Bịa đặt chuyện sáp nhập xã, phường: Tin giả gây hoang mang dư luận

Trong khi các địa phương đang tiếp tục rà soát, nghiên cứu sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã chưa đáp ứng tiêu chuẩn theo đúng chủ trương của Đảng, quy định của pháp luật và được các cơ quan có thẩm quyền công bố công khai, minh bạch thì ngay lập tức trên mạng xã hội, liên tục xuất hiện các tin giả về sáp nhập xã, phường tại các tỉnh, thành phố. Lợi dụng sự quan tâm của dư luận, một số cá nhân đã đăng tải, chia sẻ thông tin chưa được kiểm chứng, thông tin sai sự thật trên mạng xã hội, gây hoang mang trong nhân dân và ảnh hưởng đến tình hình an ninh, trật tự.

Theo Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, ngày 6/8, lực lượng chức năng tại Hà Nội đã phát hiện và ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với người đàn ông tên N.Đ.M., trú tại xã Ô Diên, bởi hành vi đăng tải nội dung đính kèm danh sách các xã, phường được cho là sắp sáp nhập trên địa bàn thành phố. Qua xác minh, Công an xã Ô Diên khẳng định đây hoàn toàn là những thông tin bịa đặt, chưa được kiểm chứng.

Tại cơ quan công an, anh M. thừa nhận hành vi đăng tin giả nhằm mục đích câu tương tác, thu hút người xem để phục vụ cho hoạt động môi giới, mua bán đất đai của cá nhân. Căn cứ Điều 101, Nghị định số 15/2020/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 14/2022/NĐ-CP và Quy định chuyển tiếp tại Nghị định 174/2026/NĐ-CP, hành vi “cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật” của anh M. bị xử phạt vi phạm hành chính với số tiền là 7,5 triệu đồng, đồng thời bị buộc gỡ bỏ bài viết vi phạm.

Song, phải chăng mức phạt về hành vi đăng tin giả, tin sai sự thật còn chưa đủ sức răn đe nên vẫn nhiều các trường hợp vô tư “tung” tin bịa đặt để câu view. Đáng lo ngại, không ít nội dung bịa đặt này được trình bày như một thông tin chính thức, sử dụng những cụm từ gây chú ý như “mới nhất”, “khẩn”, “danh sách chính thức”, thậm chí thêm bảng biểu hoặc đính kèm văn bản chính thống khiến người đọc khó phân biệt thật - giả. Như mới đây, ngày 19/8, Cổng Thông tin điện tử Thành phố Hồ Chí Minh đã phát ra cảnh báo một văn bản giả mạo về sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Cụ thể, trên mạng xã hội đã lan truyền bản chụp công văn số 20923/VP-VX ngày 13/8/2026 của Văn phòng UBND Thành phố kèm theo một phụ lục liên quan đến phương án sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã. Tuy nhiên, Văn phòng UBND Thành phố khẳng định, phần phụ lục đính kèm theo văn bản do Văn phòng UBND Thành phố ban hành đang lan truyền trên mạng xã hội là không đúng với văn bản do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành, có dấu hiệu giả mạo, ngụy tạo.

Do đó, Văn phòng UBND Thành phố Hồ Chí Minh đề nghị người dân cần hết sức cảnh giác, chủ động kiểm chứng thông tin từ các nguồn chính thống; không chia sẻ, phát tán các văn bản, phụ lục hoặc thông tin chưa được cơ quan có thẩm quyền xác nhận, tránh gây hoang mang dư luận và ảnh hưởng đến quá trình nghiên cứu, rà soát phương án sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã trên địa bàn thành phố.

Tin giả về sáp nhập xã, phường tại một số tỉnh, thành khác cũng xuất hiện trên mạng xã hội thời gian qua. Như thông tin lan truyền về một đề án giả định sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã lần thứ hai tại tỉnh Lâm Đồng, cho rằng tỉnh đang chuẩn bị phương án sáp nhập chỉ còn 52 đơn vị hành chính cấp xã. Tương tự, thông tin lan truyền về tỉnh Bắc Ninh sẽ tiếp tục sáp nhập, giảm từ 99 đơn vị hành chính cấp xã hiện có chỉ còn 34 đơn vị. Đây đều là các thông tin sai sự thật, có dấu hiệu sử dụng AI để tạo dựng nhằm thu hút dư luận, gây hiểu nhầm và gây hoang mang trong cộng đồng.

Một thông tin đáng tin cậy cần được đối chiếu với các nguồn chính thức của cơ quan có thẩm quyền, thay vì chỉ dựa vào ảnh chụp màn hình, một danh sách gửi từ một tài khoản cá nhân hay lời giới thiệu “nguồn nội bộ”. Đứng trước những tin đồn về một cuộc sắp xếp xã, phường trên diện rộng, người dân cần tỉnh táo, không hoang mang, không suy diễn, không tiếp tay cho thông tin chưa được kiểm chứng.

Cơ quan công an khuyến cáo người dân cần nâng cao ý thức trách nhiệm khi sử dụng mạng xã hội, chủ động kiểm chứng thông tin trước khi đăng tải, chia sẻ hoặc bình luận bất cứ một nội dung nào, đặc biệt là các nội dung về sắp xếp đơn vị hành chính, tổ chức bộ máy và các vấn đề được dư luận xã hội quan tâm. Người dân chỉ nên tiếp cận và lan truyền thông tin từ các nguồn chính thống của Đảng, Nhà nước, các cơ quan báo chí được cấp phép và cơ quan có thẩm quyền.

Khi phát hiện các tài khoản, trang mạng xã hội có dấu hiệu đăng tải thông tin giả, thông tin sai sự thật, người dân cần kịp thời phản ánh đến các cấp chính quyền hoặc cơ quan chức năng để kiểm tra, xử lý, góp phần xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh và bảo đảm an ninh, trật tự. Mọi hành vi lợi dụng mạng xã hội để cung cấp, chia sẻ thông tin sai sự thật, gây ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân hoặc gây hoang mang trong nhân dân sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.