Cần xử lý dứt điểm vi phạm thủy lợi trước mùa mưa bão

Nhiều vụ vi phạm chưa được xử lý

Sông Bùi có nhiệm vụ quan trọng trong tiêu thoát lũ rừng ngang cho nhiều xã, phường khu vực phía Tây thành phố Hà Nội. Tuy nhiên, tại các xã Quảng Bị, Trần Phú, Xuân Mai, nhiều vị trí bờ sông, lòng sông bị công trình xây dựng, nhà ở làm thu hẹp mặt cắt, cản trở dòng chảy.

Tương tự, nhiều dòng sông như: Nhuệ, Đáy, Lương, Duy Tiên - những trục tiêu quan trọng của thành phố - còn nhiều công trình nằm trên bờ sông, lòng sông, phạm vi bảo vệ, nhất là đoạn qua các xã, phường: Đại Xuyên, Thường Tín, Hà Đông, Ngọc Hồi, Đông Ngạc…

Không những vậy, nhiều tuyến kênh làm nhiệm vụ dẫn nước tưới, tiêu cũng bị xâm hại. Điển hình là kênh Máng 7, đoạn qua tổ dân phố Đồng Nanh (phường Chương Mỹ), nhiều đoạn mặt kênh bị đổ bê tông tạo mặt bằng để họp chợ, tập kết vật liệu xây dựng, đỗ ô tô, gây cản trở dòng chảy, khó khăn trong duy trì, vận hành công trình thủy lợi. Đặc biệt, một số đoạn kênh Triều Đông (xã Dân Hòa), kênh I1-10A và Thanh Văn 3 (xã Tam Hưng) còn bị san lấp bờ và lòng kênh.

Theo đại diện các công ty thủy lợi của thành phố, những hành vi nêu trên không chỉ vi phạm pháp luật về thủy lợi mà còn ảnh hưởng đến an toàn công trình, cản trở dòng chảy tưới, tiêu hoặc gây khó khăn trong quản lý, duy tu, vận hành. “Công ty không có chức năng xử phạt các trường hợp vi phạm. Khi phát hiện vi phạm, công ty đều lập biên bản, thiết lập và gửi hồ sơ, đề nghị cấp xã xử lý theo thẩm quyền”, Trưởng phòng Quản lý nước và công trình (Công ty TNHH một thành viên Đầu tư phát triển thủy lợi sông Nhuệ) Nguyễn Tất Thọ thông tin.

Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội cho biết, 4 tháng đầu năm 2026, Sở đã ban hành 139 văn bản đề nghị, đôn đốc các công ty thủy lợi và chính quyền địa phương tăng cường công tác kiểm tra, xử lý vi phạm. Dù vậy, đến nay, các đơn vị, địa phương mới xử lý được 27 trong tổng số 121 vụ mà lực lượng chức năng đề nghị xử lý.

Làm rõ trách nhiệm địa phương, đơn vị quản lý công trình

Trưởng phòng Kinh tế xã Phượng Dực Nguyễn Tiến Đạt cho biết, sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, xã đã phối hợp với Công ty TNHH một thành viên Đầu tư phát triển thủy lợi sông Nhuệ kiểm tra, rà soát các trường hợp vi phạm. Trên cơ sở đó, xã lập biên bản vi phạm hành chính đối với 36 trường hợp. Ngày 27-5 vừa qua, UBND xã đã ban hành quyết định cưỡng chế 10 trường hợp tại kênh tiêu Đào Xá, dự kiến tổ chức cưỡng chế trong tháng 6 này.

Trong khi đó, Trưởng phòng Kinh tế xã Quảng Bị Nguyễn Huy Tuấn thông tin, nhiều công trình vi phạm là tồn tại từ trước thời điểm 1-7-2025. Sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, xã đang rà soát lại toàn bộ tuyến, thiết lập hồ sơ để phân loại, xử lý theo quy định. Tại phường Chương Mỹ, Phó Trưởng phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Nguyễn Thị Thanh Hương cho biết, phường đã thành lập Tổ phản ứng nhanh xử lý vi phạm pháp luật đê điều, thủy lợi, đất đai trên địa bàn.

Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi và Phòng, chống thiên tai (Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội) Đào Quang Khải cho rằng, vi phạm pháp luật thủy lợi không chỉ ảnh hưởng đến hoạt động tưới, tiêu phục vụ sản xuất nông nghiệp, dân sinh và phòng, chống ngập úng trong mùa mưa bão, mà còn cho thấy công tác quản lý ở cơ sở có nơi chưa thật sự quyết liệt. Nếu vi phạm mới phát sinh không được ngăn chặn, xử lý ngay từ đầu, sẽ rất dễ trở thành tồn tại kéo dài, khó khắc phục, nhất là tại các khu vực đô thị hóa nhanh, đất đai có giá trị cao.

Để bảo đảm đủ nước tưới, tiêu úng cho sản xuất nông nghiệp trong vụ mùa tới, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Nguyễn Đình Hoa đề nghị, các xã, phường tập trung xử lý dứt điểm 104 vụ vi phạm phát sinh trong 4 tháng đầu năm 2026, hoàn thành trước ngày 30-6-2026; đồng thời phối hợp với các công ty thủy lợi xây dựng kế hoạch xử lý các vụ vi phạm tồn tại từ trước năm 2026.

Đáng chú ý, Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng đề nghị, thành phố xem xét, xử lý trách nhiệm người đứng đầu, tập thể, cá nhân có liên quan nếu để xảy ra vi phạm pháp luật thủy lợi mà không có biện pháp xử lý theo quy định. Đối với các công ty thủy lợi, yêu cầu đặt ra là tăng cường kiểm tra, kịp thời ngăn chặn vi phạm mới, không để vi phạm cũ tái diễn, mở rộng; đồng thời xử lý nghiêm tập thể, cá nhân thuộc đơn vị buông lỏng quản lý, không kịp thời phát hiện hành vi vi phạm hoặc có dấu hiệu bao che, dung túng cho vi phạm...

Mùa mưa bão năm 2026 tiếp tục được dự báo có diễn biến cực đoan, khó lường. Để bảo vệ sản xuất nông nghiệp và an toàn dân sinh, các cấp, ngành, địa phương trước mắt cần tập trung xử lý dứt điểm vi phạm tồn đọng, đồng thời ngăn chặn vi phạm mới trong phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi.