8 ca hiến tạng từ người chết não trong một tháng: Cơ hội hồi sinh cho nhiều người bệnh

Thông tin tại Hội nghị đẩy mạnh truyền thông về hiến, ghép mô, tạng, TS Nguyễn Hoàng Phúc, Phó Giám đốc Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia cho biết, số ca hiến mô, tạng từ người chết não tại Việt Nam liên tục tăng trong ba năm gần đây.

Cụ thể, năm 2024 cả nước ghi nhận 41 trường hợp chết não hiến tặng mô, tạng; năm 2025 tăng lên 66 trường hợp. Năm 2026, tính đến đầu tháng 8, đã có 46 trường hợp chết não hiến tặng mô, tạng. Những con số này cho thấy sự chuyển biến tích cực trong nhận thức của cộng đồng về hiến tặng mô, tạng sau khi qua đời.

Theo TS Nguyễn Hoàng Phúc, kết quả trên có được nhờ nhiều yếu tố, trong đó có sự phát triển của kỹ thuật ghép tạng, năng lực chuyên môn của các cơ sở y tế, hiệu quả của công tác tư vấn, vận động hiến tạng và đặc biệt là vai trò của truyền thông trong việc thay đổi nhận thức của cộng đồng.

Trước đây, nhiều gia đình còn e ngại khi được vận động hiến mô, tạng sau khi người thân chết não. Những năm gần đây, các câu chuyện về hiến tạng và hành trình cứu người được lan tỏa trên truyền thông đã góp phần thay đổi nhận thức của cộng đồng về nghĩa cử cao đẹp này.

Mặc dù số ca hiến mô, tạng từ người chết não tăng, nhưng nguồn tạng hiến vẫn chưa đáp ứng nhu cầu ghép ngày càng lớn. Theo Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia, một trong những rào cản hiện nay là quy định pháp luật và cơ chế, chính sách về hiến, ghép mô, tạng chưa theo kịp yêu cầu thực tiễn.

Để tháo gỡ những vướng mắc này, Bộ Y tế đang xây dựng dự án Luật sửa đổi, bổ sung Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác.

Hiện, Bộ Y tế đã trình Chính phủ 8 chính sách sửa đổi liên quan Luật Hiến, ghép mô, tạng. Sau khi được Chính phủ thông qua, các chính sách này sẽ được cụ thể hóa thành các quy định trong dự án Luật sửa đổi, bổ sung.

“8 chính sách sửa đổi sẽ là nền tảng để hoàn thiện hệ thống pháp luật về hiến, ghép mô, tạng. Trong đó, có những nội dung sẽ được quy định trong luật, một số nội dung sẽ được cụ thể hóa bằng nghị định hoặc thông tư”, lãnh đạo Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia thông tin.

Theo TS Nguyễn Hoàng Phúc, việc sửa đổi luật được kỳ vọng sẽ tháo gỡ nhiều "điểm nghẽn" hiện nay, trong đó có các quy định về độ tuổi người hiến tạng, điều kiện của người hiến tạng chết não, bổ sung quy định về hiến tạng từ người chết tuần hoàn (chết tim), đồng thời hoàn thiện cơ chế điều phối để gia tăng cơ hội ghép tạng cho người bệnh.

Bên cạnh đó, Bộ Y tế đề xuất bổ sung cơ chế tài chính nhằm bảo đảm nguồn lực cho hoạt động hiến, lấy, ghép và điều phối mô, tạng, đáp ứng yêu cầu phát triển của lĩnh vực này.

Cùng với việc hoàn thiện cơ chế, dự thảo luật tiếp tục khẳng định nguyên tắc xuyên suốt của hoạt động hiến, ghép tạng là phi lợi nhuận, không vì mục đích thương mại.

TS Nguyễn Hoàng Phúc chia sẻ, mô, tạng hiến là món quà vô giá được trao tặng hoàn toàn trên tinh thần tự nguyện nên không thể cân đong bằng giá trị vật chất. Mọi hoạt động hiến, lấy, ghép và điều phối mô, tạng phải được thực hiện công khai, minh bạch, bảo đảm công bằng giữa những người bệnh có chỉ định ghép.

"Điều quan trọng nhất là tạng hiến phải đến được với người cần nhất, phù hợp nhất và xứng đáng nhất. Đó là nguyên tắc nhân văn mà Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia luôn hướng tới", TS Nguyễn Hoàng Phúc nhấn mạnh.