Thể thao

Cải tổ chương trình thi đấu Đại hội Thể thao toàn quốc: Cơ hội để thể thao Hà Nội định vị lại mục tiêu

Minh An • 21/11/2026 - 07:44

Tối 21-11, Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X năm 2026 chính thức khai mạc tại Thành phố Hồ Chí Minh, mở ra ngày hội tranh tài lớn nhất của thể thao nước nhà trong chu kỳ 4 năm, đồng thời có thể là dấu mốc về việc cải tổ chương trình thi đấu Đại hội.

Từ 973 nội dung xuống 476- thay đổi đột phá

cau-long-ha-noi-dai-hoi.jpg
Các vận động viên cầu lông Hà Nội thi đấu tại Đại hội. Ảnh: HTV.

Ngay khi Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X còn chưa khai mạc, một vấn đề có ý nghĩa lâu dài đã được đặt ra là cần cải tổ chương trình thi đấu từ kỳ Đại hội năm 2030 theo hướng tinh gọn, tập trung hơn vào các môn, nội dung Olympic và ASIAD. Đây không đơn thuần là câu chuyện cắt giảm số lượng cuộc tranh tài, mà còn là cơ hội để các địa phương, trong đó có Hà Nội, nhìn lại hiệu quả đầu tư và xác định rõ hơn mục tiêu phát triển thể thao thành tích cao.

Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X năm 2026 có 48 môn, 63 phân môn với 973 nội dung thi đấu. Quy mô này tiếp tục cho thấy sức phát triển và độ bao phủ rộng của thể thao trong cả nước. Tuy nhiên, khi đặt cạnh những đấu trường quốc tế mà thể thao Việt Nam hướng tới, con số ấy cũng gợi ra không ít suy nghĩ về tính tập trung trong tổ chức và đầu tư.

Theo phương án đang được Cục Thể dục thể thao Việt Nam nghiên cứu, chương trình thi đấu Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ XI năm 2030 dự kiến giảm xuống còn 40 môn với 476 nội dung, tức giảm gần một nửa số nội dung so với kỳ Đại hội năm 2026. Định hướng này được đề cập trong báo cáo đánh giá Đại hội lần thứ X và chuẩn bị cho kỳ Đại hội tiếp theo, do Phó Cục trưởng Cục Thể dục thể thao Việt Nam Nguyễn Hồng Minh trình bày tại hội nghị trưởng đoàn ngày 19-11 ở Thành phố Hồ Chí Minh.

Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở con số 40 môn hay 476 nội dung, mà là sự thay đổi trong cách lựa chọn chương trình thi đấu. Theo phương án đề xuất, Đại hội năm 2030 sẽ tập trung vào nhóm môn trọng tâm của chương trình Olympic như điền kinh, thể thao dưới nước, thể dục, rowing, canoeing/kayak, xe đạp, bắn súng, bắn cung, cử tạ, judo, taekwondo, boxing, vật, đấu kiếm, cầu lông, quần vợt, bóng bàn, bóng đá, bóng chuyền, bóng rổ, golf, leo núi thể thao, trượt ván… Cùng với đó là những môn thường xuyên có mặt tại ASIAD như karate, cầu mây, wushu, jujitsu, kurash, thể thao điện tử, võ thuật tổng hợp, breaking và teqball.

Theo chuyên gia thể thao Dương Đức Thủy, so với chương trình Đại hội năm 2026, định hướng này thể hiện rõ hơn yêu cầu gắn đấu trường trong nước với mục tiêu nâng cao thành tích quốc tế. Bởi thực tế, Đại hội Thể thao toàn quốc không chỉ là nơi các địa phương so tài, tranh thứ hạng trên bảng tổng sắp huy chương, mà còn phải là một mắt xích quan trọng trong hệ thống phát hiện, tuyển chọn và đào tạo vận động viên cho các đội tuyển quốc gia.

Đại hội lần thứ IX năm 2022 tổ chức 42 môn với 933 nội dung chính thức, sau khi môn thể dục nghệ thuật không thể tranh tài do không đủ đơn vị đăng ký. Đến kỳ Đại hội năm 2026, số nội dung tăng lên 973. Trong khi đó, theo số liệu được nêu trong báo cáo chuyên môn, số nội dung của Đại hội năm nay gấp hơn 2 lần số nội dung thi đấu tại ASIAD 20 năm 2026 và gần 2,8 lần Olympic Los Angeles năm 2028. Dù mục tiêu, đối tượng và tính chất của các kỳ Đại hội không hoàn toàn giống nhau, sự chênh lệch ấy vẫn đặt ra yêu cầu phải xem xét lại mức độ dàn trải của chương trình thi đấu.

Đáng chú ý, trong 48 môn của Đại hội năm 2026, có 22 môn thuộc nhóm Olympic và 7 môn thuộc nhóm ASIAD, bên cạnh đó còn có những môn thường xuất hiện trong chương trình thi đấu SEA Games và các môn thể thao truyền thống. Thậm chí, môn pickleball – môn không thuộc nhóm nào trong những nhóm trên cũng có tên trong Đại hội. Trong khi đó, việc đổi tên Đại hội Thể dục thể thao toàn quốc thành Đại hội Thể thao toàn quốc từ năm 2018 cũng nằm trong định hướng chuyển trọng tâm sang thể thao thành tích cao. Vì vậy, cải tổ chương trình thi đấu từ năm 2030 có thể xem là bước tiếp theo nhằm cụ thể hóa yêu cầu này.

