Đô thị

Bài 2: Điểm lại tiến độ các dự án giao thông trọng điểm của Hà Nội

An Thanh, Phạm Hùng, Duy Khánh, Hoa Trương • 03/09/2026 07:37

Đến nay, cơ bản 32 dự án giao thông trọng điểm của Hà Nội vẫn nằm trong tầm kiểm soát của Chủ đầu tư, Ban QLDA nhưng điều đó không có nghĩa các dự án sẽ về đích nếu không nỗ lực. Hãy cùng nhóm phóng viên chúng tôi đến và làm rõ một vài “điểm nóng” vào dịp cuối tháng 8-2026.

Đến nay, cơ bản 32 dự án giao thông trọng điểm của Hà Nội vẫn nằm trong tầm kiểm soát của Chủ đầu tư, Ban QLDA nhưng điều đó không có nghĩa các dự án sẽ về đích nếu không nỗ lực. Hãy cùng nhóm phóng viên chúng tôi đến và làm rõ một vài “điểm nóng” vào dịp cuối tháng 8-2026.

Thời gian qua, các đồng chí Bí thư, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch và các Phó Chủ tịch UBND Thành phố liên tục có các cuộc kiểm tra định kỳ, đột xuất các điểm nóng từ công trường Vành đai 4, nút giao Vành đai 3,5, đến các dự án cầu vượt sông Hồng và trục Quốc lộ 6. Các đoàn công tác kiểm tra đã trực tiếp làm việc với cấp ủy, chính quyền các xã, phường và từng chủ đầu tư, bóc tách cụ thể trách nhiệm của người đứng đầu đối với những phân đoạn chậm trễ. Đối với các dự án chậm tiến độ, sự chậm trễ không thể đánh đồng chung chung, mà phải được phân định minh bạch giữa trở ngại khách quan của quy chuẩn kỹ thuật và sự trì trệ, thiếu quyết liệt mang tính chủ quan.

Dự án Cầu Trần Hưng Đạo (mốc hoàn thành tháng 5-2027) đang là điểm sáng về công tác quản lý dự án về mặt tiến độ khi khối lượng thực hiện lũy kế đạt 2.156,6 tỷ đồng (34,7%), vượt cả kế hoạch hợp đồng (1.693,8 tỷ đồng) lẫn kế hoạch điều chỉnh (1.773,7 tỷ đồng). Tương tự, Cầu Mễ Sở đạt 1.221,2 tỷ đồng (37,9%), vượt kế hoạch hợp đồng; Cầu Hồng Hà đạt 1.643,8 tỷ đồng (41,4%). Đây là những dự án mà đội ngũ cán bộ chuyên môn đã bám sát hiện trường, đưa ra nhiều giải pháp tích cực để thúc đẩy tiến độ.

Tuy nhiên, rào cản khách quan đang xuất hiện: theo Quyết định số 2727/QĐ-UBND của UBND Thành phố về cấp phép hoạt động đê điều, 14 mố trụ cầu thuộc các nhánh 1, 2, 4 của Cầu Trần Hưng Đạo nằm trên tuyến đê Nguyễn Khoái - Trần Khánh Dư tuyệt đối không được phép đào xẻ đê trong suốt mùa mưa lũ. Đây là yếu tố an toàn đê điều bắt buộc, đòi hỏi nhà thầu phải linh hoạt xoay chuyển giải pháp công nghệ, tập trung thi công các trụ ngoài bãi sông.

Dự án Cầu Tứ Liên (mốc ấn định hoàn thành trước APEC tháng 11-2027) gặp khó khăn trong công tác phá dỡ công trình nhà xưởng, thu dọn phế thải; việc di dời hạ ngầm đường điện 110kV bị kéo dài, khiến nhà thầu không thể tiếp cận mặt bằng sạch để mở rộng mũi thi công từ trụ P1 đến P11.

Tại Cầu Ngọc Hồi (mốc thông xe kỹ thuật tháng 7-2027), tỷ lệ giải ngân mới đạt 1.501,0 tỷ đồng (20,4%). Cầu Thượng Cát đạt 749,1 tỷ đồng (14,0%) và Cầu Vân Phúc đạt 551,3 tỷ đồng (24,0%) đều đang thấp hơn so với kế hoạch hợp đồng gốc.

Tại các dự án tuyến vành đai, áp lực giải phóng mặt bằng và di dời hạ tầng kỹ thuật ngầm nổi đang là thước đo khắc nghiệt nhất đối với năng lực điều hành của chính quyền các xã, phường.

Dự án Vành đai 1 (đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục), tuyến đường có mốc thông xe dịp 2-9-2026 và hoàn thành toàn bộ 2 cầu vượt trước ngày 31-12-2026. Dù gói thầu phần đường 18A đạt 145,6 tỷ đồng (52,2%), vượt kế hoạch hợp đồng, nhưng gói thầu số 17 (Cầu vượt Nguyễn Chí Thanh) mới đạt 34,5 tỷ đồng (30,0%), hụt hơi so với kế hoạch hợp đồng 47,5 tỷ đồng (41,3%). Nguyên nhân khách quan là do thi công giữa lõi đô thị chật hẹp, chịu áp lực thiếu hụt nhân công xây dựng cục bộ và có một số nguyên nhân chủ quan khác.

Đối với dự án Vành đai 2,5 - Điểm nghẽn từ những mét đất cuối cùng, dù nhiều đoạn tuyến đã hoàn thành, sự thiếu đồng bộ vẫn bộc lộ rõ. Tuyến số 5 vào KĐT Tây Hồ Tây: Đạt 99,6% GPMB (2,82/2,83 ha) nhưng vẫn còn vướng khó khăn về mặt bằng.

