Bóng chuyền nữ trẻ Việt Nam: Một sự kiện, hai cách tiếp cận và bài toán đường dài

Cái lý của mỗi lựa chọn

Đầu tháng 7 này, đội tuyển bóng chuyền nữ Việt Nam đã bổ sung lực lượng chuẩn bị cho chuỗi giải đấu quốc tế quan trọng, trong đó có Giải bóng chuyền các đội mạnh Đông Nam Á năm 2026 (SEA V.League 2026) diễn ra từ ngày 31-7 đến 2-8. Tuy nhiên, lịch thi đấu trong nước lại trùng với thời gian diễn ra giải khi Giải bóng chuyền trẻ Cúp các CLB toàn quốc 2026 diễn ra từ ngày 17 đến 28-7, chỉ cách vòng 1 SEA V.League 2026 đúng ba ngày.

Điều này khiến nhiều CLB đề nghị đội tuyển cho phép VĐV của mình trở về địa phương để tham dự giải trẻ Cúp các CLB toàn quốc. Ban huấn luyện đội tuyển đã chấp thuận cho 6 trường hợp trở lại CLB thi đấu trước khi quay trở lại đội tuyển.

Xét trên góc độ quyền lợi của CLB, đây là quyết định hoàn toàn hợp lý. Các đội đã đầu tư cho hệ thống đào tạo nhiều năm và những cầu thủ trẻ đang tập trung ở đội tuyển quốc gia là trái ngọt của nỗ lực duy trì hệ thống. Cho nên, việc CLB mong muốn sở hữu lực lượng mạnh nhất nhằm hướng tới thành tích tại giải trẻ quốc gia cũng là dễ hiểu. Việc xin VĐV trở về cũng đúng quy định của Liên đoàn Bóng chuyền Việt Nam và được đội tuyển quốc gia tạo điều kiện.

Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, bộ môn bóng chuyền (Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu thể thao Hà Nội, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội) lại đưa ra lựa chọn khác. Hiện tại, hai VĐV trẻ thuộc bộ môn là Bùi Thị Ánh Thảo và Lê Thùy Linh đều có tên trong danh sách tập trung bổ sung đợt 2 của đội tuyển quốc gia. Thay vì đưa hai cầu thủ trở lại dự Giải bóng chuyền trẻ Cúp các CLB toàn quốc 2026, Ban huấn luyện Hà Nội chủ động để các em tiếp tục tập luyện cùng đội tuyển.

Theo lý giải từ phía bộ môn bóng chuyền Hà Nội, nếu hai VĐV Hà Nội thi đấu giải trẻ toàn quốc đến ngày 28-7 thì họ chỉ còn khoảng ba ngày để trở lại hội quân cùng đội tuyển quốc gia trước SEA V.League. Khoảng thời gian quá ngắn khiến việc tích lũy thể lực, hoàn thiện chiến thuật và hòa nhập với đội hình gặp nhiều khó khăn, đồng thời làm gia tăng nguy cơ quá tải. Cũng phải kể thêm, các VĐV trẻ này vừa tham dự Giải bóng chuyền U18 nữ Đông Nam Á cũng như Giải bóng chuyền U18 nữ châu Á, mới trở về nước cách đây gần một tuần. Họ cần hồi phục để bước vào chu kỳ tập luyện mới thay vì lại căng sức gồng gánh CLB ở giải trẻ toàn quốc.

Việc ở lại đội tuyển giúp Ánh Thảo và Thùy Linh có thêm thời gian làm quen với giáo án chuyên môn, nâng cao thể lực, đồng thời được tập luyện và thi đấu cùng những đàn chị giàu kinh nghiệm như Trần Thị Thanh Thúy, Trần Thị Bích Thủy... Đây là môi trường mà không một giải trẻ nào có thể mang lại.

Đương nhiên, quyết định ấy cũng đồng nghĩa Hà Nội phải chấp nhận thiệt thòi về thành tích tại giải trẻ. Theo Trưởng bộ môn bóng chuyền (Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu thể thao Hà Nội) Bùi Đình Lợi, đây là quyết định đã được cân nhắc kỹ, trên nhiều khía cạnh. Chính những nhà quản lý, huấn luyện viên tại CLB và VĐV cũng đều thoải mái trước quyết định trên vì mục tiêu vẫn là mang lại những gì tốt nhất về chuyên môn cho VĐV.

Trong chia sẻ gần đây, HLV Nguyễn Hữu Bình của bộ môn bóng chuyền (Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu thể thao Hà Nội), người từng tham gia đào tạo nhiều thế hệ VĐV bóng chuyền Hà Nội cũng cho rằng, điều cần nhất với VĐV là được cọ xát ở môi trường đỉnh cao. VĐV trẻ được tập với những VĐV hàng đầu cả nước sẽ nhanh chóng trưởng thành.

Khoản đầu tư cho tương lai

Cũng theo Trưởng bộ môn bóng chuyền (Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu thể thao Hà Nội) Bùi Đình Lợi, khi hai tuyển thủ vắng mặt, Hà Nội sẽ trao cơ hội cho những VĐV trẻ hơn được đăng ký thi đấu. Những gương mặt vốn chỉ ngồi dự bị sẽ có thêm thời gian trên sân, được cọ xát trong môi trường thi đấu chính thức và tích lũy kinh nghiệm. Đây cũng được xem như là khoản đầu tư cho tương lai của bóng chuyền nữ Hà Nội, vốn luôn duy trì được vị thế là đơn vị đào tạo trẻ hàng đầu cả nước dù còn gặp nhiều khó khăn về kinh phí, cơ sở vật chất, đãi ngộ VĐV.

Đó cũng chính là mục tiêu cốt lõi của các giải trẻ, trong đó đề cao việc phát hiện, đào tạo và tạo cơ hội cho lực lượng kế cận, chứ không đơn thuần là cuộc đua thành tích.

Điều đáng nói là các VĐV trẻ trong giai đoạn này đang phải đối mặt với lịch thi đấu dày đặc. Sau Giải bóng chuyền trẻ Cúp các CLB toàn quốc, nhiều người tiếp tục lên tuyển dự SEA V.League (từ ngày 31-7 đến 2-8), rồi ngay sau đó lại trở về thi đấu Giải vô địch trẻ quốc gia diễn ra từ ngày 8 đến 23-8 tại Hà Tĩnh.

Chính ban huấn luyện đội tuyển bóng chuyền nữ Việt Nam cũng thừa nhận cảm thấy tiếc khi một số VĐV trẻ được triệu tập sẽ không có đủ thời gian tập luyện chuyên môn vì phải liên tục di chuyển giữa CLB và đội tuyển. Tuy vậy, họ cũng hoàn toàn tôn trọng quyết định của các CLB cũng như VĐV.

Câu chuyện trên đã cho thấy, một bên lựa chọn đưa quân về để hướng tới thành tích ở giải trẻ CLB toàn quốc; bên còn lại chấp nhận thiếu hụt lực lượng ở giải trẻ, cho phép các VĐV tiếp tục ở lại đội tuyển quốc gia nhằm tích lũy kinh nghiệm. Họ chấp nhận có thể mất một vài trận thắng, thậm chí mất danh hiệu ở giải trẻ, nhưng đổi lại là sự trưởng thành của những tuyển thủ quốc gia tương lai và thêm nhiều cơ hội cho lớp kế cận.

Mỗi cách làm đều đúng quy định, song nếu nhìn từ mục tiêu phát triển lâu dài của VĐV và bóng chuyền Việt Nam, cách lựa chọn của Hà Nội đáng để suy ngẫm.