Hương ký ức, vị tình thân
Trong dòng chảy êm đềm của ký ức, hình ảnh căn bếp của mẹ luôn hiện lên rõ nét. Đó là một căn bếp nhỏ, nền đất lì, đen bóng, chiếc bếp lò phủ màu thời gian và những món ăn dân dã gắn bó qua năm tháng. Trong tất cả những món mẹ từng làm, ruốc cá diêu hồng không chỉ là món ăn tôi yêu thích mà còn là mùi vị của những hoài niệm khó phai.
Theo mẹ đi chợ, tôi mới thấy mẹ chọn cá thật cẩn thận: đôi tay lật từng con, nghiêng qua nghiêng lại ngắm lớp vảy hồng lấp lánh dưới nắng sớm, khẽ ấn bụng, vạch mang để kiểm tra độ tươi. Chẳng mấy chốc, mẹ đã đặt lên bàn cân được con cá ưng ý, khiến người bán mỉm cười như thầm khen người mua khéo chọn.
Những buổi mẹ làm ruốc cá, gian bếp như được khoác lên một chiếc áo mới, ngập tràn mùi thơm đặc trưng của cá, gừng, sả, tiêu, ớt, thì là, hành hoa. Mẹ luôn bắt đầu bằng việc luộc cá với lượng nước chỉ săm sắp đáy nồi cùng vài lát gừng để khử tanh. Cá chín tới, mẹ nhẹ nhàng gỡ từng thớ thịt, tỉ mỉ không để sót một chiếc xương nào. Chính điều đó khiến ruốc cá làm công phu hơn ruốc thịt rất nhiều. Tôi cũng giúp mẹ nhặt xương nhưng chỉ một lúc là chán bởi tôi thích dõi theo đôi tay thoăn thoắt của mẹ hơn.
Thịt cá diêu hồng, mềm, trắng ngần và ít xương hơn một số loại cá khác nhưng độ ngọt ngon lại không hề thua kém. Giã ruốc từ loại cá này cũng không mất nhiều sức hay thời gian, bởi thịt đã rất mềm. Chỉ vài nhát chày khéo léo, những sợi ruốc đã tơi ra, mịn màng và thơm lừng, lưu giữ trọn vẹn hương vị tự nhiên.
Chảo ruốc cá được sao trên lửa nhỏ. Tay mẹ đảo nhanh và đều để thịt cá không bị vón cục. Hương thơm dần dần lan tỏa như gọi mời. Khi mặt ruốc bắt đầu ngả sang màu vàng nhạt, mẹ lập tức nhấc chảo khỏi bếp, để nguội rồi mới cho vào lọ thủy tinh.
Cả nhà quây quần bên mâm cơm có món ruốc cá hấp dẫn. Vị mặn mà nhưng ngọt bùi của ruốc quyện với cơm trắng dẻo thơm khiến bọn trẻ chúng tôi ăn thun thút, chẳng cần thêm món gì khác. Ruốc cá, dù đầy ắp trong lọ, cũng chẳng mấy chốc vơi đi. Những ngày ruốc cá hết, chị em tôi lại mong mỏi mẹ đi chợ mua cá để làm tiếp món khoái khẩu ấy.
Lớn lên, khi lập gia đình và có con, tôi mới thực sự thấm thía món ruốc cá của mẹ không chỉ là một món ăn đơn thuần mà là cả một bầu trời tuổi thơ. Tôi cũng học mẹ tỉ mẩn làm ruốc cá cho các con. Món ăn đòi hỏi nhiều công phu này lại khiến bọn trẻ đón nhận. Nhìn chúng ăn ngon lành, tôi thấy bóng dáng mình ngày bé, thấy cả hình bóng mẹ qua những điều tưởng chừng nhỏ nhặt mà quá đỗi thân thương.
Từ bếp mẹ đến bếp tôi, từ những ngày thơ bé đến lúc trưởng thành, hương vị ấy vẫn luôn nhắc nhở tôi rằng: tình yêu chẳng ở đâu xa mà luôn nằm ở những điều thân thuộc nhất, nơi ấy có hương thơm nồng đượm của ký ức và vị ngọt ngào, ấm áp của tình thân.
Trà Đông