Đề xuất về quản lý người đại diện phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp

Theo Bộ Nội vụ, hiện việc đánh giá, quy hoạch, bổ nhiệm, miễn nhiệm, khen thưởng, kỷ luật, nghỉ hưu đối với người giữ chức danh, chức vụ và Kiểm soát viên tại doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ; việc cử, cử lại, cho thôi người đại diện phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp đang được thực hiện theo Nghị định số 159/2020/NĐ-CP và Nghị định số 69/2023/NĐ-CP. Tuy nhiên, một số quy định mới của Đảng về thẩm quyền, quy trình, tiêu chuẩn, điều kiện bổ nhiệm, đánh giá, khen thưởng, kỷ luật... chưa được thống nhất với pháp luật của Nhà nước.

Tình trạng này dẫn đến việc triển khai còn vướng mắc, thiếu tính đồng bộ, đặc biệt trong các khâu đánh giá và quy hoạch nhân sự tại doanh nghiệp có vốn nhà nước. Vì vậy, việc ban hành Nghị định mới là cần thiết để đảm bảo cơ sở pháp lý rõ ràng, thống nhất trong quản lý người đại diện phần vốn nhà nước và người giữ chức danh, chức vụ trong doanh nghiệp.

Bổ sung quy định về thôi việc, đảm bảo minh bạch và trách nhiệm

Dự thảo Nghị định gồm 7 chương, 42 điều, quy định cụ thể về quy hoạch, bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, điều động, luân chuyển, từ chức, miễn nhiệm, khen thưởng, kỷ luật và nghỉ hưu đối với người quản lý doanh nghiệp và Kiểm soát viên. Đáng chú ý, dự thảo lần này bổ sung quy định về thôi việc đối với người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên và người đại diện phần vốn nhà nước.

Theo đó, người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên hoặc người đại diện phần vốn nhà nước có thể được thôi việc trong các trường hợp như sắp xếp tổ chức, có nguyện vọng cá nhân được cấp có thẩm quyền đồng ý, hoặc không hoàn thành nhiệm vụ trong hai năm liên tiếp. Người có nguyện vọng thôi việc phải gửi đơn và chờ cấp có thẩm quyền trả lời trong thời hạn 60 ngày.

Dự thảo cũng nêu rõ các trường hợp không được giải quyết thôi việc, bao gồm: đang trong thời gian luân chuyển, bị xem xét kỷ luật, bị truy cứu trách nhiệm hình sự, chưa hoàn thành việc bàn giao tài sản, hoặc doanh nghiệp chưa bố trí được người thay thế. Người tự ý nghỉ khi chưa được đồng ý sẽ không được hưởng trợ cấp thôi việc và phải bồi hoàn chi phí bồi dưỡng kiến thức. Quy định này nhằm đảm bảo tính kỷ luật, minh bạch và trách nhiệm của người đại diện phần vốn nhà nước trong quá trình làm việc.

Sửa đổi trình tự bổ nhiệm, đồng bộ với quy định của Đảng

Bên cạnh nội dung về thôi việc, dự thảo Nghị định cũng sửa đổi, bổ sung trình tự, thủ tục bổ nhiệm đối với cả nguồn nhân sự tại chỗ và nhân sự từ bên ngoài. Việc này được thực hiện dựa trên Quy định số 377-QĐ/TW ngày 8/10/2025 của Bộ Chính trị về phân cấp quản lý cán bộ, quy hoạch, bổ nhiệm, giới thiệu ứng cử, từ chức, miễn nhiệm và tạm đình chỉ công tác đối với cán bộ.

Theo đó, công tác quy hoạch người quản lý doanh nghiệp nhà nước có 100% vốn điều lệ sẽ được thực hiện theo hướng dẫn hằng năm của cấp có thẩm quyền, bảo đảm sự linh hoạt, phù hợp khi có sự thay đổi về tổ chức hoặc yêu cầu nhiệm vụ. Ngoài ra, quy trình bổ nhiệm sẽ được rà soát, tinh gọn, tăng tính công khai và minh bạch.

Dự thảo Nghị định cũng điều chỉnh các quy định liên quan đến từ chức, miễn nhiệm và cho thôi người đại diện phần vốn nhà nước để phù hợp với cơ chế quản lý cán bộ hiện hành. Đồng thời, bỏ nội dung quy định về đánh giá, khen thưởng, kỷ luật người đại diện chủ sở hữu trực tiếp, người đại diện phần vốn nhà nước và kiểm soát viên để đồng bộ với quy định về giám sát, kiểm tra, đánh giá hiệu quả đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp.

Việc ban hành Nghị định mới được kỳ vọng sẽ tạo hành lang pháp lý đầy đủ, minh bạch, bảo đảm công tác quản lý cán bộ trong doanh nghiệp nhà nước gắn với trách nhiệm, năng lực, hiệu quả công việc và tuân thủ các chuẩn mực của Đảng, Nhà nước. Đây cũng là cơ sở quan trọng để nâng cao chất lượng quản trị doanh nghiệp nhà nước, góp phần thúc đẩy hiệu quả đầu tư và phát triển kinh tế bền vững trong giai đoạn mới.

P.T