Lợi dụng đợt cao điểm hỗ trợ người hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội (BHXH) bổ sung văn bản ủy quyền theo Luật BHXH năm 2024, các đối tượng lừa đảo đã mạo danh cán bộ cơ quan Nhà nước để hướng dẫn làm thủ tục, chiếm đoạt thông tin và tài sản. Thủ đoạn mới cho thấy tội phạm luôn bám theo những chính sách mới để giăng bẫy người dân.
Từ cuộc gọi "hỗ trợ thủ tục" đến chiếc bẫy lấy cắp tài sản
"Bác đang hưởng lương hưu phải không? Hồ sơ ủy quyền của bác chưa hoàn thiện, đề nghị làm ngay để tránh ảnh hưởng việc chi trả tháng sau...".
Những cuộc gọi với nội dung tưởng chừng rất bình thường như vậy đã xuất hiện trong những ngày gần đây, khi thành phố triển khai đợt hỗ trợ người hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH bổ sung văn bản ủy quyền theo quy định của Luật BHXH năm 2024.
Theo cảnh báo của BHXH thành phố Hà Nội, các đối tượng tự xưng là cán bộ của Trung tâm Phục vụ hành chính công, cơ quan BHXH hoặc đơn vị hỗ trợ người hưởng lương hưu để gọi điện thông báo người dân "chưa hoàn tất hồ sơ". Sau đó, các đối tượng yêu cầu cài đặt ứng dụng lạ, truy cập đường link giả mạo, quét mã QR hoặc cung cấp căn cước công dân, tài khoản ngân hàng, mã OTP... nhằm chiếm đoạt tiền trong tài khoản. Đây hoàn toàn không phải quy trình của cơ quan BHXH.

Thực tế, Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố Hà Nội cũng đã ghi nhận trường hợp người dân phản ánh nhận được cuộc gọi từ đối tượng tự xưng là cán bộ Trung tâm hướng dẫn làm thủ tục bổ sung hồ sơ bảo hiểm xã hội. Sau khi tạo được lòng tin bằng việc nắm được một số thông tin cá nhân, các đối tượng tiếp tục yêu cầu người dân cài ứng dụng, đăng nhập tài khoản hoặc cung cấp thông tin ngân hàng để "xác thực hồ sơ". Rất may, nhiều trường hợp đã cảnh giác và kịp thời dừng lại trước khi bị chiếm đoạt tài sản.
Việc các đối tượng lựa chọn người hưởng lương hưu làm mục tiêu không phải ngẫu nhiên. Đây chủ yếu là người cao tuổi - nhóm ít tiếp cận công nghệ, trong khi việc bổ sung văn bản ủy quyền theo Luật BHXH năm 2024 đang được triển khai rộng rãi trên toàn thành phố. Chỉ cần nghe đến cụm từ "BHXH", "ủy quyền", "Trung tâm Phục vụ hành chính công", nhiều người dễ tin rằng đó là cuộc gọi từ cơ quan Nhà nước.
Để tránh người dân bị lợi dụng, BHXH thành phố Hà Nội khẳng định, cơ quan BHXH không yêu cầu người dân cài đặt ứng dụng lạ, không gửi đường link yêu cầu khai báo thông tin, không yêu cầu cung cấp mật khẩu, mã OTP hay chuyển tiền dưới bất kỳ hình thức nào. Người dân có nhu cầu bổ sung văn bản ủy quyền chỉ thực hiện trực tiếp tại các điểm phục vụ hoặc thông qua các kênh chính thức đã được công bố.
Theo BHXH thành phố Hà Nội, đợt cao điểm hỗ trợ diễn ra từ ngày 10 đến 25-7-2026 nhằm giúp người dân hoàn thiện thủ tục theo quy định mới của Luật BHXH năm 2024. Đến đầu tháng 7, toàn thành phố vẫn còn hàng nghìn trường hợp cần bổ sung văn bản ủy quyền, vì vậy các cơ quan chức năng đang tăng cường hỗ trợ trực tiếp tại cơ sở để tránh người dân bị các đối tượng xấu lợi dụng.
