Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân: Nên hạn chế học sinh nhỏ tuổi sử dụng AI

Trả lời chất vấn của đại biểu Sí Thị Mai Anh (Đoàn Lào Cai) về tình trạng học sinh lạm dụng AI trong học tập, Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết, Bộ Khoa học và Công nghệ đã phân loại AI theo 3 mức độ rủi ro: cao, trung bình và thấp; đồng thời, xây dựng các cơ chế bảo đảm an toàn trong quá trình sử dụng công nghệ này.

Về quan điểm cá nhân, Bộ trưởng cho rằng, gần đây một số nước tiên tiến cũng bắt đầu hạn chế, thậm chí cấm học sinh sử dụng AI, đặc biệt là học sinh nhỏ tuổi. “Tôi đồng tình với giải pháp này, có lẽ chúng ta cũng nên ngăn chặn, hạn chế, nhất là ở học sinh nhỏ tuổi sử dụng AI. Khi các em đã trưởng thành thì việc phát huy, sử dụng AI để đặt câu hỏi thì rất tốt, nhưng khi còn nhỏ thì cũng nên xem xét hạn chế”, Bộ trưởng nói.

Trả lời chất vấn của đại biểu Phạm Văn Hòa (Đoàn Đồng Tháp) về việc lợi dụng AI để giả mạo, lừa đảo học sinh, Bộ trưởng cho rằng, “nhà phát triển - nơi tạo ra các nền tảng AI; nhà cung cấp dịch vụ, triển khai nền tảng đó vào Việt Nam và đối tượng sử dụng” - ba bộ phận này có mối quan hệ hữu cơ với nhau. Để giải quyết vấn đề đại biểu nêu, Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết các nội dung do AI tạo ra bắt buộc phải gắn nhãn, nếu không gắn nhãn coi như vi phạm pháp luật của Việt Nam.

Bộ trưởng cho rằng, AI có thể giả mạo khuôn mặt, giọng nói nhưng không thể thay thế tình cảm, trí tuệ và nhân cách của con người. Do đó, Bộ trưởng khuyến nghị cha mẹ dành nhiều thời gian quan tâm, trò chuyện với con để giúp các em nâng cao khả năng nhận diện và phòng tránh những hành vi lừa đảo bằng AI.

Trả lời chất vấn của đại biểu Ma Thị Thúy (Đoàn Tuyên Quang) về xây dựng cơ chế quản trị AI, Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết, Việt Nam đã ban hành luật về AI, trở thành một trong những quốc gia đầu tiên trên thế giới có luật riêng về lĩnh vực này.

Theo Bộ trưởng, trong quá trình xây dựng Luật về AI, vấn đề an toàn luôn được đặt lên hàng đầu. Lấy ví dụ, nếu một viên chức đưa dữ liệu mật lên công cụ AI để đặt câu hỏi thì có được phép hay không? Bộ trưởng khẳng định câu trả lời là "không".

Việt Nam hiện có 3 cấp độ bảo mật, do đó việc bảo đảm an toàn dữ liệu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Luật AI và các nghị định hướng dẫn đã đưa ra khung pháp lý để giải quyết vấn đề này.

Về bài toán cân bằng giữa phát triển và quản lý AI, Bộ trưởng Bộ Khoa học - Công nghệ Vũ Hải Quân lấy ví dụ trong lĩnh vực báo chí điện tử. Khi một tờ báo điện tử cho phép các hệ thống AI tiếp cận, khai thác dữ liệu, lượng truy cập có thể tăng đáng kể. Ngược lại, nếu hạn chế quyền tiếp cận này, lượng truy cập có thể giảm. Đây là bài toán mà các doanh nghiệp phải cân nhắc để dung hòa giữa việc ứng dụng AI và quản lý những tác động của công nghệ này.

Cũng theo Bộ trưởng Vũ Hải Quân, trên cơ sở Luật Khoa học, Công nghệ và đổi mới sáng tạo, Luật AI cùng các nghị định hướng dẫn, Bộ đã ban hành khung đạo đức AI, đưa ra những khuyến nghị để doanh nghiệp xác định những việc nên làm và không nên làm khi ứng dụng công nghệ.

Trả lời về chính sách bảo đảm quyền tiếp cận AI và công nghệ số đối với người cao tuổi, các nhóm yếu thế, Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết, vấn đề này đã được quan tâm trong quá trình xây dựng Luật Chuyển đổi số và Luật AI.

Đối với người dân tại vùng sâu, vùng xa, trước hết phải bảo đảm hạ tầng kết nối. Tại những nơi chưa có sóng viễn thông, cần đầu tư hạ tầng kết nối, trang bị thiết bị truy cập và hướng dẫn người dân sử dụng.

Bộ trưởng cũng đánh giá cao việc Quốc hội triển khai hiệu quả phong trào "Bình dân học vụ số", qua đó tạo sức lan tỏa trong cộng đồng, giúp người dân từng bước tiếp cận và sử dụng công nghệ số.