Đào Nhật Tân, quất Tứ Liên vào mùa cao điểm Tết Nguyên đán

Tại làng đào Nhật Tân, những vườn đào trải dài ngút mắt sắp vào độ đẹp nhất. Nụ hồng chúm chím chen lẫn những bông hoa đã bung nở rực rỡ, cành nào cũng dày lộc, báo hiệu một mùa hoa đúng vụ. Trong vườn, người trồng tất bật cắt tỉa, chỉnh thế, buộc cành; ngoài lối đi, khách ra vào không ngớt để xem cây, đặt trước những gốc ưng ý.

Anh Nguyễn Văn Hưng, một hộ trồng đào lâu năm, vừa thoăn thoắt uốn lại dáng cành vừa chia sẻ: “Cả năm gia đình tôi chỉ trông chờ vào mấy tuần này. Năm nay thời tiết khá thuận nên đào nở đều, hứa hẹn bông to, màu đẹp. Nhà tôi trồng gần 300 gốc, đến giờ đã có khách đặt trước hơn một nửa, chủ yếu là đào thế và đào cổ”.

Theo anh Hưng, những gốc đào thế dáng độc được chăm sóc nhiều năm có giá từ vài triệu đến hàng chục triệu đồng mỗi cây. Đào cành phục vụ người dân phổ thông dao động từ vài trăm nghìn đến hơn một triệu đồng tùy kích cỡ và độ dày hoa.

Dọc con đường vào làng đào Nhật Tân, từng tốp khách nối nhau bước vào vườn. Người nâng niu xoay từng gốc đào để ngắm thế, người tranh thủ chụp ảnh lưu lại khoảnh khắc xuân đang về rất gần.

Anh Hoàng Minh (phường Cầu Giấy, Hà Nội) cho biết: “Năm nay khách đến vườn đông hơn hẳn. Ai cũng muốn mua sớm để có nhiều lựa chọn đẹp. Đào Nhật Tân cành khỏe, hoa bền nên gia đình tôi năm nào cũng ưu tiên ra tận đây mua cho có không khí Tết truyền thống”.

Cách đó không xa, làng quất Tứ Liên cũng đang rực rỡ trong sắc vàng của mùa xuân. Hàng trăm chậu quất tròn đầy quả chín, lá xanh mướt được xếp kín hai bên lối đi, tạo nên khung cảnh nhộn nhịp như một chợ hoa thu nhỏ.

Chị Thu Hằng, chủ nhà vườn quất cảnh truyền thống Diện Hằng cho biết: “Năm nay quất được mùa, quả sai, màu đẹp nên khách đến sớm lắm. Từ đầu tháng Chạp đã có cơ quan, cửa hàng đặt trước cả chục chậu. Mấy ngày nay ngày nào cũng có khách đến xem và mua về chưng sớm trong gia đình”.

Theo ghi nhận, giá quất phổ biến từ 500.000 đồng đến 3-4 triệu đồng mỗi chậu. Những cây quất thế lớn, tán tròn đều, quả dày thường được khách đặt mua sớm để trang trí sảnh công ty, nhà hàng, văn phòng.

Chị Phạm Thu Hà (phường Xuân Đỉnh) chia sẻ khi chọn quất: “Ra tận vườn mua vừa yên tâm, vừa dễ chọn cây đẹp. Quất ở đây quả đều, chơi được lâu, nhìn rất có không khí Tết”.

Không chỉ khách lẻ, nhiều doanh nghiệp cũng tranh thủ đặt quất từ sớm. Anh Trần Văn Tuấn, đại diện một công ty dịch vụ tại phường Cửa Nam, cho biết công ty năm nào cũng mua gần chục chậu quất Tứ Liên để trang trí đầu năm vì “vừa đẹp vừa mang ý nghĩa sung túc, may mắn”.

Được biết, hiện nay làng đào Nhật Tân duy trì khoảng 80ha trồng đào với nhiều giống đặc trưng như đào bích cổ, đào phai kép, đào Thất thốn; còn quất Tứ Liên khoảng 30ha. Toàn khu vực có hơn 1.200 hộ dân trực tiếp sản xuất, kinh doanh, với giá trị thương mại mỗi làng nghề ước đạt khoảng 60 tỷ đồng mỗi năm.

