Bắt đầu năm mới từ những điều giản dị và tử tế

Quán cà phê nhỏ ấy mở ra trước mắt người ghé thăm bằng một khu vườn xanh mát, những ô cửa sổ đón nắng và vô số đồ vật tưởng chừng đã bị bỏ đi. Ở Dị, mọi thứ cũ kỹ đều có cơ hội kể lại câu chuyện của mình.

Dị Coffee không chỉ là nơi để uống cà phê. Quán là kết quả của một lựa chọn sống: sống chậm hơn, tiêu thụ ít hơn và đối xử tử tế hơn với môi trường xung quanh. Đó cũng là lý do ngay từ những bước chân đầu tiên, nhiều vị khách không giấu được sự ngạc nhiên. “Ồ, quán này thật là… dị!”, họ thốt lên – một phản ứng rất tự nhiên, cũng là cảm xúc mà những người sáng lập Dị Coffee mong muốn giữ lại cho mỗi người khi rời quán.

Khi tình yêu với đồ tái chế trở thành một lối đi chung

Ít ai biết rằng phía sau không gian yên bình ấy là câu chuyện của bốn chị em, những người quen nhau từ các hoạt động, sân chơi liên quan đến tái chế. Tình yêu dành cho đồ tái chế và mối quan tâm chung tới môi trường đã đưa họ đến với nhau, rồi cùng nảy ra ý tưởng: mở một quán cà phê, lấy đồ tái chế làm chất liệu thiết kế chủ đạo. Ý tưởng ấy không đến từ một khoảnh khắc bộc phát, mà là kết quả của một quá trình suy nghĩ và đồng thuận. Với họ, tái chế không chỉ là một xu hướng hay lựa chọn mang tính hình thức, mà là cách để kéo dài vòng đời của đồ vật, đồng thời đặt ra một câu hỏi nhẹ nhàng cho mỗi người: chúng ta đang tiêu thụ quá nhiều, hay đang bỏ quên quá nhiều giá trị?

Bước vào Dị Coffee, khách dễ dàng nhận ra những vật dụng rất quen thuộc của đời sống thường ngày. Một bức tranh lớn được ghép từ hàng nghìn chiếc nắp chai đủ màu sắc. Những dãy chai thủy tinh được sắp xếp ngay ngắn, vẽ lên mình những gam màu vui mắt. Bàn làm từ lốp xe cũ, chậu cây vốn là chậu sơn, rèm cửa kết từ vỏ hạt mac-ca, và một góc nhỏ để khách ghi lại tâm sự của mình vào… một chiếc téc nước cũ.

Không có đồ vật nào ở Dị là “vô danh”. Mỗi món đều từng tồn tại trong một đời sống khác, trước khi được giữ lại, gom góp từ gia đình, bạn bè, đồng nghiệp, thậm chí từ chính khách hàng của quán. Ngay tại Dị, luôn có hai chiếc thùng lớn để thu gom nắp chai, vỏ chai. Việc làm ấy không chỉ giúp duy trì nguồn nguyên liệu cho quán, mà còn là cách lan tỏa thông điệp tái chế một cách tự nhiên, không cần lời kêu gọi lớn tiếng.

Làm việc với đồ tái chế chưa bao giờ là điều dễ dàng. Những người sáng lập Dị Coffee từng nghĩ rằng nguyên liệu tái chế thì “ở đâu cũng có”, nhưng thực tế lại khác xa. Không món đồ nào giống món nào: khác hình dáng, khác kích thước, khác màu sắc. Việc sơ chế, vệ sinh từng món đồ trước khi sử dụng cũng cần phải cẩn thận. Để từ những mảnh ghép rời rạc ấy tạo thành một tác phẩm hoàn chỉnh, có tính thẩm mỹ và ứng dụng, đòi hỏi rất nhiều thời gian, sự kiên nhẫn và công sức tập thể. Bức tranh nắp chai đặt trước cửa quán là một ví dụ. Để hoàn thiện tác phẩm ấy, bốn người đã mất bảy ngày, bảy buổi tối, cùng nhau ngồi dán, ngắm nghía, lựa chọn, sửa đi sửa lại. Đó không chỉ là một quá trình lao động thủ công, mà còn là khoảng thời gian để lắng nghe nhau, thử – sai, rồi cùng chấp nhận sự không hoàn hảo như một phần của sáng tạo.

