Một bé gái 4 tuổi, trước đó hoàn toàn khỏe mạnh, mắc cúm A và nhanh chóng xuất hiện co giật liên tục, rối loạn ý thức và hôn mê nguy kịch. Dù được điều trị tích cực bằng hồi sức thần kinh và thuốc ức chế miễn dịch, tổn thương não vẫn tiến triển nhanh và trẻ đã tử vong. Trường hợp này là lời cảnh báo về một biến chứng thần kinh hiếm gặp nhưng đặc biệt nghiêm trọng của cúm A ở trẻ em, đó là bệnh não hoại tử cấp tính (ANE).

Ngày 8-9, theo tin từ Bệnh viện Nhi trung ương, tại đây vừa tiếp nhận bé gái 4 tuổi nhập viện trong tình trạng co giật liên tục, hôn mê sau 2 ngày sốt cao kèm các triệu chứng viêm long đường hô hấp trên.
Trước đó, trẻ được gia đình chăm sóc, điều trị tại nhà. Khi xuất hiện co giật liên tục, trẻ được đưa đến bệnh viện tuyến tỉnh. Test nhanh cúm A từ dịch họng cho kết quả dương tính, trẻ được chẩn đoán viêm não do cúm A và điều trị bằng thuốc ức chế miễn dịch. Tiếp đến, trẻ được chuyển đến Bệnh viện Nhi trung ương sau khoảng 30 giờ xuất hiện triệu chứng thần kinh.
Tại đây, trẻ được chẩn đoán bệnh não hoại tử cấp tính liên quan đến cúm A (ANE). Bệnh nhi được điều trị tích cực bằng thuốc ức chế miễn dịch liều cao, lọc máu liên tục, kiểm soát thân nhiệt theo đích và hồi sức thần kinh. Tuy nhiên, tổn thương não tiếp tục tiến triển nhanh, trẻ không đáp ứng với điều trị. Bệnh nhi hôn mê sâu và tử vong sau 2 ngày nhập viện.
Theo bác sĩ Lê Nhật Cường, Khoa Điều trị tích cực Nội khoa (Bệnh viện Nhi trung ương), bệnh não hoại tử cấp tính là một bệnh não hiếm gặp, nguyên nhân chưa được hiểu đầy đủ và thường xuất hiện sau nhiễm vi rút, trong đó cúm A là một trong những tác nhân được ghi nhận thường gặp, đặc biệt tại các nước châu Á.
Cơ chế gây bệnh được cho là liên quan nhiều đến tình trạng đáp ứng miễn dịch quá mức của cơ thể sau nhiễm vi rút. Khi phản ứng viêm không được kiểm soát, nhiều chất gây viêm cytokine như interleukin-6 (IL-6) và TNF-alpha được giải phóng với nồng độ cao, gây tổn thương nội mô mạch máu, phá vỡ hàng rào máu - não, từ đó dẫn đến phù não, tổn thương sợi trục, hoại tử, rối loạn đông máu và xuất huyết. Phản ứng viêm toàn thân cũng có thể ảnh hưởng đến nhiều cơ quan khác như gan, thận, hệ tuần hoàn và hô hấp.
Điểm đáng lưu ý của ANE là diễn tiến bệnh rất nhanh. Bệnh thường xuất hiện sau vài ngày trẻ có biểu hiện nhiễm vi rút với sốt cao, ho hoặc các triệu chứng đường hô hấp. Sau đó, trẻ có thể đột ngột xuất hiện rối loạn ý thức, lơ mơ, co giật, hôn mê hoặc tăng trương lực cơ. Đặc biệt, bệnh thường xuất hiện ở trẻ nhỏ từ 2 đến 5 tuổi - lứa tuổi khá thường gặp sốt cao, co giật.
Do vậy, trẻ có triệu chứng co giật xuất hiện khi có biểu hiện sốt cao và viêm long đường hô hấp cần được bác sĩ thăm khám thần kinh cẩn trọng trước khi kết luận nguyên nhân co giật là do sốt.
Theo các chuyên gia, cúm ở trẻ em phần lớn diễn tiến nhẹ và hồi phục, nhưng trong một số trường hợp có thể gây các biến chứng nặng như viêm phổi, viêm cơ tim, viêm não, suy hô hấp hoặc tổn thương đa cơ quan. Bệnh não hoại tử cấp tính là một biến chứng hiếm gặp, nhưng có thể để lại hậu quả nghiêm trọng.
Các chuyên gia y tế khuyến cáo, cha mẹ cần đặc biệt lưu ý khi trẻ mắc cúm hoặc có biểu hiện nhiễm vi rút nhưng xuất hiện sốt cao liên tục, không đáp ứng thuốc hạ sốt hoặc co giật, khó thở, thở nhanh…, trẻ cần được đưa đến ngay các cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám, đánh giá và xử trí kịp thời.
Các bác sĩ cũng lưu ý, cha mẹ cần chủ động phòng cúm cho trẻ, đặc biệt là trẻ nhỏ dưới 5 tuổi, trong đó tiêm vắc xin cúm hằng năm là một trong những biện pháp quan trọng để giảm nguy cơ mắc cúm và bệnh cúm nặng. Bên cạnh đó, cần duy trì vệ sinh tay, vệ sinh đường hô hấp, bảo đảm dinh dưỡng, hạn chế tiếp xúc với nguồn lây và đeo khẩu trang cho trẻ khi đến nơi đông người.
(*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.