Mạo danh cán bộ bảo hiểm xã hội (BHXH), công an hoặc chính quyền cơ sở để thông báo hoàn trả tiền bảo hiểm y tế (BHYT), yêu cầu cập nhật dữ liệu, cài đặt ứng dụng giả mạo…, các đối tượng lừa đảo đang tìm cách chiếm quyền kiểm soát điện thoại, đánh cắp thông tin ngân hàng và chiếm đoạt tài sản. BHXH Việt Nam khuyến cáo người dân nâng cao cảnh giác, chỉ thực hiện thủ tục qua các kênh chính thức.
Ngày 12-10, BHXH Việt Nam cho biết, lợi dụng nhu cầu tra cứu thông tin, giải quyết chế độ và cập nhật dữ liệu tham gia BHXH, BHYT, các đối tượng sử dụng nhiều thủ đoạn tinh vi để tiếp cận người dân. Chúng thường tự xưng là cán bộ BHXH, công an hoặc cán bộ phường, xã, tạo lòng tin rồi hướng dẫn thực hiện các thao tác trực tuyến nhằm đánh cắp thông tin cá nhân, chiếm đoạt tài sản.
Mạo danh cán bộ, dụ cài ứng dụng giả mạo
Theo thông tin từ Công an thành phố Cần Thơ, các đối tượng thường gọi điện thông báo người dân thuộc diện được cấp thẻ BHYT theo diện An toàn khu hoặc được hoàn trả tiền BHYT năm 2026. Sau đó, chúng viện dẫn các lý do như hồ sơ định danh điện tử bị lỗi, chưa kích hoạt mã đối tượng trên hệ thống VssID hoặc thông tin tài khoản nhận tiền chưa khớp, yêu cầu người dân xử lý ngay để tránh mất quyền lợi.

Để tăng độ tin cậy, các đối tượng đề nghị kết bạn Zalo, hướng dẫn làm thủ tục trực tuyến từ xa. Tiếp đó, chúng gửi đường link dẫn đến trang web giả mạo cổng dịch vụ công hoặc tệp cài đặt có đuôi “.apk”, đồng thời thúc ép người dân tải về và cấp quyền truy cập trên điện thoại.
Khi được cấp quyền trợ năng hoặc các quyền điều khiển thiết bị, mã độc có thể theo dõi thao tác trên màn hình, đánh cắp thông tin đăng nhập ngân hàng, đọc tin nhắn chứa mã OTP và hỗ trợ đối tượng thực hiện giao dịch trái phép. Dù điện thoại vẫn trong tay người sử dụng, tài khoản ngân hàng vẫn có nguy cơ bị chiếm đoạt tiền.
Tương tự, theo thông tin từ Công an tỉnh Hưng Yên, các đối tượng còn giả danh cán bộ BHXH, công an hoặc chính quyền địa phương, thông báo việc khám, chữa bệnh và hưởng chế độ BHXH, BHYT sẽ được tích hợp trực tuyến trên ứng dụng VssID. Chúng yêu cầu người dân cập nhật, đồng bộ dữ liệu, xác thực tài khoản, đồng thời đe dọa quyền lợi sẽ bị gián đoạn nếu không thực hiện.
Sau đó, các đối tượng gửi đường link hoặc mã QR để tải tệp “vssid.apk”. Đây không phải ứng dụng VssID chính thức của BHXH Việt Nam mà là phần mềm giả mạo, có thể yêu cầu quyền đọc tin nhắn, truy cập danh bạ hoặc điều khiển màn hình từ xa. Khi người dùng làm theo hướng dẫn, thông tin cá nhân, mã xác thực và dữ liệu ngân hàng có nguy cơ bị đánh cắp.
Chủ động xác minh, bảo vệ thông tin cá nhân
Trước những thủ đoạn trên, BHXH Việt Nam khuyến cáo người dân chủ động kiểm chứng thông tin khi nhận được cuộc gọi, tin nhắn tự xưng là cán bộ hướng dẫn thủ tục, yêu cầu cập nhật dữ liệu hoặc thông báo hoàn trả tiền BHYT. Khi có nghi vấn, cần liên hệ trực tiếp cơ quan BHXH để xác minh; không làm theo yêu cầu chỉ vì bị thúc ép hoặc đe dọa mất quyền lợi.
Người dân chỉ cài đặt ứng dụng VssID - Bảo hiểm xã hội số từ Google Play hoặc App Store; không truy cập đường link, quét mã QR hoặc cài đặt tệp “.apk” do người lạ gửi qua Zalo, Facebook hay các kênh không chính thức. Tuyệt đối không cấp quyền điều khiển điện thoại theo hướng dẫn của người chưa xác minh được danh tính.
Đồng thời, không cung cấp mật khẩu, mã OTP, thông tin tài khoản ngân hàng hoặc hình ảnh giấy tờ tùy thân cho người lạ; không chuyển tiền để “xác thực”, “đồng bộ dữ liệu” hay “nhận tiền hoàn trả”. Khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo, người dân cần trình báo cơ quan công an gần nhất và thông tin cho cơ quan BHXH địa phương. Nếu nghi ngờ tài khoản ngân hàng bị xâm nhập, cần liên hệ ngay với ngân hàng để khóa hoặc bảo vệ tài khoản, kịp thời ngăn chặn giao dịch bất thường.
Để tra cứu, xác minh và được hỗ trợ, người dân có thể truy cập Cổng thông tin điện tử BHXH Việt Nam tại địa chỉ baohiemxahoi.gov.vn, gọi Tổng đài chăm sóc khách hàng 1900 9068 hoặc sử dụng ứng dụng VssID chính thức để tra cứu quá trình tham gia, thụ hưởng các chính sách BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp.
BHXH Việt Nam lưu ý, việc nâng cao cảnh giác, kiểm chứng thông tin qua kênh chính thức và bảo vệ dữ liệu cá nhân là những biện pháp quan trọng giúp người dân phòng ngừa nguy cơ bị lừa đảo, bảo đảm an toàn tài sản và quyền lợi an sinh.
(*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.