trên dữ liệu số, giúp chủ động phát hiện và xử lý vi phạm ngay từ khi mới phát sinh.

Ghi nhận thực tế tại các tuyến phố trên địa bàn phường Cầu Giấy thời gian gần đây cho thấy tình hình giao thông và đô thị đã có những chuyển biến rõ rệt. Đường xá thông thoáng, vỉa hè gọn gàng hơn là kết quả của việc áp dụng hệ thống giám sát tự động vận hành liên tục. Tính đến nay, hệ thống camera thông minh đã được triển khai tại 15 trong tổng số 27 tuyến phố chính của phường. Mọi thay đổi tại lòng đường, vỉa hè, các nút giao thông trọng điểm cũng như khu vực phức tạp đều được tự động ghi nhận, truyền dữ liệu hình ảnh trực tiếp về Trung tâm điều hành.

Ông Nguyễn Thành Nam, người dân sinh sống tại phố Hoa Bằng, cho biết từ khi địa phương lắp đặt hệ thống camera giám sát 24/7 và tiến hành xử lý vi phạm qua hình ảnh, tình trạng lấn chiếm vỉa hè hay dừng đỗ xe tùy tiện đã giảm đáng kể. Trước đây, khi lực lượng chức năng vừa rút đi thì vi phạm lại xuất hiện, nhưng hiện nay người dân đã có ý thức hơn vì biết mọi hành vi đều được hệ thống ghi nhận. Nhờ đó, vỉa hè được trả lại cho người đi bộ, mỹ quan đô thị và an toàn giao thông trên tuyến phố được đảm bảo hơn trước.

Tại Trung tâm Giám sát, hệ thống màn hình hiển thị dung lượng lớn hoạt động liên tục, kết nối và tích hợp dữ liệu từ nhiều nguồn khác nhau. Không chỉ thu nhận hình ảnh từ camera an ninh, trung tâm còn tiếp nhận phản ánh hiện trường do người dân gửi về qua các ứng dụng số, đồng thời tích hợp dữ liệu quản lý đô thị và chuyên ngành.

Đánh giá về hiệu quả của mô hình này, ông Vũ Trung Kiên, Trưởng phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Cầu Giấy, cho biết nếu duy trì phương thức quản lý truyền thống, dù có tăng cường tối đa lực lượng cũng khó đảm bảo bao quát hết địa bàn trong suốt 24 giờ.

"Trung tâm Giám sát 5 điểm nghẽn vận hành giúp chúng tôi chuyển từ việc xử lý thụ động sang chủ động kiểm soát tình hình theo thời gian thực. Quan trọng hơn, công nghệ giúp minh bạch hóa quá trình thực thi công vụ: hình ảnh vi phạm rõ ràng, trách nhiệm địa bàn được giao cụ thể cho từng cán bộ, từ đó hạn chế tối đa tình trạng nể nang hay xử lý thiếu triệt để", ông Kiên nhấn mạnh.

Xác định rõ trách nhiệm, xử lý triệt để vi phạm từ dữ liệu số

Điểm cốt lõi tạo nên hiệu quả của Trung tâm Giám sát 5 điểm nghẽn không chỉ dừng lại ở khâu phát hiện, mà nằm ở quy trình phân công và gắn trách nhiệm rõ ràng cho từng cá nhân. Ngay khi hệ thống ghi nhận vi phạm hoặc nhận phản ánh từ người dân, phần mềm sẽ tự động xác định địa bàn và gửi thông báo đến cán bộ, đơn vị phụ trách khu vực đó. Quy trình này giúp hạn chế tình trạng đùn đẩy trách nhiệm hoặc chậm trễ trong xử lý thông tin.

Toàn bộ quá trình giải quyết vụ việc, từ khâu phát hiện, thời gian tiếp nhận, tiến độ xử lý tại hiện trường cho đến kết quả cuối cùng, đều được lưu vết và theo dõi trên hệ thống. Cán bộ được phân công có trách nhiệm đến hiện trường trong thời gian quy định để giải quyết, đồng thời cập nhật hình ảnh kết quả lên phần mềm. Thông qua quy trình này, lãnh đạo phường có thể đánh giá năng lực và mức độ hoàn thành nhiệm vụ của từng cán bộ, tổ công tác một cách công khai, dựa trên số liệu và kết quả thực tế thay vì báo cáo giấy.

Sự minh bạch trong khâu giao việc và nghiệm thu kết quả đã tạo nên chuyển biến tích cực trong lề lối làm việc của đội ngũ cán bộ công chức cơ sở. Mỗi cán bộ phụ trách địa bàn đều nhận thức rõ trách nhiệm cá nhân đối với từng vụ việc được hệ thống ghi nhận và chuyển tới. Việc ứng dụng công nghệ không chỉ làm tăng tính kỷ luật trong công vụ mà còn tạo ra môi trường làm việc chuyên nghiệp, nơi thành tích và hiệu quả công việc được đo lường bằng những dữ liệu thực tế cụ thể, khách quan.

Việc kết hợp giữa công nghệ và công tác thực thi đã mang lại những kết quả cụ thể. Tính từ khi đưa vào vận hành đến nay, thông qua hệ thống giám sát, Tổ công tác của phường đã phát hiện, lập hồ sơ và tham mưu xử phạt 526 trường hợp vi phạm về trật tự đô thị, giao thông và môi trường, với tổng số tiền xử phạt đạt 269.750.000 đồng. Bên cạnh kết quả xử phạt, nhiều điểm phức tạp tồn tại lâu ngày về lấn chiếm vỉa hè, chợ tạm hay ùn tắc giao thông cục bộ đã được giải quyết cơ bản.

Theo đại diện phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Cầu Giấy, mục tiêu lâu dài của địa phương không chỉ là số lượng biên bản hay số tiền xử phạt, mà là từng bước hình thành thói quen và ý thức chấp hành pháp luật của người dân. "Xử phạt là biện pháp cần thiết, nhưng mục tiêu chính là nâng cao tính tự giác. Khi người dân nhận thức được mọi khu vực đều được giám sát công bằng và liên tục, ý thức chấp hành sẽ dần được nâng lên. Việc giữ gìn vỉa hè thông thoáng, đường phố sạch đẹp trước hết mang lại lợi ích trực tiếp cho chính người dân và các hộ kinh doanh trên địa bàn", ông Vũ Trung Kiên chia sẻ.

Kết quả bước đầu từ việc vận hành Trung tâm Giám sát 5 điểm nghẽn tại phường Cầu Giấy cho thấy hiệu quả của việc ứng dụng công nghệ số vào công tác quản lý nhà nước tại cấp cơ sở. Mô hình không chỉ góp phần tăng cường kỷ cương, nâng cao hiệu lực quản lý đô thị mà còn tạo tiền đề phục vụ công tác xây dựng chính quyền số. Đây có thể xem là một hình thức quản lý thực tiễn để các địa phương khác nghiên cứu, tham khảo trong quá trình triển khai xây dựng đô thị văn minh, hiện đại.