Tình trạng xây bục bệ, cầu dẫn, lát nền, nâng cốt, thậm chí xây dựng kiên cố lấn ra không gian chung, chiếm dụng vỉa hè trên địa bàn Hà Nội không còn là chuyện mới. Tuy nhiên, để xử lý triệt để vi phạm lại là bài toán không dễ dàng. Điều này đòi hỏi cơ quan chức năng, chính quyền địa phương phải kiểm tra, xử lý quyết liệt, tránh để những vi phạm tồn tại kéo dài.

Tùy tiện lấn chiếm không gian chung
Thời gian qua, Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội nhận được phản ánh của người dân ở nhiều tuyến phố về tình trạng chiếm dụng vỉa hè để xây bục bệ, cầu dẫn, ảnh hưởng đến trật tự, văn minh đô thị. Điển hình, người dân tại ngõ 8C và ngõ 18 phố Vũ Thạnh (phường Ô Chợ Dừa) phản ánh tình trạng vỉa hè tại khu vực bị chiếm dụng tràn lan để xây bục bệ, cầu dẫn, dựng hàng rào, đặt cây xanh, chậu cảnh...
Ghi nhận thực tế tại ngõ 8C và ngõ 18 phố Vũ Thạnh, phóng viên nhận thấy, trước cửa nhà của nhiều gia đình xuất hiện các cầu dẫn, bậc tam cấp, xây bục bệ, đặt chậu cây cảnh với nhiều kích thước, màu sắc khác nhau. Một số cầu dẫn được đổ bê tông, ốp gạch kiên cố thành một mặt phẳng rộng như tại số nhà 24, ngõ 18 phố Vũ Thạnh. Tại số nhà 16, ngõ 18 phố Vũ Thạnh, phần nền trước cửa nhà được tôn cao hơn mặt ngõ, hình thành một khoảng diện tích sử dụng riêng. Tình trạng này cũng diễn ra tại số nhà 19, ngõ 18 phố Vũ Thạnh. Đáng chú ý, dọc ngõ 18 phố Vũ Thạnh còn xuất hiện khá nhiều chậu cây, bồn cây, vật dụng đặt sát mép đường, khiến phần dành cho người đi bộ bị thu hẹp.
ông Vũ Hoàng Thao (người dân ngõ 18 phố Vũ Thạnh) cho biết, trước đây, hai bên ngõ đều có vỉa hè rộng khoảng 1,5m ở mỗi bên. Tuy nhiên, theo thời gian, vỉa hè dần bị thu hẹp, thay vào đó là bục bệ, bậc tam cấp, cầu dẫn của các gia đình, ảnh hưởng không nhỏ đến việc đi lại. Việc tiêu thoát nước mỗi khi có mưa cũng gặp nhiều khó khăn. Có những trường hợp như tại số nhà 21, ngõ 18 phố Vũ Thạnh, UBND quận Đống Đa (cũ) từng kết luận có hành vi lấn chiếm diện tích sử dụng chung. Tuy nhiên, trong quá trình hòa giải, gia đình mới tự tháo dỡ một phần diện tích lấn chiếm, khiến lối đi chung trong khu vực vẫn bị ảnh hưởng.
Tình trạng làm cầu dẫn, đặt chậu hoa, cây cảnh lấn chiếm lối đi chung, vỉa hè cũng được ghi nhận tại một số tuyến phố, ngõ khác. Dọc các tuyến phố như: Cát Linh, Đoàn Thị Điểm, Cửa Nam, Xã Đàn, Nguyễn Văn Lộc, Thụy Khuê, Vũ Hữu Lợi..., cầu dẫn kết nối lòng đường với vỉa hè, bục bệ xây dựng lấn ra không gian chung vẫn xuất hiện nhiều. Đáng chú ý, tại một số nơi, tình trạng tái lấn chiếm còn diễn ra sau khi lực lượng chức năng ra quân xử lý. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến không gian dành cho người đi bộ mà còn có nguy cơ cản trở việc tiêu thoát nước, gây khó khăn cho công tác nạo vét, khơi thông cống rãnh sau mỗi trận mưa.
Cần gắn trách nhiệm quản lý tại cơ sở
Trao đổi về tình trạng tại ngõ 8C và ngõ 18 phố Vũ Thạnh, Trưởng phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Ô Chợ Dừa Nguyễn Doãn Thành cho biết, về việc chiếm dụng vỉa hè như phản ánh, UBND phường đã giao lực lượng chức năng khẩn trương rà soát, kiểm tra, xác minh hiện trạng các vị trí bục, bệ, cầu dẫn và việc sử dụng diện tích vỉa hè, lòng đường. Sau khi có kết quả kiểm tra, UBND phường sẽ chỉ đạo các lực lượng chức năng lên phương án giải quyết. Theo ông Nguyễn Doãn Thành, từ ngày 1-7-2025, khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp được triển khai, phường thường xuyên tăng cường công tác quản lý và không để phát sinh vi phạm về sử dụng đất, trật tự xây dựng, trật tự đô thị trên địa bàn nói chung và khu vực ngõ 8C, ngõ 18 phố Vũ Thạnh nói riêng.
Liên quan đến tình trạng vi phạm tại các tuyến phố khác trên địa bàn thành phố, thời gian qua, các địa phương đã liên tục ra quân chấn chỉnh trật tự đô thị, xử lý tình trạng lấn chiếm vỉa hè, lòng đường. Lực lượng chức năng tại nhiều xã, phường tăng cường kiểm tra, tháo dỡ bục, bệ, cầu dẫn và xử phạt vi phạm hành chính theo quy định. Theo Công an thành phố Hà Nội, trong 6 tháng đầu năm, toàn thành phố đã kiểm tra, xử lý hơn 52.000 trường hợp vi phạm trật tự đô thị, trong đó đã tiến hành giải tỏa 5.100 bục bệ, cầu dẫn.
Những con số trên cho thấy, dù chỉ là những hạng mục nhỏ, bục, bệ, cầu dẫn nếu xuất hiện tràn lan sẽ từng bước thu hẹp không gian dành cho người đi bộ, cản trở giao thông, ảnh hưởng đến việc thoát nước và làm mất mỹ quan đô thị. Đáng lo ngại hơn, sau mỗi đợt ra quân, vi phạm có thể được giải tỏa nhưng lại tái diễn tại chính những vị trí đó hoặc phát sinh ở nơi khác. Điều này cho thấy, giải tỏa, tháo dỡ mới chỉ là bước đầu; nếu không duy trì kiểm tra thường xuyên, xử lý kịp thời thì hiệu quả sẽ khó bền vững.
Theo quy định, hành vi tự ý xây dựng, đặt vật cản, sử dụng trái phép lòng đường, vỉa hè có thể bị xử lý vi phạm hành chính tùy tính chất, mức độ và hành vi cụ thể. Vì vậy, cùng với việc xử lý, tháo dỡ, các cơ quan chức năng cần duy trì kiểm tra thường xuyên, xử phạt nghiêm và yêu cầu khôi phục nguyên trạng đối với những trường hợp tái lấn chiếm. Chỉ khi việc xử lý được thực hiện thường xuyên, đồng bộ, gắn với trách nhiệm quản lý tại cơ sở, tình trạng lấn chiếm vỉa hè để xây bục, bệ, cầu dẫn mới có thể được ngăn chặn từ sớm, hạn chế tối đa tình trạng “xóa lại mọc” hay để những vi phạm kéo dài rồi trở thành “chuyện đã rồi”.
(*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.