Đoạn Cầu Giấy - KĐT Dịch Vọng: Sản lượng xây lắp mới đạt 10,2 tỷ đồng (17,3%), thấp hơn kế hoạch.

Đoạn Nguyễn Trãi - Đầm Hồng: Đạt sản lượng 34,7 tỷ đồng (41,8%) nhưng đang vướng bãi đổ thải phế thải xây dựng do các điểm tập kết của Thành phố quá tải. Tuyến đường Lĩnh Nam (phường Vĩnh Hưng): Thi công mới đạt 179,9 tỷ đồng, vướng mắc chủ quan do địa phương chưa bàn giao mốc chỉ giới nửa đoạn tuyến bên phải (từ ngã tư Vĩnh Hưng đến phố Tân Khai) và chậm thủ tục xin cắt điện di dời cáp ngầm 24kV, 110kV.

Vành đai 3 qua Đông Anh và Vành đai 3,5: Tuyến Vành đai 3 qua địa bàn các xã Phúc Thịnh, Đông Anh, Thư Lâm còn tồn đọng 7,49 ha mặt bằng do phương án di dời đường điện 110kV bị chồng lấn giữa 4 dự án độc lập, khiến sản lượng thi công chỉ đạt vỏn vẹn 79,3 tỷ đồng (5,7%).

Nút giao Vành đai 3,5 với Đại lộ Thăng Long đạt 98% GPMB (19,20/19,60 ha) nhưng bị "trói chân" bởi 0,40 ha (gồm 3.261,1 m² của Công ty TNHH Thanh Dũng tại xã Sơn Đồng và 9 hộ dân phường Tây Mỗ), đẩy sản lượng xây lắp tụt xuống mức 1.500,1 tỷ đồng (16,9%) so với kế hoạch hợp đồng 3.912,8 tỷ đồng.

Đoạn Km0 - Km0+600 Vành đai 3,5 qua xã Hoài Đức còn vướng trạm điện của 2 doanh nghiệp (3.127,3 m² Công ty Thanh Dũng và 495,6 m² Công ty Bao bì Đoàn Kết), buộc chủ đầu tư phải xin lùi hạn hoàn thành đến tháng 5-2027.

Vành đai 4 – Vùng Thủ đô: Dù công tác chi trả bồi thường đạt 100% (800,15 ha), nhưng công tác phá dỡ công trình, di dời đường điện trung - hạ thế tại các nút giao trọng điểm như nút giao QL6 (phường Yên Nghĩa) vẫn ngổn ngang, ảnh hưởng trực tiếp đến đường găng tiến độ Dự án thành phần 3 (sản lượng mới đạt 7.785,9 tỷ đồng / 17,8%).

Rõ ràng, để đưa toàn bộ 32 công trình giao thông trọng điểm về đích đúng lộ trình, không thể chỉ dựa vào mệnh lệnh hành chính đơn thuần mà đòi hỏi sự đồng thuận, quyết tâm tác chiến từ nhiều phía. Đầu tiên, trách nhiệm của các sở, ngành tham mưu: Sở Xây dựng, Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Tài chính phải đóng vai trò "mở đường" về cơ chế. Phải khẩn trương giải quyết dứt điểm các đề xuất vượt thẩm quyền về giá bồi thường đất dịch vụ, chính sách hỗ trợ tạm cư (như tại dự án mở rộng Đường 70 qua phường Tây Mỗ, xã Sơn Đồng), cơ chế bù giá vật liệu - nhiên liệu và thủ tục thanh lý hợp đồng loại bỏ các nhà thầu chây ỳ (như tại dự án đường Tây Thăng Long của phường Đông Ngạc).

Trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền cơ sở (xã, phường): Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, cơ sở đã được trao quyền lớn thì đồng nghĩa trách nhiệm càng cao. Chủ tịch UBND các xã, phường phải trực tiếp bám hiện trường, đối thoại thực chất với dân, đẩy nhanh tiến độ phê duyệt phương án bồi thường, chủ động phối hợp với các cơ quan điện lực, cấp thoát nước di dời hạ tầng kỹ thuật, tuyệt đối chấm dứt tình trạng "bàn giao mặt bằng trên giấy nhưng thực địa không thể thi công".

Trách nhiệm của các Ban Quản lý dự án và Nhà thầu: Phải từ bỏ tư duy thi công cầm chừng chờ giải phóng mặt bằng. Có mặt bằng sạch đến đâu, tổ chức thi công cuốn chiếu 3 ca 4 kíp đến đó; chủ động nguồn vật liệu đá bê tông, cát đắp; ứng dụng biện pháp thi công đồng thời để bù đắp các khoảng thời gian bị gián đoạn bởi mùa mưa lũ.

Với sự chỉ đạo sát sao, giao ban kiểm đếm tiến độ theo từng tuần của Thường trực Thành ủy và UBND Thành phố, bộ máy công quyền Hà Nội đang vận hành với áp lực cao nhất. Từng điểm nghẽn được bóc tách, từng mắt xích yếu kém bị xử lý sẽ là bảo chứng vững chắc để 32 dự án giao thông huyết mạch sớm hoàn thành đồng bộ, tạo xung lực giải phóng mọi nguồn lực không gian, đưa Thủ đô bứt phá xứng tầm trung tâm kinh tế động lực của cả nước.

(Còn nữa)

Bài: An Thanh
Ảnh: Duy Khánh, Phạm Hùng
Trình bày: Ngọc Minh