Cảnh sát PCCC và CNCH Công an Thủ đô: 65 năm giữ trọn niềm tin của Nhân dân

Nối tiếp truyền thống 65 năm, kiên cường bảo vệ Nhân dân

Lật giở từng trang tư liệu ngả màu thời gian, Đại tá Phạm Trung Hiếu - Trưởng phòng Cảnh sát PCCC & CNCH Công an TP Hà Nội trầm ngâm kể về hành trình 65 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của lực lượng PCCC Thủ đô (04/10/1961 - 04/10/2026). Đó là chặng đường bồi đắp bằng bản lĩnh, lòng trung thành và sự xả thân vì sự bình yên của Nhân dân.

Ra đời từ tháng 12/1954 với vỏn vẹn 60 cán bộ, chiến sĩ, lực lượng PCCC Thủ đô đã vượt qua muôn vàn khó khăn, vừa chữa cháy vừa hướng dẫn Nhân dân phòng ngừa "giặc lửa". Ngày 01/01/1955, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tới thăm và trao lời chúc hóm hỉnh nhưng sâu sắc: "Bác chúc các chú thất nghiệp" - thể hiện mong muốn gửi gắm đến người lính PCCC về một Thủ đô bình yên, không xảy ra sự cố cháy, nổ, bảo đảm an toàn tuyệt đối tính mạng và tài sản của Nhân dân.

Trong kháng chiến chống Mỹ, lực lượng PCCC Thủ đô kiên cường chiến đấu giữa mưa bom bão đạn. Tiêu biểu là trận bảo vệ Tổng kho xăng dầu Đức Giang ngày 29/6/1966, cán bộ, chiến sĩ đã bám trụ 17 giờ giữa biển lửa để bảo vệ nguồn nhiên liệu quý giá. Ghi nhận chiến công ấy, ngày 03/8/1966, Bác Hồ đã gửi thư khen, dặn dò lực lượng phải luôn cảnh giác, sẵn sàng chiến đấu và gắn bó chặt chẽ với phong trào PCCC trong Nhân dân.

Trải qua nhiều giai đoạn lịch sử với những yêu cầu, nhiệm vụ khác nhau, những lời dạy của Người đã trở thành kim chỉ nam cho các thế hệ Cảnh sát PCCC & CNCH Công an Thủ đô trong suốt 65 năm qua.

Sự trưởng thành của lực lượng không chỉ thể hiện ở quy mô tổ chức, trang thiết bị kỹ thuật hiện đại mà quan trọng hơn hết là sự kiên định mục tiêu vì an toàn của Nhân dân. Kế thừa truyền thống vẻ vang ấy, tinh thần trách nhiệm vì Nhân dân phục vụ luôn được cụ thể hóa qua từng ca trực, từng phương án tác chiến, từng cuộc chạy đua với thời gian để giành lại sự sống và tài sản trước giặc lửa.

Đối với người chiến sĩ PCCC và CNCH, mỗi tiếng chuông báo cháy vang lên từ Trung tâm Thông tin chỉ huy 114 là một mệnh lệnh xuất kích không có giây phút chần chừ. Đô thị Hà Nội với đặc thù mật độ dân cư cao, hàng chục nghìn ngõ nhỏ, ngách sâu và hàng loạt cơ sở sản xuất, kinh doanh tiềm ẩn nguy cơ cháy, nổ cao. Điều này đặt ra áp lực hết sức nặng nề lên vai lực lượng làm nhiệm vụ trực tiếp tại địa bàn.

Trực tiếp chỉ huy chiến đấu tại nhiều địa bàn trọng điểm, Thượng tá Nguyễn Hải Hưng - Đội trưởng Đội CC và CNCH Khu vực số 31 nhấn mạnh: "Chiến đấu với "giặc lửa", thời gian được tính bằng giây. Để nắm lấy thời điểm vàng, hạn chế thấp nhất thiệt hại về người và tài sản thì chỉ có sự chung tay của toàn dân.

Đó cũng chính là kim chỉ nam trong việc triển khai thực hiện phương châm 4 tại chỗ đối với công tác PCCC và CNCH hiện nay". Thực tế chứng minh, khi ngọn lửa mới bùng phát, việc xử lý kịp thời của lực lượng tại chỗ có ý nghĩa quyết định đến toàn bộ cục diện vụ việc.

