Cách phòng tránh tác hại của nắng nóng: Những điều cần biết để bảo vệ sức khỏe
Những ngày gần đây, nhiều khu vực trên cả nước, đặc biệt là miền Bắc và miền Trung, đang phải đối mặt với đợt nắng nóng gay gắt kéo dài. Nhiệt độ ngoài trời có nơi vượt ngưỡng 39°C, độ ẩm thấp và tia UV ở mức nguy hiểm khiến nguy cơ các vấn đề sức khỏe do nắng nóng gia tăng, nhất là với những người làm việc ngoài trời hoặc nhóm dễ tổn thương như người cao tuổi, trẻ em và phụ nữ mang thai.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và nhiệt độ mùa hè ngày càng khắc nghiệt, việc trang bị kiến thức để phòng tránh các tác hại của nắng nóng là điều cần thiết hơn bao giờ hết.
Những tác hại nghiêm trọng của nắng nóng đối với sức khỏe
Theo các chuyên gia y tế, thời tiết nắng nóng gay gắt có thể dẫn đến hàng loạt vấn đề sức khỏe từ nhẹ đến nghiêm trọng. Những biểu hiện thường gặp bao gồm:
Mất nước, mệt mỏi, chóng mặt: Đây là những phản ứng ban đầu khi cơ thể bị mất nước, muối và khoáng chất qua mồ hôi.
Say nóng, say nắng: Gây đau đầu, buồn nôn, nhịp tim nhanh, tụt huyết áp và mất ý thức tạm thời.
Chuột rút do nhiệt: Do mất cân bằng điện giải khiến các cơ co thắt đột ngột.
Sốc nhiệt (heat stroke): Là tình trạng nguy hiểm nhất, có thể dẫn đến tổn thương não, trụy tim mạch, thậm chí tử vong nếu không xử trí kịp thời.
Đặc biệt, đột quỵ do nắng nóng là nguy cơ nghiêm trọng, thường gặp ở người già, người có bệnh nền (cao huyết áp, tim mạch, tiểu đường) và người lao động trong môi trường nhiệt độ cao.
Cách xử trí khi có người gặp vấn đề sức khỏe do nắng nóng
Khi phát hiện người có dấu hiệu say nắng hoặc sốc nhiệt, cần nhanh chóng thực hiện sơ cứu ban đầu trước khi gọi cấp cứu:
Đưa nạn nhân đến nơi mát mẻ, thoáng gió, nới lỏng quần áo hoặc cởi bỏ bớt trang phục bên ngoài.
Chườm mát bằng khăn ướt hoặc nước đá tại các vị trí như nách, bẹn, cổ - những nơi tập trung nhiều mạch máu lớn giúp làm mát nhanh.
Cho uống nước mát từng ngụm nhỏ, ưu tiên nước điện giải hoặc Oresol pha đúng liều lượng.
Không để đám đông tụ tập xung quanh nạn nhân, tránh cản trở không khí lưu thông.
Gọi cấp cứu 115 hoặc đưa ngay đến cơ sở y tế nếu bệnh nhân không tỉnh táo, có dấu hiệu co giật, nôn nhiều, ngất xỉu hoặc khó thở nghiêm trọng.
Biện pháp phòng tránh nắng nóng hiệu quả
Để hạn chế tối đa tác hại từ nắng nóng, Bộ Y tế và các chuyên gia y tế khuyến cáo người dân nên thực hiện các biện pháp phòng ngừa chủ động như sau:
1. Tránh tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng trong giờ cao điểm
Hạn chế ra đường vào khung giờ từ 10h đến 16h - thời điểm tia UV và nhiệt độ ngoài trời ở mức cao nhất.
Nếu bắt buộc phải ra ngoài, nên đội mũ rộng vành, đeo kính râm, mặc quần áo dài tay, sáng màu và bôi kem chống nắng có chỉ số SPF từ 30 trở lên.
2. Làm việc ngoài trời an toàn
Điều chỉnh thời gian làm việc: Ưu tiên làm vào sáng sớm hoặc chiều muộn.
Nghỉ ngơi định kỳ: Sau mỗi 45-60 phút làm việc nên nghỉ 15-20 phút ở nơi râm mát.
Trang bị đồ bảo hộ phù hợp: Mũ nón rộng vành, áo bảo hộ có khả năng thấm hút mồ hôi, găng tay, khăn che cổ.
Uống đủ nước suốt thời gian làm việc: Ưu tiên nước lọc, nước mát hoặc nước điện giải.
3. Không thay đổi nhiệt độ môi trường đột ngột
Không nên bước ra ngoài trời nắng gắt ngay sau khi ở trong phòng máy lạnh. Hãy tăng dần nhiệt độ phòng hoặc ngồi nghỉ ở bóng râm khoảng 5-10 phút trước khi đi ra ngoài để tránh sốc nhiệt.
4. Chế độ dinh dưỡng hợp lý
Ăn nhiều rau xanh, trái cây: Dưa hấu, cam, bưởi, dưa leo là những loại trái cây giàu nước, giúp làm mát cơ thể.
Bổ sung canh hoặc súp trong bữa ăn để tăng lượng nước và điện giải.
Hạn chế thực phẩm nhiều dầu mỡ: Vì có thể gây nóng trong và khó tiêu.
Uống đủ nước mỗi ngày: Người bình thường cần 1,5-2 lít nước/ngày, người làm việc nặng hoặc ra mồ hôi nhiều có thể cần từ 2,5-3 lít.
5. Lưu ý với người cao tuổi, trẻ em và người có bệnh nền
Những đối tượng này cần được chăm sóc và theo dõi đặc biệt trong những ngày nắng nóng cao điểm.
Tránh để trẻ chơi ngoài trời quá lâu và đảm bảo phòng ngủ của người già luôn thông thoáng, đủ nước uống.
Nắng nóng gay gắt không chỉ gây khó chịu mà còn tiềm ẩn nguy cơ lớn với sức khỏe, thậm chí đe dọa tính mạng nếu không được phòng ngừa và xử lý đúng cách. Việc trang bị kiến thức cơ bản về nhận biết sớm dấu hiệu nguy hiểm, cùng các biện pháp bảo vệ cá nhân sẽ giúp người dân chủ động ứng phó với thời tiết cực đoan.
Bên cạnh đó, các cơ quan chức năng, doanh nghiệp và địa phương cũng cần tiếp tục truyền thông rộng rãi về cách phòng tránh nắng nóng, đảm bảo điều kiện làm việc an toàn cho người lao động, nhằm giảm thiểu các tai biến do thời tiết khắc nghiệt gây ra.