ADB: Việt Nam có nền tảng để bứt phá lên nhóm quốc gia thu nhập cao năm 2045

ADB nhận định như thế nào về triển vọng kinh tế Việt Nam trong giai đoạn hiện nay?

Chúng tôi đánh giá triển vọng kinh tế Việt Nam vẫn rất tích cực. Trong sáu tháng đầu năm 2026, GDP tăng khoảng 8,18%, với nhiều động lực tăng trưởng cùng phát huy hiệu quả, từ sản xuất công nghiệp, xuất khẩu, đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), đầu tư công đến tiêu dùng và dịch vụ. Điều đó cho thấy sức chống chịu của nền kinh tế cũng như nền tảng thuận lợi cho giai đoạn phát triển tiếp theo.

Dù vậy, bối cảnh quốc tế vẫn tiềm ẩn nhiều bất định. Với độ mở thương mại cao, Việt Nam chịu tác động trực tiếp từ biến động của thương mại toàn cầu, giá năng lượng và nhu cầu tại các thị trường xuất khẩu lớn. Việc nhập khẩu tăng nhanh hơn xuất khẩu cũng cho thấy sản xuất tiếp tục mở rộng nhưng vẫn phụ thuộc đáng kể vào nguồn nguyên liệu đầu vào từ bên ngoài.

Trong thời gian tới, ưu tiên của Việt Nam là duy trì tăng trưởng đi đôi với củng cố sức chống chịu của nền kinh tế thông qua ổn định kinh tế vĩ mô, đa dạng hóa thị trường và nâng cao năng suất. Nếu tiếp tục phát huy những lợi thế hiện có và kiên định với các cải cách đã đề ra, triển vọng tăng trưởng dài hạn của Việt Nam vẫn rất tích cực.

Theo ông, đâu sẽ là những yếu tố quyết định để Việt Nam vượt bẫy thu nhập trung bình?

Việt Nam cần chuyển từ mô hình tăng trưởng dựa chủ yếu vào vốn đầu tư, lao động chi phí thấp và FDI sang mô hình dựa trên năng suất, đổi mới sáng tạo và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong nước.

Các ngành công nghệ cao như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo hay công nghiệp xanh sẽ mở ra nhiều cơ hội mới. Tuy nhiên, ưu đãi đầu tư thôi là chưa đủ. Điều quan trọng hơn là xây dựng nền tảng phát triển với nguồn nhân lực chất lượng cao, hạ tầng hiện đại, nguồn năng lượng ổn định và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo đủ sức hỗ trợ doanh nghiệp phát triển.

Bên cạnh đó, tăng trưởng cần tiếp tục theo hướng bao trùm để thành quả phát triển được chuyển hóa thành thu nhập cao hơn cho người dân, nhiều việc làm chất lượng hơn và nhiều cơ hội hơn cho doanh nghiệp Việt Nam. Muốn vậy, cần tiếp tục đầu tư cho giáo dục, đào tạo kỹ năng và tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp trong nước với khu vực FDI.

Đâu sẽ là những ưu tiên cải cách trong giai đoạn tới, thưa ông?

ADB đánh giá cao những cải cách mà Việt Nam đã triển khai trong thời gian qua, từ cải cách hành chính, phân cấp đến cải thiện môi trường đầu tư và thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới. Đây là nền tảng quan trọng giúp củng cố niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư.

Trong giai đoạn tới, trọng tâm sẽ là nâng cao hiệu quả thực thi để các chủ trương cải cách nhanh chóng chuyển thành kết quả cụ thể. Đồng thời, Việt Nam cần tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, phát triển hạ tầng, thị trường vốn và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Một ưu tiên quan trọng khác là nâng cao năng suất của khu vực doanh nghiệp trong nước. Việt Nam đã rất thành công trong thu hút FDI; bước tiếp theo là giúp doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu và tận dụng tốt hơn các hiệu ứng lan tỏa về công nghệ, quản trị và kỹ năng.

Theo chúng tôi, thách thức hiện nay không phải là xây dựng thêm các chiến lược mới mà là triển khai hiệu quả các cải cách đã được xác định. Chính năng lực thực thi sẽ quyết định chất lượng tăng trưởng của Việt Nam trong những năm tới.

Ông nhìn nhận khu vực kinh tế tư nhân sẽ đóng vai trò như thế nào trong mô hình tăng trưởng mới của Việt Nam?

Khu vực FDI sẽ tiếp tục là một động lực quan trọng của nền kinh tế Việt Nam. FDI không chỉ đóng góp vào tăng trưởng và xuất khẩu mà còn thúc đẩy chuyển giao công nghệ, tạo việc làm và nâng cao năng lực sản xuất. Vì vậy, mục tiêu không phải là giảm vai trò của FDI mà là tăng cường sự gắn kết giữa khu vực FDI với doanh nghiệp trong nước để tạo ra giá trị gia tăng lớn hơn.

Theo chúng tôi, chất lượng tăng trưởng trong giai đoạn tới sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào năng lực của khu vực doanh nghiệp tư nhân. Khi doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, nền kinh tế sẽ nâng cao năng suất, tăng khả năng cạnh tranh và tạo ra nhiều giá trị gia tăng hơn.

Để làm được điều đó, Việt Nam cần tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp tiếp cận vốn, đất đai và công nghệ; đồng thời nâng cao năng lực quản trị, thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển thị trường vốn để doanh nghiệp có thêm nguồn lực đầu tư dài hạn.

ADB sẽ đồng hành cùng Việt Nam như thế nào trong chặng đường phát triển sắp tới?

Phát triển khu vực tư nhân là một trong những ưu tiên của ADB tại Việt Nam và cũng là trọng tâm trong Chiến lược Đối tác Quốc gia giai đoạn 2023–2026.

Trong thời gian tới, ADB sẽ tiếp tục đồng hành với Việt Nam trên ba phương diện. Thứ nhất là huy động nguồn lực tài chính cho khu vực tư nhân, đặc biệt trong các lĩnh vực hạ tầng, năng lượng sạch, tài chính xanh và hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa. Thứ hai là tư vấn chuẩn bị và triển khai các dự án đối tác công tư (PPP), qua đó thu hút thêm nguồn lực xã hội cho phát triển hạ tầng. Thứ ba là hỗ trợ hoàn thiện thể chế, cải thiện môi trường đầu tư, tăng cường năng lực và chia sẻ kinh nghiệm quốc tế nhằm thúc đẩy phát triển khu vực kinh tế tư nhân.

Chúng tôi tin rằng Việt Nam đang sở hữu nhiều điều kiện thuận lợi để bước vào một giai đoạn phát triển mới. Với nền tảng tăng trưởng tích cực, quyết tâm cải cách và sự lớn mạnh của khu vực tư nhân, Việt Nam có nhiều cơ hội nâng cao năng lực cạnh tranh và hiện thực hóa các mục tiêu phát triển dài hạn. ADB cam kết tiếp tục là đối tác tin cậy, đồng hành cùng Chính phủ và cộng đồng doanh nghiệp trên chặng đường đó.

Xin cảm ơn ông!