Cấp thiết nâng cấp, cải tạo đê Mỹ Hà

Nỗi lo mất an toàn

Sau hơn 1 tháng kể từ đợt lũ lớn tháng 9-2026, nhiều bao tải cát chống tràn vẫn nằm trên mặt đê Mỹ Hà. Dấu tích của những ngày căng mình giữ đê vẫn còn đó, trong khi mặt đường lồi lõm, chi chít ổ gà, rãnh bánh xe, gây khó khăn cho việc đi lại của người dân.

Ông Bùi Minh Hải (thôn Trung Tuyết, xã Hương Sơn) cho biết, khoảng 10 năm nay, năm nào địa phương cũng phải huy động lực lượng, phương tiện, vật tư để đắp chống tràn đê Mỹ Hà, ngăn lũ rừng ngang tràn vào khu dân cư và đồng ruộng. Năm nay, trước tình hình nước lũ dâng cao, người dân tiếp tục cùng các lực lượng vận chuyển đất, cát, đóng bao tải để giữ đê.

Cũng ở thôn Trung Tuyết, ông Nguyễn Văn Nguyên cho biết, từ năm 2004, gia đình ông đã làm trang trại chăn nuôi lợn, thả cá tại khu đồng ven đê. Mỗi mùa mưa lũ, ông lại thấp thỏm lo nước tràn, vỡ đê, gây thiệt hại cho sản xuất. Ông mong tuyến đê sớm được đầu tư kiên cố, mở rộng để bảo đảm an toàn và đáp ứng tốt hơn nhu cầu đi lại của người dân.

Nỗi lo mùa lũ còn đi cùng những bất tiện trong sinh hoạt hằng ngày. Bà Nguyễn Thị Đoan (thôn An Thắng, xã Hương Sơn) chia sẻ, từ thôn lên Cầu Dậm, đi theo tuyến đê tuy gần nhưng mặt đường xuống cấp, đi lại khó khăn. Bà và nhiều người dân mong Nhà nước sớm đầu tư cải tạo tuyến đê để vừa yên tâm trong mùa mưa lũ, vừa thuận tiện đi lại, sản xuất.

Theo Trưởng phòng Kinh tế xã Hương Sơn Trần Mạnh Cường, ngày 18-9, do mưa lớn, mực nước sông Mỹ Hà tại Hòa Lạc đạt 6,11m, vượt mức 6,07m của đợt lũ lịch sử năm 2024. Nước lũ tràn qua nhiều đoạn đê thuộc các thôn Mỹ Hà, Hưng An, Trung Tuyết và Hội Xá, với tổng chiều dài khoảng 3km.

Trước tình hình đó, xã Hương Sơn đã huy động khoảng 1.900 người thuộc các tổ phòng, chống thiên tai ở thôn, đội xung kích của xã và các hội, đoàn thể tham gia đắp chống tràn; sử dụng 17.380 bao tải và khoảng 1.099m³ cát để bảo vệ tuyến đê.

Theo rà soát của UBND xã Hương Sơn, riêng đoạn từ K4+740 đến K5+424 trên đê Mỹ Hà xuất hiện khoảng 100 vết nứt dọc mặt đường, rộng 1-5cm. Nhiều vị trí mặt đê bị lún, thấp hơn cao trình thiết kế; ba đoạn mái đê sạt lở với tổng chiều dài khoảng 55m. Sự cố này, cùng tình trạng thường xuyên phải đắp chống tràn mỗi khi nước lũ dâng cao, cho thấy yêu cầu cấp thiết phải củng cố, nâng cấp đồng bộ tuyến đê, bảo đảm an toàn lâu dài.

Chống lũ kết hợp giao thông

Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi và Phòng, chống thiên tai (Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội) Phạm Quang Đông cho biết, đê tả Mỹ Hà là đê cấp IV, dài 12,7km, đi qua 3 xã Hồng Sơn, Mỹ Đức và Hương Sơn; trong đó, đoạn qua xã Hương Sơn dài khoảng 8,5km. Tuyến đê có nhiệm vụ ngăn lũ tràn vào khu dân cư, đồng ruộng, bảo vệ diện tích 10.906ha và bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản của khoảng 183.500 người dân thuộc 3 xã...

Không chỉ phục vụ phòng, chống lũ, đê Mỹ Hà còn là tuyến giao thông quan trọng, phục vụ đi lại, vận chuyển hàng hóa, nông sản và kết nối các địa bàn với Khu di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh quần thể Hương Sơn.

Yêu cầu cải tạo, nâng cấp tuyến đê đã được đặt ra từ năm 2015, khi thành phố giao Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hà Nội (trước đây) lập đề xuất chủ trương đầu tư dự án. Sau những thay đổi về phân cấp, nhiệm vụ lập báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư được chuyển giao cho Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật và nông nghiệp thành phố Hà Nội.

Theo phương án đề xuất, toàn bộ 12,7km đê Mỹ Hà sẽ được cải tạo, nâng cấp, với nền đê rộng 7-9m, mặt đường bê tông nhựa rộng 5-7m; nạo vét 12,7km lòng dẫn sông Mỹ Hà để bảo đảm tiêu thoát lũ; kết nối đồng bộ với các trạm bơm, cống qua đê, đập dâng hiện có; bổ sung hệ thống chiếu sáng và công trình bảo đảm an toàn giao thông. Tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 807 tỷ đồng, thời gian thực hiện giai đoạn 2026-2030.

Trước tình trạng xuống cấp và những nguy cơ bộc lộ qua đợt mưa lũ tháng 9-2026, UBND xã Hương Sơn đã đề nghị, UBND thành phố Hà Nội, Sở Tài chính Hà Nội, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội xem xét chấp thuận chủ trương đầu tư khẩn cấp, bố trí vốn thực hiện dự án đê tả Mỹ Hà. Mục tiêu là nâng cao khả năng chống chịu của công trình, bảo vệ tính mạng, tài sản của người dân và vùng sản xuất.

Để thuận lợi cho công tác giải phóng mặt bằng, đẩy nhanh tiến độ, địa phương cũng đề xuất chuyển nhiệm vụ thực hiện dự án về xã. Ngày 30-10-2026, UBND thành phố Hà Nội ban hành Quyết định số 5991/QĐ-UBND, chuyển nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư dự án từ Ban Quản lý dự án sang UBND xã Hương Sơn.

Theo quyết định, xã Hương Sơn có trách nhiệm tiếp nhận hồ sơ, kế thừa các công việc đã và đang triển khai, bảo đảm quá trình thực hiện không bị gián đoạn; đồng thời rà soát phương án triển khai, bố trí nguồn lực. Trường hợp vượt khả năng cân đối vốn, xã phối hợp với Sở Tài chính báo cáo UBND thành phố xem xét theo quy định.

Với những hư hỏng, xuống cấp và nguy cơ mất an toàn đã bộc lộ qua các đợt mưa lũ, việc sớm hoàn thiện thủ tục đầu tư, bố trí nguồn lực nâng cấp đê Mỹ Hà là yêu cầu cấp thiết. Dự án không chỉ góp phần nâng cao năng lực phòng, chống lũ mà còn cải thiện điều kiện giao thông, phục vụ sản xuất, giúp người dân yên tâm hơn trong cuộc sống.