Bảo tàng Hà Nội: Điểm hẹn không nên bỏ lỡ trong Festival Thăng Long - Hà Nội 2026

Khi di sản bước ra khỏi không gian trưng bày

Từ ngày 12 đến 20-9-2026, Bảo tàng Hà Nội tổ chức nhiều hoạt động trong khuôn khổ Festival Thăng Long - Hà Nội 2026. Không gian bảo tàng vốn lưu giữ nhiều lớp trầm tích lịch sử, văn hóa của Thủ đô sẽ được làm mới bằng những chương trình nghệ thuật và trải nghiệm đa dạng, giúp công chúng tiếp cận di sản theo cách gần gũi, sinh động hơn.

Mở đầu chuỗi hoạt động là triển lãm “Hướng về thành phố xa xưa: Hai thập niên tân nhạc Hà Nội (1934-1954)”, khai mạc từ 18h ngày 12-9 và kéo dài đến ngày 30-9-2026. Thông qua những tư liệu quý và các giai điệu tiêu biểu, triển lãm gợi lại một Hà Nội của những năm tháng đặc biệt trong lịch sử âm nhạc Việt Nam. Tân nhạc với những bước phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn 1934-1954 không chỉ tạo nên những dấu mốc quan trọng của đời sống âm nhạc mà còn ghi dấu một Hà Nội đang chuyển mình. Những ca khúc, câu chuyện và tư liệu được giới thiệu tại triển lãm vì thế không đơn thuần là những ký ức về âm nhạc, mà còn góp phần tái hiện diện mạo đời sống tinh thần của người Hà Nội trong một giai đoạn lịch sử.

Một trong những điểm nhấn của chương trình Festival tại Bảo tàng Hà Nội là chương trình nghệ thuật truyền thống “Âm nhạc và Di sản”, diễn ra ngày 18-9. Tham gia chương trình có 8 câu lạc bộ nghệ thuật truyền thống tiêu biểu trên địa bàn Hà Nội, cùng giới thiệu những nét đặc sắc của tuồng, chèo, ca trù, xẩm thông qua các trích đoạn, làn điệu và tiết mục biểu diễn được chọn lọc.

Không chỉ thưởng thức nghệ thuật trên sân khấu, các hoạt động diễu hành, hóa trang, giới thiệu trang phục, đạo cụ và giao lưu với nghệ sĩ, nghệ nhân tạo cơ hội để khán giả trực tiếp tìm hiểu và trải nghiệm những nét đặc trưng của từng loại hình nghệ thuật. Từ tiếng trống tuồng, câu hát chèo, tiếng phách ca trù đến những câu xẩm mộc mạc, mỗi thanh âm mang theo câu chuyện về văn hóa, con người và đời sống đất Thăng Long - Hà Nội.

Tiếp nối hành trình đó, chương trình nghệ thuật “Kết nối di sản - Kiến tạo tương lai” diễn ra lúc 20h ngày 19-9 sẽ đưa khán giả đi qua nhiều cung bậc của âm nhạc Hà Nội, từ truyền thống đến đương đại. Ở đó, di sản không được nhìn như một giá trị đứng yên trong quá khứ mà trở thành chất liệu để sáng tạo, kết nối các thế hệ nghệ sĩ và công chúng. Những thanh âm của Hà Nội được kể lại bằng nhiều ngôn ngữ nghệ thuật, tạo nên cuộc gặp gỡ giữa những giá trị đã được trao truyền qua thời gian với cách cảm nhận của hôm nay.

Khép lại chuỗi hoạt động là chương trình “Mạch nguồn di sản”, diễn ra lúc 18h ngày 20-9. Kết hợp hội họa, âm nhạc cùng những câu chuyện về quê hương, ký ức và con người Việt Nam, chương trình tiếp tục mở rộng câu chuyện di sản từ Hà Nội đến những giá trị văn hóa chung của cộng đồng.

Đưa bảo tàng trở thành điểm hẹn văn hóa

Bên cạnh âm nhạc và nghệ thuật biểu diễn, Bảo tàng Hà Nội còn mang đến một cách tiếp cận khác với lịch sử thông qua tọa đàm “Lửa trên đường ray” diễn ra vào ngày 10-9. Câu chuyện bắt đầu từ một hình ảnh đầy ám ảnh: Nếu phía trước là một đoạn đường ray vừa bị đánh phá, người lái tàu sẽ làm gì?

Trong những năm tháng chiến tranh, những chuyến tàu không chỉ chuyên chở con người và hàng hóa mà còn là những mạch giao thông quan trọng giữa các vùng miền. Để những đoàn tàu tiếp tục lăn bánh qua những cung đường hiểm nguy, phía sau đó còn có những người sửa đường, giữ cầu, khắc phục từng đoạn ray bị phá, âm thầm giữ cho mạch giao thông không bị đứt.

Tại tọa đàm “Lửa trên đường ray”, những câu chuyện ấy được kể lại qua ký ức của các nhân chứng và hiện vật đầu máy xe lửa hơi nước 141-179 đang được lưu giữ tại Bảo tàng Hà Nội. Sự hiện diện của hiện vật lịch sử cùng lời kể của nhân chứng tạo nên một cuộc đối thoại đặc biệt giữa quá khứ và hiện tại. Những câu chuyện tưởng như đã lùi xa theo thời gian được đánh thức từ chính những dấu tích vật chất còn lại.

Điểm chung của các hoạt động tại Bảo tàng Hà Nội trong Festival Thăng Long - Hà Nội 2026 là nỗ lực đưa di sản đến gần công chúng bằng nhiều hình thức khác nhau. Ở đó, bảo tàng không chỉ là nơi lưu giữ hiện vật mà còn là nơi nghệ thuật được trình diễn, ký ức được kể lại, công chúng được tương tác và những giá trị truyền thống được tiếp tục sáng tạo.

Theo Giám đốc Bảo tàng Hà Nội Nguyễn Tiến Đà, thời gian qua, với nỗ lực xây dựng không gian trưng bày hấp dẫn cả bên trong và ngoài trời, Bảo tàng Hà Nội đang từng bước trở thành điểm hẹn văn hóa của người dân, du khách. Tháng 3-2026, Bảo tàng Hà Nội cũng được UBND thành phố Hà Nội ban hành quyết định công nhận là điểm du lịch cấp thành phố.

Ngoài ra, Trung tâm Điều phối các hoạt động sáng tạo Hà Nội (Bảo tàng Hà Nội) cũng tổ chức nhiều sự kiện, hoạt động khuyến khích những sáng tạo của giới trẻ. Tại Festival Thăng Long - Hà Nội, tinh thần đổi mới sáng tạo tiếp tục được phát huy nhằm mang đến những trải nghiệm mới lạ cho người dân và du khách, đưa di sản đến gần với công chúng đương đại. Đây cũng là tinh thần phù hợp với chủ đề “Hà Nội - Dòng chảy di sản”: Di sản không phải là một dòng chảy đã khép lại, mà luôn vận động cùng đời sống. Mỗi thế hệ tiếp nhận, gìn giữ và trao truyền di sản theo cách của mình, đồng thời tạo thêm những lớp giá trị mới.

Với chuỗi hoạt động phong phú từ ngày 12 đến 20-9, Bảo tàng Hà Nội vì thế không chỉ góp thêm một địa chỉ vào bản đồ Festival mà còn khẳng định vai trò của một không gian văn hóa sáng tạo của Thủ đô.