Bệnh sốt xuất huyết thay đổi quy luật: Chủ động dự phòng để kiểm soát hiệu quả

Số ca mắc tại Hà Nội gia tăng

Theo thống kê của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố (CDC) Hà Nội, trong tuần từ ngày 3 đến 10-7, toàn thành phố ghi nhận 74 ca mắc sốt xuất huyết tại 35 phường, xã, tăng 12 ca so với tuần trước.

Một số địa bàn ghi nhận ca mắc gồm Hà Đông, Phú Thượng, Dân Hòa, Đông Ngạc, Yên Nghĩa... Trong tuần, Hà Nội phát sinh 6 ổ dịch sốt xuất huyết mới tại các xã, phường Bình Minh, Hoàn Kiếm, Hồng Vân, Lĩnh Nam, Yên Nghĩa và Ứng Thiên. Cộng dồn từ đầu năm 2026 đến nay, thành phố ghi nhận 629 ca mắc sốt xuất huyết tại 96 xã, phường, chưa ghi nhận trường hợp tử vong.

Số mắc hiện cao hơn so với cùng kỳ năm 2025 (365 ca). Toàn thành phố đã ghi nhận 23 ổ dịch, trong đó còn 8 ổ dịch đang hoạt động.

CDC Hà Nội nhận định, số ca mắc sốt xuất huyết đang có xu hướng gia tăng theo chu kỳ hằng năm. Trong thời gian tới, nguy cơ xuất hiện thêm ca bệnh và ổ dịch mới là hiện hữu, đặc biệt trong điều kiện thời tiết thuận lợi cho muỗi truyền bệnh phát triển.

Mới đây, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương đã cấp cứu xuyên đêm cho bệnh nhân nữ H.T.V. (69 tuổi, ở Hà Nội) mắc sốt xuất huyết Dengue diễn biến tối cấp trên nền đái tháo đường type 2. Gia đình cho biết, khu vực sinh sống của bệnh nhân đang ghi nhận nhiều ca mắc; chồng và con dâu bà cũng mắc bệnh. Ba ngày trước khi nhập viện, người bệnh xuất hiện sốt, mệt mỏi và đau lưng. Đến ngày thứ ba, tình trạng mệt mỏi tăng lên, ý thức chậm dần. Dù chưa có biểu hiện xuất huyết điển hình, bệnh nhân đã được đưa đến cơ sở y tế và được chẩn đoán mắc sốt xuất huyết Dengue có dấu hiệu cảnh báo. Tuy nhiên, chỉ sau thời gian ngắn theo dõi, người bệnh nhanh chóng rơi vào suy tuần hoàn và được chuyển cấp cứu đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương ngay trong đêm.

Theo Thạc sĩ, bác sĩ Trần Văn Bắc, Phó Trưởng khoa Cấp cứu, khi nhập viện, người bệnh trong tình trạng sốc sốt xuất huyết, tụt huyết áp, suy hô hấp, rối loạn đông máu nặng và nhiễm toan máu. Các bác sĩ đã khẩn trương đặt nội khí quản, thở máy, lọc máu liên tục cùng nhiều biện pháp hồi sức tích cực. Sau nhiều giờ cấp cứu, huyết áp người bệnh tạm thời được kiểm soát nhưng tiên lượng vẫn rất dè dặt và hiện bệnh nhân tiếp tục được theo dõi sát.

Qua trường hợp này, Bác sĩ Trần Văn Bắc khuyến cáo người cao tuổi và người mắc các bệnh lý nền như đái tháo đường, tăng huyết áp, bệnh tim mạch, suy thận... cần đặc biệt cảnh giác trong bối cảnh Hà Nội bước vào mùa cao điểm sốt xuất huyết. Đây là nhóm có nguy cơ diễn biến nặng, trong khi các triệu chứng ban đầu có thể không điển hình, dễ khiến người bệnh chủ quan hoặc đến cơ sở y tế muộn.

Các chuyên gia cũng lưu ý người dân không nên chờ đến khi xuất hiện các dấu hiệu xuất huyết như chảy máu cam hay chảy máu chân răng mới đi khám. Ngay khi có biểu hiện sốt, đau đầu, đau nhức người, mệt mỏi hoặc nghi ngờ mắc bệnh, người dân cần đến cơ sở y tế để được thăm khám, xét nghiệm và theo dõi, hạn chế nguy cơ chuyển nặng.

Chủ động phòng bệnh để giảm ca nặng và tử vong

Điều đáng lưu ý là bệnh sốt xuất huyết không còn xuất hiện theo chu kỳ quen thuộc mà gia tăng ngay từ đầu năm, trước cả mùa mưa - thời điểm thường ghi nhận số ca mắc tăng cao.

Theo Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) Võ Hải Sơn, sốt xuất huyết đang dần phá vỡ các quy luật dịch tễ trước đây. Nếu như các năm trước, số ca mắc thường giảm vào cuối năm thì năm 2025 vẫn duy trì ở mức cao trong các tháng 11, 12.

Thời tiết nóng ẩm xen kẽ mưa kéo dài từ đầu năm đến nay đã tạo điều kiện thuận lợi cho muỗi truyền bệnh sinh sản và phát triển. Bên cạnh đó, sự lưu hành chiếm ưu thế của tuýp huyết thanh DENV-2 (một trong 4 tuýp huyết thanh chính của virus Dengue gây bệnh sốt xuất huyết) cũng góp phần làm gia tăng số ca bệnh nặng và nhập viện.

Hiện, cũng như nhiều địa phương, Hà Nội đang bước vào giai đoạn cao điểm của mùa dịch. Thời tiết nắng nóng xen kẽ mưa, độ ẩm không khí cao cùng tình trạng tồn tại nhiều vật chứa nước tại hộ gia đình và khu dân cư tạo điều kiện thuận lợi cho muỗi vằn phát triển. Trước nguy cơ dịch sốt xuất huyết có xu hướng gia tăng, CDC Hà Nội đã phối hợp với các đơn vị giám sát ca bệnh sốt xuất huyết tại tổ 10 Mộ Lao, phường Hà Đông; đồng thời tiếp tục giám sát các khu vực ghi nhận bệnh nhân sốt xuất huyết tại phường Khương Đình và các ổ dịch đang hoạt động tại các xã, phường Lĩnh Nam, Hồng Hà, Bình Minh, Hoàn Kiếm.

Tại các xã, phường trên địa bàn thành phố, trạm y tế cơ sở được yêu cầu tăng cường giám sát, phát hiện sớm ca bệnh; kịp thời điều tra, xử lý ca bệnh, ổ dịch, không để dịch lây lan rộng.

Theo các chuyên gia, phòng, chống sốt xuất huyết vẫn chủ yếu dựa vào kiểm soát muỗi truyền bệnh và loại bỏ nơi sinh sản của muỗi. Người dân cần thường xuyên vệ sinh môi trường, không để nước đọng trong các vật dụng; đậy kín dụng cụ chứa nước sinh hoạt; ngủ màn kể cả ban ngày và sử dụng các biện pháp phòng muỗi đốt khi cần thiết.