Hai chặng đấu của Giải bóng chuyền các đội mạnh Đông Nam Á năm 2026 (SEA V.Cup 2026) vừa diễn ra tiếp tục gióng lên hồi chuông cảnh báo về khoảng cách giữa bóng chuyền nữ Việt Nam với Thái Lan, đồng thời cho thấy sự vươn lên mạnh mẽ của các đối thủ trong khu vực. Bóng chuyền nữ Việt Nam đang đứng trước yêu cầu phải có một cuộc chuyển mình mạnh mẽ, nếu muốn cạnh tranh sòng phẳng ngôi đầu Đông Nam Á và từng bước vươn tầm châu lục.

Những dấu hiệu đi xuống
Ở chặng 1 SEA V.Cup 2026 diễn ra tại Hà Nội, đội tuyển bóng chuyền nữ Việt Nam giành vị trí á quân sau Thái Lan. Tuy nhiên, thất bại 0-3 trước đối thủ ở trận đấu cuối cùng cho thấy khoảng cách giữa hai đội vẫn còn đáng kể.
Nếu chỉ là một trận thua, thất bại ấy chưa đủ để tạo nên sự lo ngại. Nhưng sang chặng 2 tại Thái Lan, bóng chuyền nữ Việt Nam tiếp tục gây thất vọng khi lần đầu tiên trong lịch sử giải đấu để thua cả 3 trận trước Indonesia, Philippines và Thái Lan, qua đó xếp cuối trong số 4 đội tham dự.
Sự sa sút càng đáng chú ý khi đặt cạnh những thành công mà bóng chuyền nữ Việt Nam đạt được trong năm 2025. Khi đó, đội tuyển giành chức vô địch AVC Cup lần thứ ba, lần đầu đăng quang SEA V.League và lần đầu giành quyền tham dự Giải vô địch thế giới.
Tuy nhiên, từ đầu năm 2026, thành tích của đội tuyển có dấu hiệu đi xuống. Đội chỉ xếp thứ ba tại AVC Cup, trước khi đứng cuối chặng 2 SEA V.Cup. Từ vị trí cao nhất từng đạt là hạng 22 thế giới, đội tuyển bóng chuyền nữ Việt Nam đã tụt xuống hạng 32.
Sự thay đổi lực lượng là một trong những nguyên nhân được nhắc đến. Một số gương mặt từng đóng góp quan trọng vào thành công năm 2025 như đối chuyền Bích Tuyền, Hoàng Thị Kiều Trinh, chuyền hai Lâm Oanh hay phụ công Nguyễn Thị Trinh không còn góp mặt.
Nguyên Phó Chủ tịch phụ trách chuyên môn Liên đoàn Bóng chuyền Việt Nam Nguyễn Bá Nghị cho rằng, bên cạnh Thái Lan, các đội tuyển trong khu vực như Indonesia, Philippines cũng đang tiến bộ nhanh. Đây là thực tế mà bóng chuyền nữ Việt Nam cần nhìn nhận một cách nghiêm túc trong hành trình phía trước.
Thay đổi để bước vào một chu kỳ mới
Trước mắt, đội tuyển bóng chuyền nữ Việt Nam phải gạt bỏ thất bại ở SEA V.Cup để hướng tới Giải vô địch châu Á, diễn ra từ ngày 21 đến 30-8 tại Trung Quốc và ASIAD 20 vào tháng 9-2026 tại Nhật Bản. Đây đều là những sân chơi quan trọng, trong đó Giải vô địch châu Á 2026 là thước đo rõ nét cho vị thế của bóng chuyền nữ Việt Nam.
So với đội hình từng làm nên kỳ tích lọt vào nhóm 4 đội dẫn đầu Giải vô địch châu Á 2023, đội tuyển Việt Nam lần này có sự thay đổi đáng kể. Chỉ còn 5 tuyển thủ từng tham dự giải đấu năm 2023, trong đó có Trần Thị Thanh Thúy, Trần Thị Bích Thủy, Nguyễn Khánh Đang... 9 cầu thủ còn lại phần lớn là những gương mặt trẻ, chưa có nhiều kinh nghiệm ở các sân chơi đỉnh cao của châu lục.
Sự thay đổi ấy vừa là thách thức, vừa có thể mở ra cơ hội để đội tuyển bước vào một chu kỳ mới. Bóng chuyền nữ Việt Nam cần những tuyển thủ giàu kinh nghiệm để giữ nhịp thi đấu, nhưng cũng phải mạnh dạn trao cơ hội cho các nhân tố trẻ. Nếu không chuẩn bị lớp kế cận từ sớm, đội tuyển sẽ luôn bị động khi những trụ cột chấn thương, sa sút phong độ hoặc chia tay đội tuyển.
Tổng thư ký Liên đoàn Bóng chuyền Hà Nội Bùi Đình Lợi cũng nhận định rằng, các câu lạc bộ phải được khuyến khích đầu tư mạnh hơn cho tuyến trẻ, tăng số lượng giải đấu dành cho vận động viên trẻ. Quan trọng hơn, những tài năng trẻ khi lên đội tuyển cần được trao cơ hội thi đấu thực sự. Thực tế, đội tuyển đang đi theo hướng này và cần thêm thời gian để kiểm chứng hiệu quả.
Một cuộc chuyển mình mạnh mẽ của bóng chuyền nữ Việt Nam vẫn đang được chờ đợi. Cuộc chuyển mình ấy không chỉ nằm ở việc làm mới đội hình, mà phải bắt đầu từ đào tạo trẻ, tạo nguồn kế cận và trao cơ hội để các tuyển thủ trẻ trưởng thành qua những trận đấu lớn. Những tuyển thủ giàu kinh nghiệm cũng cần phát huy vai trò truyền lửa, giúp thế hệ sau tiếp nối những thành quả đã đạt được.
Để từ đó, bóng chuyền nữ Việt Nam có thể duy trì vị thế hàng đầu Đông Nam Á, từng bước cạnh tranh sòng phẳng với Thái Lan, đồng thời thực hiện mục tiêu vươn lên ổn định trong nhóm đầu châu lục và tiến gần hơn tới sân chơi Olympic.
(*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.