Với họ, chính sự “không giống nhau” của đồ tái chế lại tạo nên giá trị. Những thứ tưởng chừng bị xem là rác, khi được đặt vào tay người yêu tái chế, được đặt đúng chỗ và đúng ngữ cảnh, sẽ được tái sinh và tiếp tục vòng đời của mình. Còn với người tạo ra chúng, niềm vui nằm ở cảm giác được mày mò, được sáng tạo, được làm ra những món đồ “độc bản” - không thể tìm thấy ở nơi nào khác. “Bản thân chúng mình khi tạo nên được một điều tốt đẹp thì thấy cuộc sống này rất ý nghĩa, và mình thấy vui với điều đó”, Đào Thị Thúy, thành viên trong nhóm sáng lập quán chia sẻ. Có lẽ, niềm vui giản dị ấy cũng là điều mà Dị Coffee mong muốn lan tỏa.

Không gian để chậm lại và lắng nghe chính mình

Không gian nhiều cây xanh, đồ vật quen thuộc khiến nhiều vị khách cảm thấy gần gũi ngay từ lần đầu ghé thăm. Có người đến để đọc sách, có người để làm việc, có người chỉ đơn giản là ngồi yên, chọn sự bình dị của quán làm điểm tựa giây lát cho mình. Và vì bình yên, nên quán đón khách với rất nhiều độ tuổi khác nhau, từ những em bé theo bố mẹ, anh chị tới quán tới nhóm các cô chú cao tuổi, ai cũng dễ dàng thấy mình phù hợp khi bước tới không gian này.

Những người sáng lập Dị kể rằng, họ đã được nghe rất nhiều câu chuyện tại quán. Có những câu chuyện ở lại rất lâu trong ký ức. Như lần một bạn sinh viên tìm đến Dị, vừa bước vào đã muốn gặp chủ quán ngay. Bạn mang theo rất nhiều ý tưởng về đồ tái chế, nhưng mới chỉ dừng lại ở suy nghĩ. Sự bế tắc, loay hoay trong việc tìm hướng đi khiến bạn chưa thể bắt đầu. Không gian bình yên của Dị, cùng những đồ vật được tái sinh, đã khiến những ý tưởng ấy “động đậy”, nhen nhóm trở lại. Với những người làm Dị, đó là khoảnh khắc họ nhận ra: quán cà phê nhỏ của mình có thể trở thành một điểm tựa tinh thần, dù rất lặng lẽ.

Có lẽ vì thế mà Dị có nhiều khách quen. Không ít người tìm đến quán như một nơi để “trốn” khỏi nhịp sống vội vã. Bên cạnh đồ uống vừa đủ ngon, điều giữ chân họ là cảm giác thân thiện, gần gũi – cảm giác được là chính mình, không bị thúc ép.

Bình dị hay dị biệt, tùy cách cảm nhận

Nếu gọi Dị Coffee bằng một cảm xúc, những người sáng lập không ngần ngại trả lời: đó chính là “dị”. Nhưng “dị” ở đây không mang nghĩa xa lạ hay lập dị. Đó có thể là “bình dị”, cũng có thể là một chút “dị biệt” – khác đi so với những thói quen tiêu dùng quen thuộc.

Dị chọn con đường “giảm tiêu thụ, tái sử dụng, tái chế” để quay về với những giá trị tưởng chừng đã bị lãng quên. Không giáo điều, không áp đặt, quán chỉ lặng lẽ tồn tại như một lời nhắc: rằng mỗi lựa chọn nhỏ trong đời sống hàng ngày đều có thể mang theo ý nghĩa lớn hơn. Các hoạt động tuyên truyền bảo vệ môi trường, lan tỏa lối sống xanh cũng liên tục được tổ chức, như các buổi workshop tái chế, hướng dẫn sáng tạo từ đồ bỏ đi…

Giữa những ngày đất trời đang giao hòa, khi người ta dễ bị cuốn vào nhịp làm mới mọi thứ, Dị Coffee gợi lên một suy nghĩ khác: bắt đầu năm mới không nhất thiết phải từ những điều to tát. Đôi khi, chỉ cần chậm lại, nhìn kỹ hơn vào những gì mình đang có, và đối xử tử tế hơn với môi trường, với đồ vật, và với chính mình.

Trong khu vườn nhỏ ấy, những chiếc nắp chai cũ, vỏ chai thủy tinh, lốp xe đã qua sử dụng… vẫn lặng lẽ kể câu chuyện về sự tái sinh và nhen lên trong lòng mỗi vị khách về sự sống chậm hơn một chút, tử tế hơn một chút, như một cách khởi đầu năm mới.