Lan tỏa phong trào sáng - xanh - sạch - đẹp trên những miền quê

Khi cộng đồng cùng chung tay

Những ngày đầu năm mới, Suối Hai khoác lên mình diện mạo khác hẳn. Những tuyến đường làng rực sáng ánh đèn, hàng cây xanh mướt vươn mình, bức tường cũ được “đánh thức” bằng sắc màu bích họa, ngõ xóm gọn gàng, sạch sẽ. Niềm phấn khởi của người dân càng được nhân lên khi xã Suối Hai vinh dự lọt top 4 xã, phường xuất sắc nhất và giành giải Nhì cuộc thi “Sáng - xanh - sạch - đẹp” Hà Nội năm 2025.

Kết quả ấy càng có ý nghĩa hơn khi phong trào được triển khai trong bối cảnh nhiều khó khăn: địa bàn rộng, dân cư phân tán, đời sống một bộ phận người dân còn hạn chế; đặc biệt, quá trình thi công cầu trên địa bàn phát sinh bụi, ùn tắc, ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường và sinh hoạt thường ngày. Trước thực tế đó, với tinh thần “đoàn kết - đồng lòng - quyết tâm”, phong trào xây dựng và giữ gìn thôn, xóm, ngõ sáng - xanh - sạch - đẹp đã nhanh chóng lan tỏa, trở thành điểm nhấn trong đời sống xã hội của địa phương.

Sau một thời gian triển khai, các tiêu chí của phong trào đều ghi nhận chuyển biến rõ nét. Tiêu chí “sáng” đạt bước tiến dài khi 95% ngõ xóm được trang bị hệ thống chiếu sáng đạt chuẩn với tổng cộng 3.816 bóng đèn LED, trong đó có 762 bóng lắp mới, bảo đảm an toàn, thuận tiện cho sinh hoạt và đi lại của người dân, nhất là vào ban đêm.

Tiêu chí “xanh” được hiện thực hóa bằng việc trồng mới 1.909 cây xanh, cây hoa; nhiều điểm tập kết rác cũ được cải tạo thành vườn hoa, tiểu cảnh, tạo nên những mảng xanh hài hòa trong khu dân cư.

Tiêu chí “sạch” lan tỏa mạnh mẽ với hơn 200 buổi tổng vệ sinh, thu hút 7.300 lượt người tham gia; nền nếp “Ngày thứ bảy xanh” được duy trì thường xuyên. Đáng chú ý, đã có 2.823 trong tổng số 8.253 hộ dân thực hiện phân loại rác tại nguồn, đạt tỷ lệ 34%, đặt nền móng cho thay đổi hành vi bền vững trong bảo vệ môi trường.

Tiêu chí “đẹp” tạo dấu ấn sinh động khi treo mới 550 pano tuyên truyền, sơn sửa 4.846m tường bao, vẽ 670m² tranh bích họa, phát quang 7.560m² hàng rào, hình thành nhiều không gian sinh hoạt cộng đồng và điểm check-in tại các thôn, xóm.

Song song với đó, hàng loạt mô hình sáng tạo được triển khai và nhân rộng như “Ngôi nhà xanh - biến rác thành tiền”, “Đường hoa phụ nữ”, “Hàng cây nông dân”, “Chủ nhật vì môi trường”. Nguồn lực xã hội hóa huy động đạt 1,348 tỷ đồng, bao gồm tiền mặt, cây xanh, vật tư chiếu sáng và vật liệu trang trí cảnh quan.

Đặc biệt, Suối Hai đã huy động xã hội hóa hơn 2,1 tỷ đồng; 125 hộ dân tự nguyện hiến 1.435m² đất thổ cư và đất nông nghiệp để mở rộng đường giao thông, xây dựng các công trình phúc lợi. 100% hộ dân gắn biển tên đường, số nhà; các điểm chữa cháy công cộng được hình thành; cơ chế chấm điểm, trao thưởng hằng tháng được áp dụng, tạo động lực thi đua bền vững giữa các thôn, xóm.

Không chỉ Suối Hai, phong trào “sáng - xanh - sạch - đẹp” còn được triển khai quyết liệt tại phường Tùng Thiện. Phó Chủ tịch UBND phường Nguyễn Hải Anh cho biết, thực hiện chỉ đạo của thành phố, phường đã ban hành Thông báo số 407/TB-UBND về tổng vệ sinh môi trường trên địa bàn, chào mừng Tết Dương lịch và Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026. Thể hiện sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, toàn phường được chia thành 4 tổ công tác, tập trung xử lý tuyến đường Thanh Mỹ là tuyến huyết mạch giao thông của địa phương. Từ nút giao đèn tín hiệu quốc lộ 21 đến khu Gò Lăng, mỗi đoạn đường đều được giao chỉ tiêu cụ thể cho từng đơn vị phụ trách.

Hình ảnh để lại nhiều ấn tượng là sự hiệp đồng chặt chẽ giữa quân và dân. Hàng chục cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 692 và Trường Cao đẳng Quân sự đã sát cánh cùng người dân tổ dân phố Thủ Trung quét dọn vệ sinh, khơi thông cống rãnh. Các phương tiện, máy móc của Ban Chỉ huy Quân sự phường được huy động tối đa để phát quang bụi rậm, trả lại tầm nhìn thông thoáng cho các tuyến đường.

Cùng lúc, Công ty cổ phần Môi trường và Công trình đô thị Sơn Tây điều động xe cuốn ép loại nhỏ thu gom rác ngay trong ngày, bảo đảm nguyên tắc “vệ sinh đến đâu, sạch gọn đến đó”, không để rác tồn đọng trên phố. Khu vực Nghĩa trang liệt sĩ Thanh Mỹ cũng được chỉnh trang khang trang, trang nghiêm, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”. Không dừng lại ở các đợt cao điểm, phường Tùng Thiện yêu cầu các tổ dân phố phải xử lý triệt để những điểm tồn đọng rác thải lâu ngày, phát quang bụi rậm che khuất tầm nhìn, kiên quyết không để tái diễn tình trạng lấn chiếm hành lang an toàn giao thông. Từ đó, phong trào từng bước đi vào nền nếp, trở thành ý thức tự giác của mỗi người dân.

Hướng tới những giá trị bền vững

Với diện mạo đang thay da đổi thịt từng ngày, Đoài Phương hôm nay không chỉ hiện hữu qua những tuyến đường bê tông khang trang hay ánh điện lung linh khi đêm về, mà quan trọng hơn là tinh thần “sống xanh” đã dần thấm sâu vào nếp nghĩ, cách làm của mỗi người dân. Phong trào “Sáng - xanh - sạch - đẹp” vì thế trở thành một hành trình bền bỉ, hướng tới những giá trị lâu dài cho cộng đồng.

Xác định xây dựng nông thôn mới nâng cao, nông thôn mới kiểu mẫu không chỉ là đầu tư hạ tầng, mà cốt lõi là nâng cao chất lượng sống cho người dân, UBND xã Đoài Phương đã coi phong trào thi đua “Sáng - xanh - sạch - đẹp” theo Kế hoạch số 40/KH-UBND là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt trong năm 2025. Từ chủ trương đúng đắn ấy, phong trào được triển khai đồng bộ, bài bản, gắn chặt với từng khu dân cư, từng tuyến đường, từng nhóm đối tượng.

Thực tế cho thấy, để phong trào thực sự đi vào đời sống, yếu tố quyết định chính là sự đồng thuận. Tại Đoài Phương, sự đồng thuận ấy thể hiện rõ qua việc triển khai đồng loạt các nội dung: lập lại trật tự đô thị, tổng vệ sinh môi trường, trang trí khánh tiết, chỉnh trang cảnh quan. Bằng chính bàn tay chăm sóc của con người, từng góc làng, con ngõ đã trở nên xanh hơn, sạch hơn, đẹp hơn.

Lực lượng đoàn viên, thanh niên, hội viên các đoàn thể không quản ngại nắng mưa, tích cực trồng bổ sung hoa, cắt tỉa cây xanh tại khu trung tâm hành chính và các điểm sinh hoạt cộng đồng. Những bồn hoa rực rỡ sắc màu không chỉ làm đẹp không gian sống, mà còn phản chiếu rõ nét ý thức trách nhiệm của cộng đồng trong gìn giữ môi trường thân thiện, văn minh.

Đáng chú ý, nếu chính quyền đóng vai trò định hướng và tạo cơ chế, thì những hạt nhân tích cực trong cộng đồng chính là nguồn mạch nuôi dưỡng phong trào “sáng - xanh - sạch - đẹp” ở Đoài Phương. Trong hành trình tìm hiểu về sự lan tỏa của lối sống xanh nơi đây, câu chuyện về chị Hoàng Phương Anh, công tác tại Trường Sĩ quan Lục quân 1, và chị Võ Thị Vân, công tác tại Đại học Quốc gia Hà Nội, để lại nhiều ấn tượng sâu sắc.

Xuất phát từ tình yêu trẻ nhỏ và mong muốn bảo vệ môi trường, hai người phụ nữ bình dị đã khởi xướng dự án “Đổi vỏ sữa và pin lấy cây”. Theo đó, tại các điểm thu gom ở thôn Phúc Liên và khu công vụ Trường Sĩ quan Lục quân 1, đều đặn mỗi ngày, mỗi tuần, những chiếc vỏ hộp sữa, những viên pin cũ được người dân và các em nhỏ mang đến đổi lấy những mầm xanh.

Chỉ sau thời gian ngắn triển khai, dự án đã thu gom gần 200kg vỏ hộp sữa và hàng chục kg rác tái chế. Những vật tưởng chừng bỏ đi ấy không còn là gánh nặng cho môi trường, mà được “hồi sinh”, chuyển hóa thành nguồn kinh phí mua sữa và quà tặng gửi tới trẻ em vùng cao, nối dài vòng tuần hoàn của sự sẻ chia.

Từ Suối Hai đến Tùng Thiện, từ Đoài Phương đến nhiều vùng ngoại thành Hà Nội, phong trào “sáng - xanh - sạch - đẹp” đã vượt ra khỏi khuôn khổ của những đợt vận động ngắn hạn để trở thành nếp sống thường ngày. Khi chính quyền giữ vai trò kiến tạo, cộng đồng trở thành chủ thể, phong trào không còn là việc “làm cho đẹp”, mà là “giữ cho bền”. Những mô hình sáng tạo đã chứng minh rằng xây dựng nông thôn mới nâng cao, nông thôn mới kiểu mẫu không bắt đầu từ những công trình lớn, mà khởi nguồn từ sự thay đổi trong nhận thức và hành động của mỗi gia đình, mỗi thôn xóm.