Đồng quan điểm về tính chất khẩn trương và sự phối hợp đồng bộ trên địa bàn, Trung tá Vũ Ngọc Tân - Đội trưởng Đội CC và CNCH Khu vực số 11 cho rằng, đối với khu vực địa bàn rộng, hạ tầng giao thông phức tạp, việc phát huy vai trò của các mô hình an toàn PCCC cơ sở có ý nghĩa chiến lược.

"Chậm vài chục giây thôi, không ai biết điều gì sẽ đến với tài sản và tính mạng của người dân bên trong đám cháy. Sự chủ động phối hợp của quần chúng Nhân dân, lực lượng dân phòng cùng việc duy trì nghiêm túc các điều kiện an toàn cháy, nổ tại hộ gia đình chính là cánh tay nối dài, hỗ trợ đắc lực giúp lực lượng chuyên nghiệp tiếp cận, khống chế nguồn nhiệt ngay từ thời điểm ban đầu", Trung tá Vũ Ngọc Tân chia sẻ.

Từ thực tiễn chiến đấu quyết liệt đó, Công an thành phố Hà Nội đã chủ động tham mưu với Thành ủy, HĐND, UBND thành phố ban hành nhiều chỉ thị, nghị quyết, đề án quan trọng nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về PCCC. Việc nhân rộng các mô hình như "Tổ liên gia an toàn PCCC", "Điểm chữa cháy công cộng" tại 126 địa phương đã tạo nên mạng lưới an toàn rộng khắp, giúp xử lý hiệu quả nhiều sự cố ngay từ khi mới phát sinh.

Tìm "lời giải" cho bài toán khó

Hà Nội là đô thị đặc biệt với hàng chục nghìn ngõ, ngách nhỏ, nhiều ngõ sâu mà xe chữa cháy không thể tiếp cận. Đây là một trong những thách thức lớn nhất đối với công tác chữa cháy và CNCH, khi mỗi giây trong "thời gian vàng" đều có ý nghĩa quyết định.

Xuất phát từ thực tiễn đó, với quyết tâm tìm ra "lời giải" cho bài toán khó, Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH đã chủ động nghiên cứu, phối hợp với Cục Cảnh sát PCCC và CNCH, Tổng Công ty GTEL xây dựng ứng dụng và đồng loạt triển khai khảo sát, thu thập đầy đủ thông tin về vị trí, đặc điểm giao thông, phương tiện, nguồn nước, lực lượng tại chỗ có thể huy động cùng các đầu mối liên hệ phối hợp xử lý khi có sự cố xảy ra tại các ngõ, ngách xe chữa cháy không tiếp cận được trên toàn địa bàn Thành phố.

Mỗi ngõ sau khi khảo sát được "định danh" trên bản đồ số, giúp lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH nhanh chóng nắm bắt tình hình, xác định phương án tiếp cận và huy động, sử dụng nguồn lực ngay từ những phút đầu tiên. Đồng thời, để nâng cao hơn nữa tính hiệu quả, các đơn vị đang triển khai xây dựng phương án xử lý tình huống cháy đối với từng ngõ, ngách.

Toàn bộ phương án được số hóa và tích hợp vào hệ thống cơ sở dữ liệu, cho phép khai thác thông tin ngay khi tiếp nhận tin báo cháy, giúp người chỉ huy chủ động lựa chọn phương án tác chiến phù hợp, rút ngắn thời gian triển khai lực lượng.

Đến nay, lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an thành phố Hà Nội đã hoàn thành khảo sát trên 29.000 ngõ, ngách và xây dựng hơn 4.844 phương án. Đằng sau những con số ấy là tinh thần tận tụy, trách nhiệm và sự nỗ lực không ngừng của cán bộ, chiến sĩ. Nhiều đồng chí đã gác lại ngày nghỉ, thời gian dành cho gia đình để bám sát địa bàn, rà từng ngõ, gõ cửa từng hộ dân, khẩn trương thu thập, cập nhật thông tin, quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ được giao.

Cùng với việc đưa vào vận hành hệ thống tiếp nhận, xử lý và điều hành chỉ huy chữa cháy theo Đề án của Bộ Công an, Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH cùng Công an cấp xã tiếp tục tuyên truyền, hướng dẫn, vận động người đứng đầu cơ sở hiểu tính năng, lợi ích của việc khai báo thông tin và lắp đặt thiết bị truyền tin.

