Nhiều chính sách quan trọng có hiệu lực từ tháng 12/2025

Tiêu chí xác định thôn, xã, tỉnh thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số

Theo Nghị định số 272/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 1/12/2025, Chính phủ quy định rõ hệ thống tiêu chí nhằm phân định vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2030.

Thôn vùng đồng bào dân tộc thiểu số được xác định khi có từ 15% người dân tộc thiểu số sinh sống ổn định thành cộng đồng. Xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số phải đáp ứng một trong hai tiêu chí: có ít nhất 15% người dân tộc thiểu số sinh sống ổn định hoặc có tối thiểu 4.500 người dân tộc thiểu số. Đối với cấp tỉnh, tiêu chí bao gồm: có từ 15% người dân tộc thiểu số trở lên sinh sống ổn định hoặc có từ 2/3 số xã trở lên thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Việc xác định rõ ràng các tiêu chí này giúp công tác hoạch định chính sách được thực hiện chính xác hơn, bảo đảm các chương trình hỗ trợ đến đúng đối tượng.

Thành lập Quỹ giảm thiểu thiệt hại tai nạn giao thông đường bộ

Nghị định số 279/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 15/12/2025, quy định việc thành lập Quỹ giảm thiểu thiệt hại tai nạn giao thông đường bộ. Đây là quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, do Bộ Công an quản lý.

Quỹ được sử dụng cho 6 nhóm nội dung chi, bao gồm hỗ trợ nạn nhân tai nạn giao thông có tỷ lệ tổn thương từ 31% trở lên, hỗ trợ gia đình có người tử vong gặp khó khăn kinh tế, hỗ trợ người trực tiếp cứu giúp nạn nhân tai nạn giao thông, hỗ trợ tuyên truyền giảm thiểu thiệt hại và một số khoản chi phục vụ hoạt động của Quỹ.

Sự ra đời của Quỹ nhằm giảm bớt gánh nặng cho người dân, đồng thời khuyến khích cộng đồng tham gia hỗ trợ, cứu giúp nạn nhân tai nạn giao thông.

Ban hành mức phạt mới về an ninh, trật tự và phòng, chống tệ nạn

Từ ngày 15/12/2025, Nghị định số 282/2025/NĐ-CP bắt đầu có hiệu lực, quy định mức phạt tối đa trong các lĩnh vực an ninh, trật tự, phòng chống tệ nạn xã hội và phòng chống bạo lực gia đình.

Theo đó, mức phạt tối đa đối với vi phạm trong lĩnh vực phòng, chống bạo lực gia đình là 30 triệu đồng đối với cá nhân và 60 triệu đồng đối với tổ chức. Trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội, mức phạt tối đa lần lượt là 40 triệu đồng và 80 triệu đồng. Còn lĩnh vực phòng, chống tệ nạn xã hội áp dụng mức phạt cao hơn, lên tới 75 triệu đồng với cá nhân và 150 triệu đồng với tổ chức.

Nghị định cũng quy định rõ mức phạt 8-10 triệu đồng đối với hành vi sử dụng thẻ Căn cước công dân hoặc thẻ Căn cước đã hết giá trị để thực hiện hành vi trái pháp luật. Người vi phạm có thể bị tịch thu tang vật và buộc nộp lại lợi ích bất hợp pháp có được từ hành vi sai phạm.

Siết chặt xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực tài nguyên nước

Theo Nghị định số 290/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 25/12/2025, mức phạt tối đa đối với một hành vi vi phạm trong lĩnh vực tài nguyên nước lên tới 250 triệu đồng đối với cá nhân và 500 triệu đồng đối với tổ chức.

Nghị định quy định chi tiết các hành vi vi phạm như thăm dò nước dưới đất không xin phép, khai thác nước ngầm không có giấy phép, với mức xử phạt dựa trên số lượng giếng khoan và lưu lượng khai thác. Mức phạt cao nhất đối với hành vi khai thác nước ngầm trái phép lên tới 250 triệu đồng khi lưu lượng khai thác từ 12.000m³/ngày đêm trở lên.

Việc xử phạt nghiêm khắc được kỳ vọng góp phần bảo vệ tài nguyên nước, lĩnh vực đang chịu nhiều áp lực từ phát triển kinh tế và biến đổi khí hậu.

Bãi bỏ 10 nghị định không còn phù hợp thực tiễn

Từ ngày 30/12/2025, Nghị định số 285/2025/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, bãi bỏ toàn bộ 8 nghị định và một phần nội dung trong 2 nghị định khác thuộc nhiều lĩnh vực như sở hữu trí tuệ, điện lực, giao dịch điện tử, xử lý kỷ luật cán bộ, công chức, dân chủ cơ sở và công nghiệp an ninh.

Việc bãi bỏ được thực hiện trên cơ sở rà soát của các bộ, ngành, nhằm loại bỏ những văn bản quy phạm pháp luật không còn phù hợp, tránh chồng chéo và khó khăn trong tra cứu, đảm bảo hệ thống pháp luật minh bạch, đồng bộ. Bộ Tư pháp cho biết quá trình rà soát cho thấy nhiều văn bản đã hết giá trị áp dụng nhưng không có quy định xác định hết hiệu lực, do đó cần thiết phải ban hành nghị định bãi bỏ.

H.P (t/h)