Hà Nội - Tiên phong đổi mới, bứt phá vì Thủ đô văn minh, hiện đại

Đại hội đại biểu lần thứ XVIII Đảng bộ thành phố Hà Nội là sự kiện chính trị trọng đại, diễn ra trong bối cảnh có ý nghĩa đặc biệt, khi Thủ đô đang tập trung thực hiện mục tiêu phát triển “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại”, hướng tới một Hà Nội phồn vinh, hạnh phúc, tiên phong cùng cả nước tiến vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam. Đây cũng là bước cụ thể hóa các mục tiêu lớn của đất nước: đến năm 2030, kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng, Việt Nam trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; và đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao.

Nghị quyết Đại hội XVII Đảng bộ thành phố Hà Nội, nhiệm kỳ 2020 - 2025 được triển khai trong bối cảnh có nhiều thuận lợi song cũng đối mặt với không ít khó khăn, thách thức, thậm chí có những vấn đề chưa từng có tiền lệ. Tuy nhiên, bằng tinh thần đoàn kết, bản lĩnh, trí tuệ và khát vọng cống hiến, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Thủ đô đã nỗ lực vượt qua thử thách, hoàn thành hầu hết các chỉ tiêu quan trọng, đạt nhiều kết quả toàn diện, góp phần tạo thế và lực mới cho sự phát triển của Hà Nội trong giai đoạn mới.

Kinh tế Thủ đô tăng trưởng khá, dự kiến bình quân giai đoạn 2021 - 2025 đạt 6,57%/năm, tuy thấp hơn mục tiêu đề ra nhưng vẫn cao hơn 1,1 lần so với mức tăng bình quân cả nước. Quy mô kinh tế đạt khoảng 63 tỷ USD, gấp 1,42 lần năm 2020, chiếm 41,54% vùng Đồng bằng sông Hồng và 12,6% GDP cả nước. GRDP bình quân đầu người ước đạt 175 triệu đồng, tương đương khoảng 7.200 USD. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực theo hướng tăng tỷ trọng dịch vụ, giảm dần tỷ trọng nông nghiệp; tổng vốn đầu tư toàn xã hội ước đạt 2.508 nghìn tỷ đồng, gấp 1,5 lần nhiệm kỳ trước; năng suất lao động tăng bình quân 5,92%/năm.

Song song với phát triển kinh tế, Hà Nội mở rộng mạnh mẽ quan hệ đối ngoại, hợp tác quốc tế và hội nhập sâu rộng. Thành phố đã thiết lập quan hệ hợp tác với hơn 100 thủ đô và thành phố trên thế giới; chủ động, tích cực tham gia các tổ chức, mạng lưới quốc tế như Mạng lưới các thành phố sáng tạo của UNESCO, Diễn đàn Thị trưởng các thành phố ASEAN… Các hoạt động hợp tác quốc tế thiết thực, hiệu quả đã góp phần thúc đẩy thu hút đầu tư, chuyển giao công nghệ, nâng cao vị thế và hình ảnh của Hà Nội trong khu vực và trên trường quốc tế.

Hà Nội cũng là địa phương tiên phong cả nước về chuyển đổi số, triển khai nhiều mô hình thí điểm thành công trên cơ sở khai thác, làm giàu cơ sở dữ liệu quốc gia. Thành phố xếp thứ nhất toàn quốc về chỉ số thương mại điện tử năm 2025, bảy năm liền giữ vị trí trong nhóm dẫn đầu. Trên bản đồ toàn cầu, Hà Nội được xếp hạng 16 trong số các đô thị có tiềm năng tăng trưởng nhanh nhất thế giới. Hệ thống thông tin, ứng dụng phục vụ người dân và doanh nghiệp được đầu tư, thử nghiệm, hướng tới xây dựng Thủ đô thông minh, hiện đại, quản trị hiệu quả.

Hà Nội đã tích cực hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, ứng dụng khoa học và công nghệ trong sản xuất, kinh doanh. Thành phố dẫn đầu cả nước về số lượng đơn đăng ký sáng chế, đứng đầu 20 tỉnh, thành phố trong Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp tỉnh (PII) năm 2022. Khu công nghệ cao Hòa Lạc trở thành hạt nhân của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, kết nối chặt chẽ giữa doanh nghiệp - viện nghiên cứu - trường đại học. Đáng chú ý, 80% các đề tài nghiên cứu và 100% dự án sản xuất thử nghiệm trên địa bàn đã được ứng dụng thực tiễn, tạo hiệu ứng lan tỏa trong phát triển khoa học, công nghệ. Đến nay, Hà Nội có 148 doanh nghiệp khoa học và công nghệ, chiếm 21% cả nước, một minh chứng sinh động cho tinh thần tiên phong của Thủ đô trong thời kỳ chuyển đổi số.

