Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn: Hướng tới nền giáo dục công bằng, chất lượng và trung thực

5 nhiệm vụ cốt lõi của toàn ngành giáo dục

Theo Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn, toàn ngành giáo dục cần thống nhất tư duy hành động theo hướng lấy kết quả thực chất làm thước đo cao nhất, cụ thể hóa mục tiêu của năm học thành các chương trình, kế hoạch hành động ở từng địa phương.

Mục tiêu cao nhất là xây dựng nền giáo dục công bằng, chất lượng và trung thực; bảo đảm mọi người dân đều có cơ hội tiếp cận giáo dục, đồng thời nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện. Thành công của ngành không chỉ được đo bằng kết quả chung mà còn thể hiện ở hiệu quả hoạt động của từng địa phương, từng sở giáo dục và đào tạo.

Theo đó, có 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm phải thực hiện trong năm học 2026-2027. Trước hết là tiếp tục xây dựng môi trường "học thật, thi thật, nhân tài thật, giá trị thật". Ngành giáo dục phải chấm dứt tình trạng chạy theo thành tích; đồng thời xây dựng tinh thần liêm chính học thuật ngay từ những cấp học đầu tiên. Mỗi học sinh cần được đánh giá đúng năng lực để có động lực phấn đấu, thay vì chạy theo điểm số.

Nhiệm vụ thứ hai là giải phóng thực chất sức lao động của đội ngũ giáo viên. Bộ trưởng nhấn mạnh, người thầy là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục nên cần được giảm gánh nặng hành chính, giảm hồ sơ, sổ sách, hội thi và các phong trào mang tính hình thức. Toàn ngành phấn đấu xóa bỏ hoàn toàn hồ sơ giấy trùng lặp, chuyển sang quản lý bằng dữ liệu số và cắt giảm tối thiểu 50% các hội thi, phong trào, danh hiệu mang tính hình thức để giáo viên có thêm thời gian đầu tư cho chuyên môn, chăm lo học sinh.

Bên cạnh đó, ngành giáo dục tập trung tối ưu hóa nguồn lực, khắc phục tình trạng thừa - thiếu giáo viên cục bộ thông qua việc sắp xếp lại đội ngũ và cơ sở giáo dục theo quan điểm “giảm để tăng”. Đồng thời, rà soát việc sử dụng cơ sở vật chất, phòng học, phòng thí nghiệm và các công trình đã được đầu tư nhằm bảo đảm khai thác hiệu quả, tránh lãng phí.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là xây dựng hệ thống chỉ số phát triển giáo dục dựa trên dữ liệu thực chất. Bộ chỉ số sẽ phản ánh mức độ tiếp cận giáo dục, chất lượng giáo dục, sự công bằng và khả năng chuẩn bị nguồn nhân lực cho tương lai của từng địa phương, tạo cơ sở cho việc hoạch định chính sách và điều hành.

Cuối cùng là củng cố niềm tin của nhân dân đối với ngành giáo dục thông qua việc xây dựng môi trường học tập an toàn, minh bạch, công bằng; xử lý nghiêm các hành vi tiêu cực, gian lận trong thi cử, lạm thu và công khai mọi hoạt động liên quan đến quản lý nhà trường.

Đổi mới tư duy quản trị, kiên quyết chống tiêu cực

Theo Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn, để hoàn thành các mục tiêu trên, trước hết cần đổi mới tư duy của đội ngũ quản lý giáo dục ở tất cả các cấp, chuyển từ tư duy quản lý hành chính sang quản trị phát triển, lấy người học làm trung tâm và điều hành dựa trên dữ liệu.

Ngành giáo dục cũng cần thay đổi cách tiếp cận, coi phát triển giáo dục không chỉ là nhiệm vụ của riêng ngành mà là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, của gia đình và toàn xã hội. Các địa phương cần chủ động tham mưu để cấp ủy, chính quyền tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo đối với lĩnh vực giáo dục; đồng thời phát huy vai trò của gia đình trong giáo dục học sinh và phối hợp xây dựng môi trường mạng an toàn cho trẻ em.

Bộ trưởng cũng đề cập tư duy "giảm để tăng" trong đổi mới giáo dục, như giảm thời lượng một số nội dung để tăng hoạt động trải nghiệm; giảm hình thức để nâng cao hiệu quả; điều chỉnh chương trình phù hợp với yêu cầu phát triển trong bối cảnh mới.

Liên quan đến những sai phạm xảy ra tại Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 ở một số địa phương, Bộ trưởng cho rằng đây là vấn đề rất đáng buồn và cần được nhìn nhận nghiêm túc. Mặc dù mô hình tổ chức kỳ thi hiện nay đã giảm áp lực cho học sinh và xã hội, bảo đảm nhiều ưu điểm trong công tác tổ chức, song những biểu hiện tiêu cực ở một số địa phương cho thấy ngành giáo dục phải tiếp tục siết chặt kỷ cương, nâng cao trách nhiệm và đạo đức nghề nghiệp của đội ngũ cán bộ, giáo viên.

Theo Bộ trưởng, các hành vi vi phạm phải được xử lý nghiêm minh theo quy định pháp luật nhằm khôi phục niềm tin của xã hội, bảo đảm sự công bằng và độ tin cậy của các kỳ thi. Quan trọng hơn, toàn ngành cần rà soát mọi hoạt động chuyên môn, quản lý hằng ngày để loại bỏ những biểu hiện hình thức, thiếu trung thực và chưa thực hiện nghiêm kỷ cương.

Với phương châm "Đổi mới tư duy, chuyển biến mạnh mẽ, kết quả thực chất" cùng tinh thần trách nhiệm trước Đảng, Nhà nước và nhân dân, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn bày tỏ tin tưởng ngành giáo dục sẽ tạo được những chuyển biến rõ nét ngay từ năm học 2026-2027, từng bước xây dựng nền giáo dục công bằng, chất lượng và trung thực, đáp ứng kỳ vọng của xã hội.

“

Bằng tất cả sự tự trọng của những người làm giáo dục, các nhà giáo, ngành giáo dục cần từng bước đẩy lùi tiêu cực từ những việc nhỏ nhất: Trong công việc dạy học học sinh, kiểm tra bài tập, trong công tác báo cáo kết quả, phải thực chất, trung thực.

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn.