Cấm lợi dụng AI để thực hiện hành vi vi phạm trong hoạt động xuất bản

Về phạm vi điều chỉnh, Luật quy định về tổ chức và hoạt động xuất bản; quyền và nghĩa vụ của cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia và có liên quan đến hoạt động xuất bản; quản lý nhà nước về hoạt động xuất bản. Hoạt động xuất bản bao gồm các lĩnh vực xuất bản, in và phát hành xuất bản phẩm.

Luật quy định, Đảng và Nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong định hướng và kiến tạo phát triển hoạt động xuất bản, xây dựng nền xuất bản chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại; Nhà nước ban hành và tổ chức thực hiện cơ chế, chính sách tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh, bình đẳng, thúc đẩy hợp tác công tư, đổi mới sáng tạo, ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế, khuyến khích, thu hút, tạo điều kiện để các thành phần kinh tế tham gia phát triển hoạt động xuất bản, phát triển văn hóa đọc.

Cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động xuất bản có trách nhiệm tuân thủ pháp luật; bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc; thực hiện chính sách của Nhà nước, chuẩn mực đạo đức xã hội, đạo đức nghề nghiệp; tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

Về một số nội dung sửa đổi, bổ sung, Luật quy định nghiêm cấm thực hiện các hành vi sau: Xuất bản, in, phát hành xuất bản phẩm, cung cấp dịch vụ trung gian phát hành xuất bản phẩm hoặc đăng, phát sản phẩm thông tin có tính chất xuất bản phẩm trên không gian mạng đã bị đình chỉ phát hành, thu hồi, tịch thu, cấm lưu hành, tiêu hủy, nhập khẩu trái phép; cấm in nối bản trái phép xuất bản phẩm; in lậu xuất bản phẩm; in giả xuất bản phẩm; cấm lợi dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật trong hoạt động xuất bản...

Đối với quy định thu hồi chứng chỉ hành nghề biên tập, Luật quy định chứng chỉ hành nghề biên tập bị thu hồi trong các trường hợp: Biên tập viên có xuất bản phẩm do mình biên tập bị cơ quan có thẩm quyền cấm lưu hành, thu hồi, tịch thu, tiêu hủy;

Biên tập viên trong một năm có hai xuất bản phẩm hoặc trong hai năm liên tục có xuất bản phẩm do mình biên tập sai phạm về nội dung mà bị cơ quan có thẩm quyền buộc phải sửa chữa mới được phát hành; biên tập viên không trực tiếp thực hiện công tác biên tập trong 36 tháng liên tiếp; biên tập viên bị kết án bằng bản án có hiệu lực pháp luật của tòa án.

Luật cũng quy định, việc xuất bản tác phẩm, tài liệu và tái bản xuất bản phẩm chỉ được thực hiện sau khi có văn bản chấp thuận của tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả, trừ trường hợp ngoại lệ, giới hạn quyền tác giả theo quy định của pháp luật về sở hữu trí tuệ.

Luật này có hiệu lực thi hành từ ngày 1-3-2027, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này. Quy định về in xuất khẩu xuất bản phẩm tại khoản 21 Điều 1 của Luật này có hiệu lực từ 1-1-2029.

Về quy định chuyển tiếp: Hồ sơ thực hiện thủ tục hành chính đã được cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền tiếp nhận trước ngày Luật này có hiệu lực thi hành mà đến ngày Luật này có hiệu lực thi hành chưa có kết quả thì cơ quan đã tiếp nhận hồ sơ tiếp tục giải quyết và trả kết quả theo quy định của pháp luật có hiệu lực tại thời điểm tiếp nhận hồ sơ.

Trường hợp thủ tục cấp giấy phép, đăng ký được bãi bỏ hoặc thay thế bằng thông báo hoạt động thì cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền thực hiện theo quy định của Luật này.

Trước đó, trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu về dự thảo Luật, Bộ trưởng Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh cho biết, dự thảo quy định chính sách xây dựng và phát triển các cơ quan xuất bản, truyền thông chủ lực quốc gia, hình thành các tập đoàn xuất bản, truyền thông đa nền tảng, đa sản phẩm; đầu tư hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu chuyên ngành, phát triển xuất bản, phát hành xuất bản phẩm điện tử và ứng dụng trí tuệ nhân tạo; đặt hàng, giao nhiệm vụ, đấu thầu đối với xuất bản phẩm phục vụ các nhiệm vụ, đối tượng và địa bàn ưu tiên; ưu đãi đối với hoạt động in, phát hành; hỗ trợ bản quyền, dịch thuật, quảng bá; phát triển nguồn nhân lực, văn hóa đọc và thu hút nguồn lực xã hội.

Các quy định này là chính sách phát triển. Việc xây dựng và phát triển các cơ quan xuất bản, truyền thông chủ lực quốc gia, hình thành các tập đoàn xuất bản, truyền thông đa nền tảng, đa sản phẩm sẽ được triển khai thông qua các đề án, phù hợp với chiến lược phát triển và được cấp có thẩm quyền phê duyệt, đồng thời áp dụng theo loại hình tổ chức của nhà xuất bản tại Điều 12, gồm đơn vị sự nghiệp công lập hoặc doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ.