Siết quản lý tài xế xe công nghệ để bảo đảm an toàn giao thông

Vi phạm không còn cá biệt

Trong bức tranh phát triển mạnh mẽ của các nền tảng gọi xe công nghệ, chất lượng đội ngũ tài xế luôn giữ vai trò then chốt, trực tiếp quyết định mức độ an toàn giao thông và niềm tin của xã hội đối với loại hình vận tải mới này. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, bên cạnh lực lượng tài xế chấp hành nghiêm pháp luật, ứng xử văn minh, tình trạng vi phạm trong hoạt động xe công nghệ đang diễn ra với tần suất đáng lo ngại.

Theo số liệu của Sở Xây dựng Hà Nội, hiện nay trên địa bàn thành phố có khoảng 114.000 lái xe công nghệ hai bánh và khoảng 14.500 xe taxi, trong đó phần lớn đều đang hoạt động thông qua các nền tảng công nghệ. Với quy mô lớn và mật độ hoạt động dày đặc, chỉ cần một bộ phận nhỏ vi phạm cũng đủ tạo ra những hệ lụy đáng kể đối với trật tự, an toàn giao thông đô thị.

Tại Hội thảo Văn hoá giao thông - Trách nhiệm và ý thức người cầm lái do Báo Xây dựng tổ chức, phân tích nguyên nhân từ thực tiễn quản lý, Trung tá Nguyễn Tài Nghĩa, Phó Đội trưởng Đội Tuyên truyền, Điều tra giải quyết tai nạn giao thông và Xử lý vi phạm giao thông (Phòng Cảnh sát Giao thông, Công an thành phố Hà Nội) cho biết, Hà Nội là địa phương có số lượng tài xế xe công nghệ thuộc nhóm cao nhất cả nước. Áp lực “chạy đơn”, “chạy thời gian” và thu nhập gắn chặt với số cuốc xe đã vô tình đẩy một bộ phận tài xế vào tình trạng vi phạm pháp luật giao thông.

Thực tế cho thấy, khi đã nhận cuốc xe, nhiều tài xế phải đối mặt với sự thúc giục liên tục từ phía khách hàng, nhất là trong các khung giờ cao điểm. Không ít trường hợp hành khách yêu cầu đi nhanh, đi tắt, thậm chí chấp nhận vi phạm quy định giao thông để kịp thời gian, tạo thêm áp lực tâm lý cho người điều khiển phương tiện.

Một vấn đề nổi cộm khác là việc sử dụng điện thoại khi đang lái xe. Theo Trung tá Nguyễn Tài Nghĩa, đây gần như là hành vi diễn ra thường xuyên do đặc thù công việc buộc tài xế phải liên tục theo dõi bản đồ, thông tin khách hàng và thông báo từ doanh nghiệp quản lý trên ứng dụng.

Đáng lo ngại hơn, lực lượng Cảnh sát giao thông Hà Nội còn ghi nhận một số thủ đoạn đối phó mới từ một bộ phận tài xế như cố tình làm mờ, bôi bẩn, dùng băng dính hoặc lợi dụng hàng hóa chằng buộc để che khuất biển kiểm soát… Đây không chỉ là vi phạm hành chính đơn thuần, mà còn thể hiện thái độ cố tình né tránh, thách thức hệ thống giám sát và thực thi pháp luật.

Hệ quả của những vi phạm này đã được phản ánh rõ qua các con số. Thông tin từ Phòng Cảnh sát giao thông, Công an thành phố Hà Nội cho biết, trong năm 2025, trên địa bàn thành phố đã xảy ra 17 vụ tai nạn giao thông liên quan đến lái xe công nghệ, làm 4 người tử vong và 9 người bị thương. Những con số này cho thấy, nếu không kịp thời siết chặt công tác quản lý, các rủi ro về an toàn giao thông sẽ còn tiếp tục gia tăng.

Siết quản lý từ doanh nghiệp và dữ liệu

Trước thực trạng vi phạm gia tăng trong hoạt động xe công nghệ, các cơ quan quản lý cho rằng cần chuyển trọng tâm từ xử lý đơn lẻ sang quản lý mang tính hệ thống, trong đó doanh nghiệp cung cấp nền tảng giữ vai trò then chốt. Theo ông Nguyễn Tuyển, Trưởng phòng Quản lý Vận tải (Sở Xây dựng Hà Nội), bên cạnh kênh phản ánh của hành khách, doanh nghiệp phải chủ động tham gia giám sát hành vi tài xế, không chỉ với tư cách là đơn vị trung gian kết nối, mà là chủ thể chịu trách nhiệm trực tiếp đối với chất lượng dịch vụ và an toàn giao thông.