Trong nhiệm kỳ qua, Đảng bộ Thành phố đã lãnh đạo, chỉ đạo hoàn thiện thể chế phát triển Thủ đô, một khâu đột phá quan trọng. Kỷ luật, kỷ cương hành chính, kỷ luật công vụ được tăng cường rõ rệt, tác phong làm việc của đội ngũ cán bộ, công chức có nhiều chuyển biến tích cực. Thành phố kiên quyết xử lý nghiêm cán bộ, công chức, viên chức vi phạm, củng cố niềm tin của Nhân dân đối với chính quyền. Hà Nội cũng là địa phương đi đầu cả nước trong thực hiện việc sắp xếp đơn vị hành chính: giảm hơn 76% số đơn vị hành chính cấp xã (từ 526 còn 126 đơn vị), tỷ lệ cao nhất toàn quốc, với mức đồng thuận của người dân đạt trên 97%. Sau sắp xếp, các đơn vị hành chính nhanh chóng ổn định tổ chức, hoạt động thông suốt, hiệu quả.

Công tác quy hoạch được đẩy nhanh tiến độ và nâng cao chất lượng. Thành phố đã hoàn thành, trình phê duyệt nhiều quy hoạch lớn, tạo không gian phát triển mới, thu hút nguồn lực đầu tư cho các lĩnh vực trọng điểm. Đặc biệt, Hà Nội đang triển khai Quy hoạch Thủ đô thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến 2050, đồng thời hoàn thiện Đồ án điều chỉnh Quy hoạch chung Thủ đô đến năm 2045, tầm nhìn 2065. Hàng loạt dự án hạ tầng chiến lược được khởi công và đẩy nhanh tiến độ, tiêu biểu là đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô, các cây cầu lớn vượt sông Hồng và hệ thống giao thông kết nối liên vùng, góp phần mở rộng không gian phát triển đô thị, giảm áp lực hạ tầng nội đô.

Cùng với phát triển đô thị, Hà Nội tiếp tục là điểm sáng trong xây dựng nông thôn mới. Thành phố hoàn thành kế hoạch xây dựng nông thôn mới trước 2 năm so với mục tiêu, tỷ lệ các xã đạt chuẩn ngày càng tăng, diện mạo nông thôn đổi thay rõ rệt. Chênh lệch thu nhập giữa khu vực nông thôn và thành thị giảm từ 1,73 lần (năm 2020) còn 1,47 lần (năm 2024); thu nhập bình quân đầu người khu vực nông thôn đạt 74,3 triệu đồng/năm, gấp 1,33 lần so với năm 2020. Hệ thống hạ tầng giao thông, thủy lợi, y tế, giáo dục ở nông thôn được đầu tư đồng bộ, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển bền vững.

Những thành tựu toàn diện trên các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng - an ninh, đối ngoại là minh chứng rõ rệt cho bản lĩnh, trí tuệ, khát vọng và tinh thần đổi mới sáng tạo của Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Thủ đô. Đó cũng là tiền đề quan trọng để Hà Nội bước vào giai đoạn phát triển mới với tâm thế tự tin, chủ động, sáng tạo, xứng đáng là trái tim của cả nước, là trung tâm chính trị, hành chính quốc gia, đồng thời là động lực tăng trưởng quan trọng của vùng và cả nước.

Đảng bộ Hà Nội đã lãnh đạo quyết liệt, sáng tạo trong phát triển văn hóa, xây dựng con người Thủ đô thanh lịch, văn minh, từng bước đưa văn hóa trở thành nguồn lực nội sinh cho phát triển bền vững. Việc triển khai Chương trình 06-CTr/TU và Nghị quyết 09-NQ/TU của Thành ủy đã đặt nền móng chiến lược cho phát triển công nghiệp văn hóa, khẳng định vai trò tiên phong của Hà Nội trong hội nhập và quảng bá văn hóa Việt Nam ra thế giới. Năm 2025, Tạp chí Time Out vinh danh Hà Nội là “Điểm đến văn hóa hàng đầu thế giới”, khẳng định sức hấp dẫn và bản sắc riêng có của Thủ đô ngàn năm văn hiến.

Hà Nội tiếp tục khẳng định vị thế trung tâm giáo dục và đào tạo hàng đầu cả nước, coi đây là khâu đột phá chiến lược để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế và chuyển đổi số. Chỉ số “Đào tạo lao động” của Hà Nội vươn lên đứng đầu toàn quốc năm 2023, phản ánh năng lực đào tạo và cung ứng nhân lực chất lượng cao. Các chương trình đào tạo nghề, bồi dưỡng nhân lực công nghệ cao, gắn kết với doanh nghiệp và viện nghiên cứu được triển khai sâu rộng, góp phần hình thành lực lượng lao động thích ứng nhanh với nền kinh tế tri thức.

