Khi "xiên chiên" giá chỉ vài nghìn đồng, liệu có bảo đảm an toàn?

Kim Quyên - Chu Minh 15/08/2025 18:39

Chỉ với vài nghìn đồng, những xiên thịt, xúc xích, cá viên, bò viên vàng ươm vẫn thu hút đông đảo học sinh, sinh viên mỗi chiều tan học. Mùi thơm, vị đậm đà cùng giá rẻ khiến món này ăn trở thành lựa chọn khoái khẩu của không ít các bạn trẻ. Thế nhưng, phía sau sức hút ấy là vấn đề về nguồn gốc nguyên liệu, điều kiện vệ sinh của món ăn vặt này thường bị bỏ qua.

Nhiều quầy hàng xiên que mọc lên quanh các trường học, chợ và các tuyến phố đông đúc. Giá rẻ, chế biến nhanh khiến nhiều bạn trẻ lựa chọn nhưng vấn đề an toàn thực phẩm vẫn là dấu hỏi lớn.

Giá rẻ, nguồn gốc không rõ ràng

Đã có thời điểm, cụm từ “xiên bẩn” được nhắc đến rộng rãi, dù không phải ai cũng biết nguồn gốc của tên gọi này. Có thể hiểu, “xiên bẩn” là tên gọi chung của các món ăn vặt như viên chiên (cá viên, bò viên...), xúc xích, lạp xưởng, nhiều loại viên với màu sắc bắt mắt cùng với hương vị hấp dẫn, được chế biến vô cùng đơn giản, nhanh gọn bằng cách chiên với dầu và cố định bằng những xiên que nhỏ, nhọn.

Dọc theo khắp con phố có nhiều trường học, không khó để bắt gặp những xe đẩy nhỏ ở ven đường cùng với những xiên que được bày ra la liệt, không có hộp nhựa, nắp đậy để bảo quản. Món xiên này thường được bán ở quanh các trường học, cổng chợ, lề đường, chợ cóc,... Đây là những nơi mà có đông người đi qua lại, đặc biệt là các nhóm học sinh, sinh viên hay ghé lại sau giờ học.

Hàng loạt các xe đẩy bán xiên chiên ở trong ngõ.

Một nhóm các bạn sinh viên gần khu ngõ Xuân Thủy thuộc quận Cầu Giấy cho biết: “ Sinh viên chúng em rất thích món này tại món này giá rẻ và ăn rất đưa miệng, mỗi xiên chỉ có giá 3.000 đến 10.000 đồng. Mỗi lần ăn, chúng em chỉ tầm 50.000 đồng/người là đã no rồi. Một tuần, chúng em hẹn nhau đi ăn 1-2 lần vì lại thèm vị của món này”.

Quan sát các xe bán xiên dọc ven đường, dễ nhận thấy điều kiện vệ sinh kém, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thực phẩm. Do bán ở trên đường nên không thể tránh khỏi khói bụi từ xe cộ đi qua lại. Hơn thế nữa, xuất xứ của các loại viên không được rõ ràng, có thể được chế biến từ những loại thịt không đảm bảo chất lượng hoặc thêm phụ gia che đậy những mùi ôi thiu và tăng độ đậm đà của những xiên que.

Các loại viên chiên được bày bán trên mặt bàn, không biết nguồn gốc đầu vào ra sao?

Thêm vào đó, nhiều túi đồ viên chiên và các loại tương ớt chấm kèm đa số không có nhãn mác và nguồn gốc xuất xứ. Với giá chỉ 3.000 đến 10.000 đồng mỗi xiên, vấn đề về chất lượng thực phẩm trong các loại xiên thật sự trở nên đáng lo. Không ai đảm bảo sẽ có người chịu trách nhiệm nếu sức khỏe của khách hàng bị ảnh hưởng.

Điều kiện chế biến và bảo quản tại nhiều điểm bán xiên que đang ở mức đáng lo ngại. Dầu chiên thường bị tái sử dụng nhiều lần, dụng cụ nướng không được vệ sinh sạch sẽ dễ nhiễm khuẩn, người bán vừa trực tiếp cầm tiền mặt, vừa chế biến thức ăn mà không đeo găng tay, không đeo khẩu trang khi chế biến.

Nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe

Cứ đến giờ tan tầm buổi chiều, hàng loạt các hàng xiên đều đông kín các bạn học sinh, sinh viên. Mặc dù đã được cảnh báo nhiều lần, nhưng món ăn này vẫn giữ nguyên sức hút nhờ giá rẻ, hương vị thơm ngon, màu sắc bắt mắt. Nhiều bạn trẻ thừa nhận biết rõ rủi ro nhưng vẫn chọn mua vì ngon và rẻ, bất chấp những hệ lụy tiềm ẩn cho sức khỏe.

Trước đó, Bộ Y tế đã nhiều lần khuyến cáo về những nguy hại từ việc tiêu thụ thực phẩm không bảo đảm vệ sinh, đặc biệt là các món ăn đường phố như xiên que. Cùng với đó, Cục An toàn thực phẩm cũng liên tục nhấn mạnh nguy cơ mất an toàn vệ sinh tại các điểm bán xiên nướng, nhất là những quán không tuân thủ quy định vệ sinh, điển hình như các hàng nướng kiểu “xiên bẩn”.

Việc sử dụng thực phẩm mất vệ sinh, đặc biệt là các loại “xiên bẩn”, tiềm ẩn nhiều rủi ro nghiêm trọng đối với sức khỏe. Người ăn có thể đối mặt với nguy cơ ngộ độc, đau bụng, tiêu chảy, nôn ói cấp tính hoặc nhiễm khuẩn đường ruột, dẫn đến những rối loạn tiêu hóa kéo dài và ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt hằng ngày.

Dầu chiên đi chiên lại nhiều lần dễ tạo ra các chất gây ung thư, tích tụ độc tố lâu dài. Nếu thịt không được chiên kỹ hay nguyên liệu không đảm bảo, người ăn có nguy cơ nhiễm ký sinh trùng.

Để bảo vệ sức khỏe của người tiêu dùng, Cục An toàn thực phẩm đưa ra khuyến cáo rằng người tiêu dùng nên lựa chọn những quán ăn sạch sẽ, đồ ăn có nguồn gốc đảm bảo rõ ràng, ưu tiên những quán ăn sạch sẽ, nhân viên có sử dụng bao tay, đeo khẩu trang khi chế biến để đảm bảo vệ sinh an toàn cho thực khách.

Người tiêu dùng cần tránh mua tại các quầy xiên có màu sắc bất thường, bốc mùi khó chịu hoặc sử dụng dầu chiên đã đen sậm, lẫn nhiều cặn. Đồng thời, nên hạn chế ăn ở những khu vực bụi bặm, gần đường đông xe cộ, nơi tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thực phẩm. Để đảm bảo sức khỏe, có thể tự chế biến xiên tại nhà với nguyên liệu tươi sống, vừa an toàn vừa hợp khẩu vị.