Bước đi đúng để nuôi dưỡng khu vực kinh doanh nhỏ

Trong bối cảnh hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ đang gặp nhiều khó khăn trong sản xuất, kinh doanh, việc nâng ngưỡng miễn thuế được xem là bước đi hợp lý và sát thực tiễn.

Điều này không chỉ giúp giảm áp lực tài chính mà còn tạo thêm dư địa để hộ kinh doanh duy trì hoạt động, tái đầu tư và mở rộng sản xuất. Chính sách mới còn phát đi thông điệp khuyến khích người dân mạnh dạn kinh doanh, tạo động lực để khu vực kinh doanh cá thể bước ra khỏi “vùng phi chính thức”. Khi môi trường kinh doanh thuận lợi, chi phí tuân thủ hợp lý hơn, các hộ kinh doanh sẽ có thêm động lực chuyển đổi thành doanh nghiệp, thực hiện đầy đủ chế độ kế toán, hóa đơn và quản trị minh bạch hơn. Đây cũng là nền tảng để mở rộng cơ sở thuế bền vững trong dài hạn.

Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là, cùng với chính sách đúng thì cần phải có cơ chế thực thi hiệu quả để tránh bị lợi dụng. Thực tế có thể xuất hiện tình trạng chia nhỏ doanh thu, tách hộ kinh doanh hoặc nhờ người thân đứng tên nhằm né tránh nghĩa vụ thuế. Nếu không được kiểm soát tốt, điều này không chỉ gây thất thu ngân sách mà còn tạo ra sự thiếu công bằng giữa những người kinh doanh nghiêm túc và những trường hợp tìm cách lách luật. Bởi vậy, cùng với việc nới ngưỡng miễn thuế, điều quan trọng là phải đổi mới phương thức quản lý theo hướng hiện đại, minh bạch và lấy dữ liệu làm nền tảng.

Minh bạch không thể chỉ dựa vào kiểm tra thủ công, mà phải dựa vào dữ liệu. Do đó, cần xây dựng cơ chế phân tích dữ liệu tự động nhằm phát hiện các dấu hiệu bất thường như: Nhiều hộ kinh doanh cùng địa chỉ, doanh thu biến động bất hợp lý hoặc có quan hệ giao dịch chồng chéo. Đây sẽ là công cụ hiệu quả để ngăn chặn tình trạng tách hộ, chia nhỏ doanh thu nhằm né tránh nghĩa vụ thuế. Cùng với đó, việc phổ cập hóa đơn điện tử cần được thúc đẩy mạnh hơn nhưng theo lộ trình phù hợp với khả năng thích ứng của hộ kinh doanh nhỏ. Thay vì áp đặt cứng nhắc, cơ quan quản lý có thể hỗ trợ để hộ kinh doanh dễ tiếp cận hơn. Khi việc xuất hóa đơn trở nên thuận tiện và chi phí thấp, tính minh bạch cũng sẽ được cải thiện tự nhiên hơn.

Một vấn đề khác cũng cần được quan tâm là kiểm soát dòng tiền. Thanh toán không dùng tiền mặt cần tiếp tục được khuyến khích thông qua chính sách ưu đãi phí giao dịch, hỗ trợ thiết bị thanh toán điện tử hoặc kết nối trực tiếp với các ứng dụng ngân hàng. Khi dòng tiền được số hóa, việc quản lý thuế cũng sẽ minh bạch và công bằng hơn.

Bên cạnh giải pháp quản lý, điều quan trọng không kém là tạo động lực để hộ kinh doanh tự nguyện chuyển đổi lên doanh nghiệp. Muốn vậy, chính sách hỗ trợ không nên chỉ dừng ở miễn giảm thuế, mà cần đi kèm ưu đãi cụ thể về tiếp cận vốn, mặt bằng sản xuất, đào tạo quản trị, tư vấn pháp lý và chuyển đổi số. Nếu việc trở thành doanh nghiệp đem lại nhiều lợi ích thực chất hơn so với duy trì mô hình hộ kinh doanh, quá trình chuyển đổi sẽ diễn ra tự nhiên và bền vững hơn. Đây mới là mục tiêu dài hạn mà chính sách cần hướng tới.

Ngoài ra, cần tiếp tục cải cách mạnh thủ tục hành chính thuế theo hướng đơn giản, dễ thực hiện và giảm tối đa tiếp xúc trực tiếp.

Nhìn tổng thể, việc nâng ngưỡng miễn thuế theo Nghị định số 141/2026/NĐ-CP là bước đi đúng hướng, thể hiện tư duy điều hành linh hoạt và sát thực tiễn của Chính phủ trong hỗ trợ khu vực kinh doanh nhỏ. Tuy nhiên, để chính sách phát huy hiệu quả lâu dài, điều quan trọng không chỉ nằm ở việc miễn giảm bao nhiêu thuế, mà còn ở khả năng xây dựng một môi trường kinh doanh minh bạch, thuận lợi và đủ sức khuyến khích người dân yên tâm phát triển sản xuất, kinh doanh.

Khi khu vực kinh doanh nhỏ được nuôi dưỡng đúng cách thay vì tư duy “xin - cho” và được tạo động lực để lớn lên thành doanh nghiệp, nền kinh tế sẽ có thêm một lực lượng phát triển bền vững từ gốc. Đó không chỉ là câu chuyện về thuế, mà còn là nền tảng cho một nền kinh tế hiện đại, minh bạch và có sức chống chịu tốt hơn trong dài hạn.