Trao tự chủ thực chất để đại học gắn kết với thị trường lao động

Cụ thể ông Trung kiến nghị: "Tôi rất đồng tình với những nhiệm vụ đột phá về phát triển khoa học, công nghệ và con người được nêu trong Dự thảo Báo cáo Chính trị Đại hội XIV. Vấn đề cốt lõi là phát triển toàn diện văn hóa, xã hội, con người, và đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo (được đề cập tại Mục III: Định hướng phát triển đất nước, những nhiệm vụ trọng tâm) chỉ có thể thành công nếu chúng ta giải quyết được bài toán về chất lượng đào tạo đại học.

Trao quyền tự chủ thực chất cho các trường đại học, gắn kết chương trình đào tạo với nhu cầu thị trường lao động và chiến lược phát triển ngành nghề quốc gia.

Mặc dù chủ trương tự chủ đại học đã được triển khai, nhưng trên thực tế, nhiều trường vẫn chưa được trao quyền tự chủ thực chất và toàn diện. Điều này khiến các trường đại học chậm chạp trong việc thay đổi chương trình, dẫn đến sự lệch pha giữa sản phẩm đào tạo và nhu cầu thực tế của các ngành kinh tế mũi nhọn.

Tôi đề nghị Chính phủ cần có quyết tâm chính trị mạnh mẽ hơn để giải quyết vấn đề này qua hai khía cạnh:

Thứ nhất, trao quyền Tự chủ thực chất cho các cơ sở giáo dục đại học. Tự chủ không chỉ là tự chủ tài chính mà còn là tự chủ học thuật, nhân sự và tổ chức. Các trường đại học cần được trao quyền tối đa để:

Tự chủ về chương trình: Nhanh chóng cập nhật và xây dựng các ngành học mới (như trí tuệ nhân tạo, công nghệ bán dẫn, kinh tế xanh) theo kịp xu hướng thế giới mà không bị ràng buộc bởi các quy định cứng nhắc.

Tự chủ về nhân sự: Linh hoạt tuyển dụng và đãi ngộ nhân tài, mời các chuyên gia hàng đầu từ doanh nghiệp tham gia giảng dạy mà không bị bó buộc bởi thang bảng lương hành chính.

Tự chủ về tuyển sinh: Đa dạng hóa phương thức tuyển sinh để chọn được sinh viên phù hợp nhất với đặc thù từng ngành nghề.

Thứ hai, gắn kết đào tạo với chiến lược phát triển Quốc gia. Quyền tự chủ phải đi đôi với trách nhiệm giải trình và phải được gắn chặt với chiến lược phát triển ngành nghề quốc gia do Chính phủ đặt ra.

Cơ chế đặt hàng: Nhà nước cần xây dựng cơ chế đặt hàng đào tạo nguồn nhân lực cho các ngành kinh tế trọng điểm, cung cấp tài chính và ưu đãi cho các trường thực hiện tốt nhiệm vụ này.

Đánh giá đầu ra: Tiêu chuẩn chất lượng đầu ra phải được đánh giá bởi các tổ chức kiểm định độc lập, có sự tham gia của doanh nghiệp, thay vì chỉ dựa vào các tiêu chí hành chính.

Tôi tin rằng, chỉ khi quyền tự chủ được thực thi một cách triệt để và minh bạch, đại học mới có đủ động lực và khả năng để chuyển mình, trở thành trung tâm sáng tạo và cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao, phục vụ hiệu quả cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Lê Đình Trung (phường Tây Mỗ, Hà Nội)