Hà Nội cần một thước đo riêng từ những nội dung Olympic, ASIAD

doi-quyen-taekwondo-ha-noi.jpg
Đội biểu diễn quyền môn taekwondo của Hà Nội tập luyện chuẩn bị thi đấu ở Đại hội Thể thao toàn quốc năm 2026. Ảnh: Minh Tú.

Với Hà Nội, định hướng cải tổ Đại hội Thể thao toàn quốc năm 2030 vừa đặt ra yêu cầu, vừa mở ra cơ hội để thể thao Thủ đô định vị lại mục tiêu phát triển.

Bởi vậy, ngay từ Đại hội năm 2026, Hà Nội cần có một cuộc rà soát, thống kê cụ thể về thành tích của mình ở các môn Olympic, ASIAD; chi tiết hơn là ở những nội dung nằm trong chương trình Olympic Paris 2024 và ASIAD 20 năm 2026. Cần xác định rõ Hà Nội giành bao nhiêu huy chương ở những nhóm nội dung này, vận động viên nào có khả năng cạnh tranh ở cấp độ quốc tế, môn nào đang có lực lượng kế cận và môn nào còn khoảng cách đáng kể so với yêu cầu chuyên môn.

Đây là cơ sở quan trọng để đánh giá thực chất hiệu quả đầu tư, nhất là trong bối cảnh thành phố Hà Nội đã có kế hoạch đầu tư trọng điểm cho 13 môn thể thao. Nếu không có một hệ thống thống kê đủ chi tiết, thành tích ở Đại hội trong nước rất dễ trở thành thước đo chủ yếu, trong khi mục tiêu cuối cùng của thể thao thành tích cao lại nằm ở những đấu trường quốc tế.

Cũng cần nhìn nhận rằng, trong bối cảnh chương trình Đại hội năm 2026 có tới 973 nội dung và trong số này không có nhiều nội dung thế mạnh của thể thao Thủ đô, việc không đứng đầu toàn đoàn chưa hẳn đồng nghĩa với việc không hoàn thành nhiệm vụ. Nếu Hà Nội dẫn đầu bảng tổng sắp huy chương ở riêng các môn, nội dung Olympic và ASIAD, đó cũng là kết quả đáng khích lệ, phản ánh đúng hơn hiệu quả đầu tư cho những mục tiêu dài hạn. Ngược lại, nếu đạt vị trí cao trên bảng tổng sắp chung nhưng thành tích ở nhóm nội dung trọng điểm chưa tương xứng thì sẽ là tín hiệu để thành phố xem xét lại cách phân bổ nguồn lực.

Cách tiếp cận này cũng phù hợp với kinh nghiệm tổ chức Đại hội thể thao của Trung Quốc mà Báo Hànộimới cách đây ít ngày từng đề cập. Theo đó, Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ XV của Trung Quốc năm 2025 có 34 môn ở chương trình thể thao thành tích cao với 419 nội dung thi đấu. Bên cạnh đó, Đại hội còn tổ chức riêng chương trình thể thao quần chúng với 23 môn và 166 nội dung. Đáng chú ý, chương trình thi đấu thành tích cao được xây dựng theo hướng tham chiếu chương trình Olympic, qua đó gắn kết sân chơi thể thao trong nước với mục tiêu nâng cao trình độ vận động viên ở đấu trường quốc tế. Điều đó cho thấy, kết quả thi đấu không chỉ được nhìn qua tổng số huy chương, mà cần đặt trong mối liên hệ với mục tiêu phát triển thể thao đỉnh cao và năng lực cạnh tranh quốc tế.

Trong trao đổi gần đây, Phó Trưởng đoàn thể thao Hà Nội Dương Duy Kiếm, người từng gắn bó với các kỳ Đại hội từ khi còn làm vận động viên, huấn luyện viên, trọng tài đến vai trò nhà quản lý, cho rằng, ý nghĩa của một kỳ Đại hội không chỉ ở việc xác lập thứ hạng giữa các đơn vị. Quan trọng hơn, Đại hội cần cho thấy đơn vị nào đang tạo dựng được lực lượng vận động viên đủ sức đóng góp cho thể thao quốc gia tại những sân chơi lớn như Olympic và ASIAD.

Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X khai mạc tối 21-11 vì thế là dịp để các địa phương nhìn lại một chu kỳ đầu tư, đánh giá chất lượng đào tạo và phát hiện những nhân tố mới. Với thể thao Hà Nội, ý nghĩa của kỳ Đại hội này còn nằm ở việc tiếp cận theo hướng, bên cạnh việc đua tranh về số lượng huy chương còn phải biết mình đang đứng ở đâu trong cuộc đua đóng góp vào hành trình giành huy chương của thể thao Việt Nam tại Olympic và ASIAD.

(0) Bình luận
Nổi bật
    Đừng bỏ lỡ
    Cải tổ chương trình thi đấu Đại hội Thể thao toàn quốc: Cơ hội để thể thao Hà Nội định vị lại mục tiêu

    (*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.