Chất lượng cuộc sống của Nhân dân Thủ đô được nâng cao toàn diện. Chỉ số phát triển con người (HDI) đạt 0,829 năm 2024, cao nhất cả nước; tuổi thọ trung bình đạt 76,6 tuổi, tăng 1,1 tuổi so với năm 2020. Hệ thống y tế được đầu tư đồng bộ, nâng cao năng lực chăm sóc sức khỏe Nhân dân; tỷ lệ xã đạt chuẩn quốc gia về y tế dự kiến đạt 100% trong năm 2025, khẳng định vị thế dẫn đầu về y tế cơ sở.

Công tác an sinh xã hội được bảo đảm toàn diện, không để ai bị bỏ lại phía sau. Hà Nội xóa bỏ hoàn toàn hộ nghèo theo chuẩn đa chiều năm 2024, sớm một năm so với kế hoạch, đồng thời hoàn thành mục tiêu xóa nhà tạm, nhà dột nát. Thành phố quan tâm đặc biệt đến các chính sách hỗ trợ đối tượng yếu thế, người có công, người lao động và trẻ em, góp phần củng cố niềm tin và sự đồng thuận xã hội.

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng và cạnh tranh toàn cầu ngày càng khốc liệt, Hà Nội tiếp tục phát huy vai trò trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa, khoa học - công nghệ và giáo dục của cả nước. Thành phố không chỉ là điểm sáng về tăng trưởng kinh tế mà còn là hình mẫu về quản lý đô thị hiện đại, phát triển xanh và nâng cao chất lượng sống.

Về hạ tầng giao thông, Hà Nội triển khai hàng loạt dự án trọng điểm như đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô, các cầu vượt sông Hồng, tuyến metro và xe buýt nhanh BRT. Hệ thống giao thông đồng bộ giúp kết nối các khu vực trung tâm với đô thị vệ tinh, giảm ùn tắc, thúc đẩy phát triển kinh tế vùng và thu hút đầu tư trong và ngoài nước. Cùng với đó, các giải pháp giao thông thông minh được triển khai nhằm tiết kiệm năng lượng, giảm ô nhiễm và nâng cao chất lượng sống.

Trong lĩnh vực kinh tế, Hà Nội tập trung phát triển các ngành công nghiệp công nghệ cao, dịch vụ chất lượng cao, kinh tế tri thức và sáng tạo, hình thành các chuỗi giá trị sản phẩm có sức cạnh tranh quốc tế. Thành phố dẫn đầu cả nước về chỉ số đổi mới sáng tạo, đồng thời hoàn thiện chính sách thu hút đầu tư minh bạch, ổn định, giúp nhà đầu tư yên tâm mở rộng sản xuất kinh doanh.

Đối với môi trường và phát triển bền vững, Hà Nội triển khai mạnh mẽ các chương trình bảo vệ môi trường, phục hồi chất lượng nước 4 sông nội đô (Tô Lịch, Kim Ngưu, Lừ, Sét), cải thiện hệ sinh thái đô thị và mở rộng không gian xanh. Các chương trình giảm phát thải nhựa, thúc đẩy tái chế, phát triển năng lượng sạch được đưa vào nghị quyết của HĐND Thành phố, thể hiện quyết tâm xây dựng Hà Nội xanh - sạch - bền vững.

Trong quản trị đô thị, Thành phố đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, cải cách hành chính, nâng cao tính minh bạch, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục cho người dân và doanh nghiệp. Các nền tảng dữ liệu trong quản lý đất đai, xây dựng, giáo dục, y tế, giao thông được đồng bộ hóa, hướng tới chính quyền số, xã hội số và công dân số.

Trên lĩnh vực quốc phòng, an ninh và trật tự xã hội, Hà Nội giữ vững an ninh chính trị, xử lý linh hoạt, hiệu quả các vấn đề phức tạp, không để bị động bất ngờ. Công tác phối hợp giữa chính quyền, lực lượng vũ trang và Nhân dân được tăng cường, góp phần tạo môi trường an toàn, ổn định, nền tảng vững chắc cho phát triển kinh tế - xã hội.

Với vai trò và sứ mệnh tiên phong trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Thủ đô tin tưởng, đoàn kết, sáng tạo, quyết tâm thực hiện thắng lợi các mục tiêu Nghị quyết Đại hội XVIII đề ra. Phát huy truyền thống ngàn năm văn hiến, phẩm giá con người Hà Nội, tinh thần “Hà Nội vì cả nước, cùng cả nước”, Thủ đô hướng tới tương lai với tầm nhìn: “Thủ đô văn hiến - kết nối toàn cầu - thanh lịch, hào hoa - phát triển hài hòa - thanh bình, thịnh vượng - chính quyền phục vụ - doanh nghiệp cống hiến - xã hội niềm tin - Nhân dân hạnh phúc”.

-----------------

Lê Hà - P.Thắng