Lợi dụng chính sách mới, tạo dựng kịch bản lừa đảo
Thủ đoạn giả danh cán bộ hỗ trợ người hưởng lương hưu thực chất là biến tướng mới của loại tội phạm giả danh cơ quan Nhà nước vốn đã xuất hiện trong nhiều năm qua.
Trước đây, các đối tượng thường mạo danh công an, viện kiểm sát, tòa án để đe dọa người dân liên quan đến các vụ án ma túy, rửa tiền; giả danh nhân viên điện lực yêu cầu thanh toán tiền điện; giả danh cơ quan thuế hướng dẫn cập nhật thông tin; giả danh ngân hàng yêu cầu xác thực tài khoản.
Đến nay, khi Luật BHXH năm 2024 có hiệu lực với nhiều quy định mới liên quan đến việc ủy quyền nhận lương hưu, các đối tượng lại nhanh chóng lợi dụng chính sách này để tạo dựng kịch bản lừa đảo mới.
Không chỉ Hà Nội, BHXH Việt Nam cũng từng nhiều lần cảnh báo về các website, fanpage giả mạo, tin nhắn chứa đường link độc hại, mã QR giả nhằm dụ người dân cập nhật thông tin để nhận chế độ BHXH hoặc nhận tiền hỗ trợ. Điểm chung của các thủ đoạn đều là tạo cảm giác cấp bách, đánh vào tâm lý lo ngại bị ảnh hưởng quyền lợi để buộc người dân cung cấp thông tin cá nhân hoặc thực hiện giao dịch tài chính.
Thời gian qua, Công an thành phố Hà Nội cũng liên tục phát đi cảnh báo về tình trạng các đối tượng giả danh cán bộ cơ quan Nhà nước gọi điện yêu cầu người dân cài đặt ứng dụng dịch vụ công giả mạo, kích hoạt định danh điện tử, cập nhật thông tin thuế, điện lực, ngân hàng... Mặc dù kịch bản thay đổi theo từng chính sách mới, nhưng mục đích cuối cùng vẫn là chiếm quyền kiểm soát điện thoại, đánh cắp dữ liệu và chiếm đoạt tài sản.
Các chuyên gia về an toàn thông tin nhận định, khi quá trình chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, tội phạm mạng cũng thay đổi rất nhanh. Mỗi chính sách mới của Nhà nước đều có thể bị lợi dụng để tạo dựng những "kịch bản" lừa đảo mới nếu người dân không kịp thời cập nhật thông tin từ các kênh chính thống.
Đối với đợt hỗ trợ bổ sung văn bản ủy quyền lần này, người dân chỉ nên tiếp nhận thông tin từ BHXH thành phố Hà Nội, BHXH Việt Nam, Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố Hà Nội hoặc chính quyền địa phương. Khi nhận được cuộc gọi yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân, cài đặt ứng dụng, quét mã QR, chuyển tiền hoặc đọc mã OTP, cần dừng ngay cuộc gọi và chủ động liên hệ cơ quan BHXH hoặc công an nơi gần nhất để được xác minh.
Trong bối cảnh các dịch vụ công ngày càng được số hóa nhằm tạo thuận lợi cho người dân, sự cảnh giác của mỗi người, nhất là người cao tuổi, vẫn là "lá chắn" quan trọng nhất trước những chiếc bẫy được dựng lên dưới vỏ bọc "hỗ trợ thủ tục". Khi có nghi ngờ, việc kiểm chứng thông tin qua các kênh chính thức không chỉ giúp bảo vệ tài sản của bản thân mà còn góp phần ngăn chặn các thủ đoạn lừa đảo đang ngày càng tinh vi trên không gian mạng.
Theo số liệu tổng hợp của BHXH thành phố Hà Nội, tính đến ngày 22-7, toàn thành phố đã hoàn thành việc bổ sung văn bản ủy quyền cho 92.364/92.364 trường hợp, đạt tỷ lệ 100% kế hoạch đề ra, nhằm bảo đảm quyền lợi của người hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH và tạo điều kiện để công tác chi trả được thực hiện thông suốt, đúng quy định.
(*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.