Việt Nam - hình mẫu toàn cầu về xóa đói giảm nghèo

Từ mục tiêu chiến lược của Đảng

Nhìn lại những năm 1980, hơn 70% dân số Việt Nam sống dưới ngưỡng nghèo. Trước tình hình này, công tác giảm nghèo được Đảng và Nhà nước quan tâm đặc biệt, coi là nhiệm vụ trọng tâm và ưu tiên hàng đầu trong mọi chiến lược phát triển kinh tế - xã hội. Bước sang thời kỳ Đổi mới từ năm 1986, Đảng ta tiếp tục xác định giảm nghèo không chỉ là nhiệm vụ kinh tế mà còn là vấn đề chính trị, xã hội và nhân văn sâu sắc.

Đặc biệt, nhiệm kỳ Đại hội XIII đánh dấu một bước chuyển mình quan trọng trong tư duy về giảm nghèo: Chuyển từ giảm nghèo thu nhập sang giảm nghèo đa chiều, bao trùm và bền vững. Thay vì chỉ đặt câu hỏi “kiếm được bao nhiêu tiền”, chuẩn nghèo mới đo lường sự thiếu hụt ở các dịch vụ xã hội cơ bản như y tế, giáo dục, nhà ở, nước sạch và tiếp cận thông tin. Sự thay đổi này có ý nghĩa vô cùng to lớn, giúp nhận diện chính xác những hộ gia đình tuy có thu nhập trên ngưỡng nghèo nhưng vẫn thiếu thốn các điều kiện sống tối thiểu. Từ đó, các chính sách hỗ trợ được triển khai "đúng và trúng", giúp người dân không chỉ thoát nghèo mà còn nâng cao chất lượng sống thực chất.

Điểm mới trong thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII là sự chuyển dịch mạnh mẽ từ hỗ trợ trực tiếp (cấp phát tiền mặt, vật chất) sang hỗ trợ sinh kế (trao cần câu), khuyến khích người dân làm giàu hợp pháp. Nhà nước tập trung đầu tư hạ tầng cho các "lõi nghèo" tại khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa và vùng đồng bào dân tộc thiểu số; đồng thời hoàn thiện mạng lưới an sinh đa tầng thông qua tín dụng chính sách, đào tạo nghề và tạo việc làm bền vững.

Cụ thể hóa các mục tiêu này, Chính phủ đã triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021 - 2025 với nguồn lực lên tới hàng chục nghìn tỷ đồng. Với tinh thần "không để ai bị bỏ lại phía sau", đời sống người nghèo đã từng bước được cải thiện rõ rệt. Tỷ lệ hộ nghèo đa chiều toàn quốc giảm từ 4,4% năm 2021 xuống còn khoảng 1,3% năm 2025, tiệm cận mục tiêu Nghị quyết Đại hội XIII đề ra (duy trì mức giảm 1-1,5%/năm). Việt Nam đã hoàn thành trước hạn Mục tiêu Thiên niên kỷ của Liên hợp quốc, được quốc tế ghi nhận là điểm sáng toàn cầu.

Ngân hàng Thế giới (WB) nhận định: Việc Việt Nam lồng ghép các mục tiêu giảm nghèo vào chiến lược phát triển kinh tế - xã hội theo từng nhiệm kỳ là cách làm bài bản, giúp huy động sức mạnh tổng lực của cả hệ thống chính trị.

Đến hình mẫu giảm nghèo tại Thủ đô

Tại Hà Nội - trái tim của cả nước, tinh thần Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng và Nghị quyết Đại hội XVII Đảng bộ Thành phố được thực hiện quyết liệt bằng những chính sách đặc thù. Hà Nội không chỉ áp dụng chuẩn nghèo của Trung ương mà còn chủ động ban hành chuẩn nghèo riêng cao hơn chuẩn quốc gia để nâng cao mức sống cho người dân.

Thành phố thực hiện đồng bộ các giải pháp: Từ xây mới, sửa chữa nhà ở đến hỗ trợ phương tiện sản xuất cho hàng nghìn hộ khó khăn. Việc đẩy mạnh cho vay vốn từ Ngân hàng Chính sách Xã hội đã trao “cần câu” sinh kế thiết thực. Những mô hình kinh tế hiệu quả như trồng nho Hạ đen, chăn nuôi công nghệ cao tại ngoại thành đã giúp người dân chủ động vươn lên, tạo sức mạnh nội sinh bền vững ngay từ cơ sở.

Với những chính sách đột phá, Hà Nội đã lập kỳ tích trong công tác giảm nghèo. Dù chịu ảnh hưởng nặng nề của đại dịch Covid-19, tính đến cuối năm 2024, Hà Nội đã hoàn thành xóa nhà tạm, nhà dột nát và không còn hộ nghèo theo chuẩn của Thành phố, về đích trước mục tiêu Nghị quyết Đảng bộ Thành phố 1 năm. Bước sang năm 2026, Thủ đô đặt mục tiêu duy trì thành quả, tập trung nâng cao mức sống cho hộ cận nghèo và đảm bảo mọi người dân đều được thụ hưởng thành quả phát triển.

Thành công của Việt Nam nói chung và Hà Nội nói riêng đã khẳng định uy tín của đất nước trên trường quốc tế. Thành tựu giảm nghèo của Việt Nam đã vượt ra ngoài biên giới quốc gia, trở thành một câu chuyện thành công truyền cảm hứng trên toàn cầu. Trong nhiều báo cáo, Ngân hàng Thế giới (World Bank) đã gọi Việt Nam là một trong những câu chuyện thành công nhất về giảm nghèo trên thế giới. Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) cũng đánh giá cao cách tiếp cận đa chiều và bền vững của Việt Nam. Báo cáo Phát triển Con người của UNDP thường xuyên xếp Việt Nam ở nhóm có chỉ số HDI cao, ghi nhận sự tiến bộ vượt bậc không chỉ về kinh tế mà còn về giáo dục và y tế.

Sự công nhận này không chỉ là niềm tự hào, mà còn khẳng định con đường mà Việt Nam đã chọn là hoàn toàn đúng đắn, phù hợp với xu thế phát triển tiến bộ của nhân loại. Một nhiệm kỳ mới lại tới, những thành tựu rực rỡ của giai đoạn vừa qua sẽ tạo đà quan trọng để đất nước hướng tới một xã hội thịnh vượng và bao trùm trong giai đoạn mới.