Lợi thế lớn nhất của các nền tảng công nghệ chính là dữ liệu. Việc khai thác hiệu quả thông tin về hành trình, tốc độ, thời gian làm việc và tần suất hoạt động sẽ giúp phát hiện sớm các dấu hiệu lái xe nguy hiểm, qua đó kịp thời cảnh báo, nhắc nhở hoặc áp dụng biện pháp chấn chỉnh cần thiết. Đặc biệt, việc kết nối, chia sẻ dữ liệu vi phạm từ hệ thống camera giám sát giao thông của lực lượng chức năng sẽ tạo ra cơ sở khách quan, minh bạch cho công tác đánh giá và xử lý tài xế, khắc phục tình trạng xử lý cảm tính dựa trên phản ánh đơn lẻ.

Từ phía doanh nghiệp, ông Nguyễn Công Hùng, Giám đốc Công ty TNHH Vận tải Công nghệ Mai Linh Hà Nội cho rằng, trong lĩnh vực vận tải, con người chính là giá trị cốt lõi. Để xây dựng niềm tin của khách hàng, doanh nghiệp không thể chỉ đầu tư vào công nghệ mà phải song hành với việc hình thành văn hóa ứng xử và kỷ luật lao động. Hệ thống quy chế, nội quy rõ ràng, cùng công tác đào tạo thường xuyên là nền tảng để người lao động hiểu đúng trách nhiệm và nghĩa vụ khi tham gia giao thông.

Theo ông Hùng, quy mô phương tiện kinh doanh vận tải hiện nay đã mở rộng chưa từng có, lên tới hàng triệu xe, vượt xa mô hình xe ôm truyền thống trước đây vốn hoạt động trong phạm vi hẹp. Sự mở rộng nhanh chóng này giúp giải quyết việc làm cho nhiều đối tượng, kể cả lao động bán thời gian và sinh viên, nhưng đồng thời cũng đặt ra thách thức lớn đối với công tác quản lý và kiểm soát chất lượng đội ngũ tài xế.

Bối cảnh giao thông đô thị càng làm bài toán quản lý trở nên phức tạp hơn. Hà Nội đang triển khai đồng thời các mục tiêu giảm phát thải, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số, trong khi mỗi ngày thành phố phải “gánh” hơn 8 triệu phương tiện cùng một lượng lớn xe từ các địa phương khác đổ về. Áp lực ùn tắc kéo dài, thời gian di chuyển tăng cao dễ khiến tài xế rơi vào trạng thái căng thẳng, mất kiên nhẫn, kéo theo nguy cơ vi phạm giao thông.

Trong điều kiện đó, việc quản lý tài xế xe công nghệ không thể mang tính tĩnh. Doanh nghiệp buộc phải theo dõi, giám sát thường xuyên và điều chỉnh kịp thời theo diễn biến thực tế trên đường phố. Chỉ khi công tác quản lý vận hành song hành với hoạt động của người lao động, các biện pháp chấn chỉnh mới phát huy hiệu quả, góp phần lập lại trật tự và bảo đảm an toàn trong hoạt động vận tải công nghệ.

Rõ ràng, sự phát triển của xe công nghệ là xu thế tất yếu trong quá trình hiện đại hóa đô thị và chuyển đổi số ngành vận tải. Tuy nhiên, để loại hình này thực sự phát huy ưu thế, đóng góp tích cực cho giao thông và đời sống xã hội, yêu cầu đặt ra không chỉ là mở rộng quy mô, mà quan trọng hơn là bảo đảm kỷ cương và an toàn. Thực tiễn cho thấy, khi số lượng tài xế ngày càng gia tăng, nếu thiếu cơ chế giám sát hiệu quả và trách nhiệm rõ ràng từ doanh nghiệp, những tiện ích mà xe công nghệ mang lại rất dễ bị lu mờ bởi các vi phạm và hệ lụy kéo theo.

Việc tăng cường quản lý tài xế xe công nghệ vì thế cần được nhìn nhận như một nhiệm vụ chung, với sự tham gia đồng bộ của cơ quan quản lý nhà nước, lực lượng chức năng và chính các doanh nghiệp nền tảng. Từ hoàn thiện hành lang pháp lý, chia sẻ dữ liệu, ứng dụng công nghệ giám sát đến nâng cao chất lượng đào tạo và xây dựng văn hóa ứng xử, mọi giải pháp đều hướng tới mục tiêu cuối cùng là bảo đảm an toàn cho hành khách, giữ gìn trật tự giao thông và xây dựng môi trường vận tải văn minh, bền vững. Khi kỷ cương được thiết lập và trách nhiệm được thực thi đầy đủ, xe công nghệ sẽ không chỉ là phương tiện di chuyển thuận tiện, mà còn trở thành một phần tích cực trong bức tranh giao thông đô thị hiện đại.