Mới đây, Lễ hội “Tinh hoa nghệ thuật quất cảnh Tứ Liên” và Lễ hội “Đào Nhật Tân - Sắc xuân Hồng Hà” Xuân Bính Ngọ 2026 đã chính thức khai hội và sẽ kéo dài đến hết ngày 29 Tết Âm lịch.

Không chỉ mang giá trị kinh tế, hoa đào và quất cảnh còn là biểu tượng văn hóa gắn liền với Tết cổ truyền. Ông Trần Tuấn Việt, Chủ tịch Hội Làng nghề hoa đào Nhật Tân cho biết lễ hội là dịp tôn vinh nghề truyền thống, quảng bá những tác phẩm đào cảnh có giá trị nghệ thuật đến đông đảo người dân và du khách.

Trong khi đó, chia sẻ về nghề quất cảnh trong điều kiện mới, bà Ngô Thị Ngà, Chủ tịch Hội làng nghề quất cảnh Tứ Liên cho biết: “Làng nghề luôn chú trọng gìn giữ những giá trị cốt lõi của nghề truyền thống, đồng thời linh hoạt thích ứng với thời đại. Các nghệ nhân không ngừng cải tiến kỹ thuật, nghiên cứu giống cây phù hợp, sáng tạo nhiều thế quất đẹp, độc đáo, đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của thị trường”. Nhờ đó, quất cảnh Tứ Liên không chỉ hiện diện trong đời sống Tết của người dân Thủ đô mà còn được nhiều địa phương, tổ chức, cá nhân trong và ngoài thành phố biết đến.

Bên cạnh những thuận lợi, làng nghề quất cảnh Tứ Liên và đào Nhật Tân đều đối mặt với không ít thách thức như biến đổi khí hậu, chi phí sản xuất tăng cao, yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường và áp lực từ quá trình đô thị hóa. Trước thực tế đó, Hội làng nghề xác định phương hướng phát triển trong thời gian tới là tiếp tục phát huy truyền thống, giữ vững bản sắc nghề; đẩy mạnh ứng dụng khoa học - kỹ thuật; nâng cao chất lượng, giá trị nghệ thuật của sản phẩm; gắn phát triển làng nghề với du lịch trải nghiệm, đồng thời chú trọng đào tạo, truyền nghề cho thế hệ trẻ nhằm bảo đảm sự kế tục bền vững.

Dù còn đối mặt với nhiều thách thức như biến đổi khí hậu, chi phí sản xuất tăng cao và áp lực đô thị hóa, nhưng với lượng khách ngày càng đông, nhiều nhà vườn kỳ vọng vụ Tết năm nay sẽ “được mùa, được giá”.

Giữa nhịp sống hối hả cuối năm của Thủ đô, sắc hồng đào Nhật Tân và sắc vàng quất Tứ Liên đang lan tỏa khắp phố phường, mang theo hơi thở mùa xuân rất gần. Mỗi cành đào, mỗi chậu quất không chỉ là sản phẩm trang trí ngày Tết, mà còn là kết tinh của lao động cần mẫn và niềm hy vọng ấm no của những người nông dân ven sông Hồng, những người lặng lẽ “đánh thức mùa xuân” cho Hà Nội qua từng mùa Tết đến.

Từ những bàn tay chai sạn vì nắng gió, qua bao tháng ngày tỉ mẩn chăm bón, uốn thế, canh thời tiết, mùa hoa trái hôm nay là thành quả của sự kiên trì và tình yêu nghề bền bỉ. Trong sắc xuân rực rỡ ấy là mồ hôi, là nỗi lo thời tiết thất thường, nhưng cũng là niềm vui khi cây được giá, khi khách chọn được cành đào ưng ý, chậu quất tròn đầy mang về trang hoàng nhà cửa đón năm mới.

Không chỉ góp phần làm đẹp cho phố phường mỗi độ Tết đến, những làng hoa ven sông Hồng còn gìn giữ một nét văn hóa đặc trưng của Hà Nội, nơi truyền thống và nhịp sống hiện đại giao hòa trong hương sắc mùa xuân. Và chính từ những khu vườn bình dị ấy, mùa xuân của Thủ đô lại được khởi nguồn, rộn ràng, ấm áp và đầy hy vọng cho một năm mới an lành, đủ đầy.