Bỏ kiểm tra nghiệm thu phòng cháy, chữa cháy, chuyển mạnh sang hậu kiểm

Chủ động nghiệm thu, chịu trách nhiệm về an toàn

Theo Cục Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC&CNCH, Bộ Công an), từ ngày 1-7-2026, thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC của cơ quan Công an chính thức được bãi bỏ theo Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP ngày 18-5-2026 của Chính phủ.

Trước đây, sau khi hoàn thành thi công và tổ chức nghiệm thu theo quy định, chủ đầu tư phải gửi hồ sơ đề nghị cơ quan Công an kiểm tra, ban hành văn bản chấp thuận kết quả nghiệm thu PCCC. Với quy định mới, trách nhiệm tổ chức nghiệm thu được chuyển trực tiếp cho chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình.

Việc bãi bỏ thủ tục này giúp doanh nghiệp giảm khối lượng công việc hành chính, tiết kiệm thời gian và chi phí lập, hoàn thiện hồ sơ. Đối với các dự án quy mô lớn, có nhiều hạng mục kỹ thuật, chủ đầu tư cũng chủ động hơn trong việc tổ chức nghiệm thu theo từng hạng mục hoặc giai đoạn, qua đó thuận lợi trong điều hành tiến độ và kiểm soát chất lượng công trình.

Tuy nhiên, bãi bỏ thủ tục kiểm tra của cơ quan Công an không đồng nghĩa với việc miễn trừ trách nhiệm nghiệm thu PCCC. Chủ đầu tư vẫn phải tổ chức nghiệm thu, bảo đảm công trình đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về an toàn PCCC trước khi đưa vào sử dụng. Việc nghiệm thu phải được thực hiện đúng thiết kế đã được thẩm định và các quy định pháp luật có liên quan.

Để hỗ trợ các chủ đầu tư thực hiện đúng quy định, Cục Cảnh sát PCCC&CNCH cùng Công an 34 địa phương đã sao gửi bộ tài liệu hướng dẫn thực hiện nghiệm thu PCCC. Tài liệu được xây dựng theo hướng cụ thể, dễ hiểu, kèm các biểu mẫu để tổ chức, cá nhân tham khảo và áp dụng. Bộ tài liệu cũng được công khai trên website của Cục Cảnh sát PCCC&CNCH và phổ biến trên các phương tiện thông tin đại chúng.

Tăng cường hậu kiểm, xử lý nghiêm vi phạm

Cùng với việc cắt giảm thủ tục hành chính, cơ quan chức năng định hướng tăng cường công tác hậu kiểm, bảo đảm việc thực hiện các quy định về PCCC được duy trì thực chất trong suốt quá trình xây dựng và khai thác công trình.

Theo thông tin từ Cục Cảnh sát PCCC&CNCH, trong báo cáo giải trình ý kiến đại biểu Quốc hội, Bộ Công an đã định hướng sửa đổi quy định theo hướng tăng mức phạt tiền, đồng thời bổ sung các biện pháp khắc phục hậu quả nghiêm khắc đối với hành vi vi phạm về PCCC.

Các biện pháp được đề cập, gồm: Buộc dừng thi công, dừng khai thác công trình để khắc phục nguy cơ mất an toàn; buộc thực hiện các biện pháp bảo đảm an toàn cho người và tài sản; buộc thi công, nghiệm thu đúng thiết kế đã được thẩm định. Trường hợp không chấp hành, cơ quan chức năng có thể áp dụng biện pháp cưỡng chế, trong đó có yêu cầu ngừng cung cấp điện, nước đối với công trình, cơ sở vi phạm.

Đáng chú ý, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, Luật PCCC và CNCH bổ sung nội dung kết hợp kiểm tra định kỳ về PCCC với kiểm tra việc chấp hành các quy định về thẩm định thiết kế và nghiệm thu của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình.

Đối với các hành vi như làm giả hồ sơ thẩm định, nghiệm thu; không tổ chức nghiệm thu hoặc nghiệm thu không đúng thiết kế đã được thẩm định, tổ chức, cá nhân vi phạm có thể bị xử phạt hành chính theo Nghị định số 106/2025/NĐ-CP ngày 15-5-2025, Nghị định số 347/2026/NĐ-CP ngày 8-9-2026 hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự, tùy theo tính chất, mức độ vi phạm.

Đại diện Cục Cảnh sát PCCC&CNCH nhấn mạnh, việc chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm không làm giảm trách nhiệm của chủ đầu tư. Ngược lại, trách nhiệm bảo đảm an toàn PCCC được đặt trực tiếp lên chủ đầu tư, từ khâu thiết kế, thi công, giám sát đến nghiệm thu và vận hành công trình.

Việc bãi bỏ thủ tục kiểm tra nghiệm thu của cơ quan Công an thể hiện định hướng cải cách hành chính, giảm những khâu trung gian không cần thiết, đồng thời đề cao ý thức tự giác và trách nhiệm tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp. Mục tiêu đặt ra là thủ tục hành chính được đơn giản hóa nhưng các yêu cầu về an toàn PCCC phải được thực hiện nghiêm túc, liên tục và thực chất.