Bi sắt Hà Nội đi tìm cú hích trong khâu tuyển chọn

Vượt khó để duy trì vị thế

Tại giải Bi sắt vô địch trẻ, thiếu niên quốc gia năm 2026 vừa khép lại vào cuối tuần trước tại Hà Nội, đoàn chủ nhà Hà Nội đã giành 3 Huy chương vàng (HCV), 2 Huy chương bạc (HCB) và 6 Huy chương đồng (HCĐ). Dù xếp hạng ba toàn đoàn nhưng tổng số HCV của đoàn Hà Nội cũng bằng với các đoàn dẫn đầu và thứ nhì là Vĩnh Long, Thành phố Hồ Chí Minh.

Cũng phải kể thêm, lực lượng các đoàn Vĩnh Long và Thành phố Hồ Chí Minh đã mạnh hơn nhiều sau sắp xếp đơn vị hành chính. Khi ấy, Vĩnh Long nhập với Trà Vinh, Bến Tre; trong khi Thành phố Hồ Chí Minh nhập với Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu. Trong đó, Trà Vinh, Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu trước đây đều là những đơn vị mạnh của bi sắt Việt Nam. Sau sắp xếp đơn vị hành chính, sức mạnh của hai đội bi sắt Vĩnh Long, Thành phố Hồ Chí Minh được nâng lên đáng kể. Vì vậy, thành tích của đoàn Hà Nội tại giải này càng đáng ghi nhận.

Theo Trưởng bộ môn bi sắt (Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu thể thao Hà Nội, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội) Đặng Xuân Vui, thành tích trên phản ánh đúng chất lượng công tác đào tạo của bi sắt trong những năm qua. Đây là thành quả từ nỗ lực của các HLV và VĐV trong đội.

Tuy vậy, những người gắn bó với bi sắt Hà Nội nhiều năm cho rằng thành tích của đội còn có thể tốt hơn nếu các VĐV được đi tập huấn nhiều hơn ở trong nước và tập huấn nước ngoài. Việc đội không có chuyến tập huấn nước ngoài nào trong vài năm qua cũng khiến hiệu quả đào tạo mới ở mức chấp nhận được. Trong khi đó, từ trước khi xảy ra dịch Covid-19, đội bi sắt Hà Nội thường được đi tập huấn hằng năm ở Thái Lan – quốc gia hàng đầu của bi sắt thế giới, cũng như đi tập huấn kết hợp thi đấu trong nước. Việc này đã giúp bi sắt Hà Nội vươn lên nhóm đầu toàn quốc dù đầu tư sau nhiều địa phương, ngành.

Chưa kể, nhiều năm qua, bộ môn vẫn trăn trở với bài toán tuyển chọn VĐV trẻ. Các HLV của đội thường đến các trường phổ thông trên địa bàn thành phố để tuyển VĐV và đã tìm thấy những VĐV phù hợp. Thế nhưng, họ vẫn không thể nhận được cái gật đầu từ phụ huynh khi đây không phải là môn thịnh hành trong làng thể thao Hà Nội. Bên cạnh đó, như chia sẻ của nhiều HLV trong đội, các gia đình hiện tại dành sự đầu tư cho con nhiều hơn, lựa chọn cho con nhiều lối đi khác vào đời thay vì chỉ là thể thao thành tích cao. Vì vậy, chuyện HLV ra về tay trắng sau nhiều chuyến tuyển VĐV đã trở nên bình thường ở đội. Nhiều HLV phải tự bỏ tiền túi cho các chuyến tuyển chọn vì đơn vị chưa có kinh phí riêng cho hoạt động này. Công sức và chi phí bỏ ra nhiều khi không mang lại kết quả như mong muốn. Dù vậy, họ vẫn kiên nhẫn với các chuyến đi tuyển VĐV. Ngoài ra, bộ môn cũng tuyển chọn những VĐV trẻ không còn phù hợp với các môn thể thao khác trong Trung tâm. Chính cách làm này cũng đã mang về cho bộ môn nhiều VĐV trẻ.

Vì vậy, nếu đặt trong tương quan với mức đầu tư và những khó khăn trong công tác tuyển chọn, thành tích hiện nay của bi sắt Hà Nội là rất đáng ghi nhận.

Giải bài toán bằng cách nào?

Xét về thành tích ở đấu trường quốc gia và quốc tế, bi sắt Hà Nội có thể tự hào. Hơn 20 năm đầu tư, phát triển bộ môn đã có VĐV giành nhiều huy chương quốc tế. Trong đó, điểm nhấn là tấm HCV tại Đại hội thể thao trong nhà châu Á năm 2009 của Nguyễn Thị Hiền, hay gần đây là bộ đôi Nguyễn Thị Thi và Lại Thị Dung góp mặt trong đội tuyển bi sắt Việt Nam giành chức vô địch thế giới năm 2025 ở nội dung bộ ba nữ.

Tuy vậy,công tác truyền thông về bi sắt - môn thể thao được đánh giá là phù hợp với nhiều lứa tuổi, có tuổi thọ nghề nghiệp cao trong hệ thống các môn thể thao thành tích cao, đến nay vẫn còn hạn chế nhất định. Một trang fanpage của bộ môn dường như chưa đủ để hút VĐV. Đó cũng là một trong những lý do khiến nhiều gia đình ngần ngại trao con cho bộ môn. Điều đó cũng ảnh hưởng đến khâu tuyển VĐV của đội và người trong đội phải chấp nhận thực tế đó.

Từ đó, họ đành phải tìm đến phương án tuyển VĐV ở các đội khác của Trung tâm, thậm chí cả những VĐV ở các đơn vị khác. Điều này đồng nghĩa quá trình đào tạo sẽ vất vả hơn, trải qua nhiều công đoạn hơn. Ngay trong đội hiện nay cũng vẫn còn nhiều HLV, VĐV ban đầu tập luyện môn khác, sau đó lại rẽ sang bi sắt khi nhận thấy phù hợp hơn với mình.

Trong dịp diễn ra giải Bi sắt vô địch trẻ, thiếu niên quốc gia năm 2026, bộ môn bi sắt cũng nhận tin vui khi có đơn vị đề xuất đưa một đoàn khách du lịch Pháp đến tham quan, giao lưu tại bộ môn vào đầu năm sau. Phía sau câu chuyện này chính là hiệu ứng từ việc đội tuyển bi sắt Việt Nam, trong đó có 2 VĐV Hà Nội, vô địch thế giới năm 2025 ở nội dung bộ ba nữ. Đây có thể là cơ hội để quảng bá rộng hơn cho môn thể thao này. Bộ môn cũng cần thêm nhiều cơ hội tương tự để công tác tuyển chọn VĐV thuận lợi hơn.

Thế nên, mong mỏi của các HLV ở đội bi sắt Hà Nội vẫn là có những hiệu ứng truyền thông mạnh mẽ hơn từ môn này. Qua đó, xây dựng thêm nhiều thế hệ VĐV đủ khả năng vươn tầm thế giới.