Tính đến nay, 100% cơ sở đã khai báo dữ liệu; Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH đã vận động 55.966 cơ sở đồng ý lắp đặt thiết bị truyền tin, với 6.589 thiết bị truyền tin đã được lắp đặt hoàn thành. Qua đó, hình thành nên nhiều kênh tiếp nhận, xử lý thông tin cháy, nổ nhanh chóng, chính xác và hiệu quả.

Chuyển đổi số toàn diện công tác PCCC&CNCH

Bước vào giai đoạn phát triển mới, trước sự biến đổi phức tạp của bối cảnh kinh tế - xã hội và quá trình đô thị hóa nhanh chóng, Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an thành phố Hà Nội xác định việc đổi mới tư duy quản lý là yêu cầu cấp thiết. Đơn vị đã chủ động đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số toàn diện các mặt công tác chuyên môn.

Đại tá Phạm Trung Hiếu - Trưởng phòng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an thành phố Hà Nội cho biết, lực lượng PCCC Thủ đô đang tập trung chuyển đổi phương thức quản lý từ thủ công sang nền tảng số, xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu dùng chung về an toàn PCCC.

Việc số hóa hồ sơ quản lý cơ sở, tích hợp bản đồ số giao thông, nguồn nước chữa cháy giúp Trung tâm Thông tin chỉ huy 114 điều hành tác chiến nhanh chóng, chính xác. Khi xảy ra sự cố, lực lượng chức năng có thể tra cứu ngay lập tức kết cấu công trình, chất cháy chủ yếu, vị trí trụ nước gần nhất để đưa ra phương án tiếp cận hiệu quả nhất.

Bên cạnh công tác tác chiến, khâu quản lý nhà nước cũng ghi nhận bước chuyển biến mạnh mẽ. Quá trình kiểm tra, xử lý vi phạm được thực hiện công khai, minh bạch, áp dụng chặt chẽ các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật an toàn PCCC. Đơn vị kiên quyết đình chỉ, tạm đình chỉ hoạt động đối với các cơ sở không bảo đảm điều kiện an toàn, đồng thời tích cực hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp, người dân trong việc khắc phục các tồn tại về PCCC theo đúng quy định của pháp luật.

Song song đó, công tác tuyên truyền, huấn luyện kỹ năng PCCC và CNCH cho người dân được triển khai đa dạng qua các nền tảng mạng xã hội, ứng dụng di động và các buổi thực hành thực tế tại cộng đồng. Nhờ đó, nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật về PCCC của Nhân dân Thủ đô ngày càng được nâng cao, chuyển từ trạng thái thụ động sang chủ động phòng ngừa.

“Khi người dân chạy ra, thì chúng tôi chạy vào” câu nói giản dị nhưng chứa đựng một mệnh lệnh từ trái tim, một lẽ sống đầy bản lĩnh của những người chiến sĩ Cảnh sát PCCC và CNCH. Giữa ranh giới mong mong giữa sự sống và cái chết, vượt qua hơi nóng cuồn cuộn và khói độc mù mịt của giặc lửa, sự hy sinh thầm lặng của các anh chính là tấm lá chắn vững chắc bảo vệ tính mạng, tài sản của Nhân dân.

Chặng đường 65 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành là bằng chứng sinh động cho tinh thần kiên cường, giữ vững bản lĩnh của lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an thành phố Hà Nội. Đứng trước những yêu cầu ngày càng cao của công cuộc phát triển Thủ đô văn minh, hiện đại, cán bộ, chiến sĩ Cảnh sát PCCC và CNCH Công an Hà Nội tiếp tục phát huy truyền thống anh hùng, quyết tâm xây dựng lực lượng chính quy, tinh nhuệ, hiện đại.

Sự đồng lòng của Nhân dân, sự ứng dụng mạnh mẽ của công nghệ cùng trái nhiệt huyết của người lính PCCC sẽ luôn là nền tảng vững chắc để giữ gìn sự bình yên, nối dài niềm tin yêu trọn vẹn của Nhân dân dành cho những người anh hùng giữa thời bình.