Hà Nội tiên phong kiến tạo chính quyền số - kinh tế số trong kỷ nguyên mớiKỳ 1: Chính quyền số - từ phục vụ hành chính đến quản trị thông minh

Chính quyền số được xem là nền tảng quan trọng nhất trong tiến trình chuyển đổi số của Hà Nội. Từ việc số hóa hồ sơ, văn bản, đến triển khai dịch vụ công trực tuyến mức độ cao, Thủ đô đang từng bước thay đổi cách thức phục vụ người dân và doanh nghiệp theo hướng nhanh hơn, minh bạch hơn và thuận tiện hơn.

Đổi mới từ phương thức quản trị

Thời gian gần đây, khi đến làm việc tại bộ phận “một cửa” ở các xã, phường Hà Nội, không khó để chứng kiến hình ảnh khác hẳn so với nhiều năm trước. Không còn cảnh người dân xếp hàng dài chờ đợi, hồ sơ giấy xếp chồng trên bàn cán bộ. Thay vào đó là màn hình tra cứu thủ tục, máy lấy số tự động, bảng điện tử thông báo tiến độ giải quyết hồ sơ theo thời gian thực. Nhiều người dân chỉ cần vài thao tác trên môi trường internet là đã hoàn tất thủ tục đăng ký kinh doanh, nộp thuế hay xin cấp giấy tờ hộ tịch.

Đó không chỉ là sự thay đổi về hình thức, mà là kết quả của một quá trình chuyển mình mạnh mẽ, khi Hà Nội quyết tâm kiến tạo chính quyền số, kinh tế số trong kỷ nguyên mới. Hà Nội cũng là một trong những địa phương đi đầu trong chuyển đổi số, cải cách thủ tục hành chính. Thành phố cũng thành lập hơn 5.000 tổ công nghệ số cộng đồng với khoảng 30.000 thành viên, đưa chuyển đổi số lan tỏa từ cơ quan công quyền đến từng khu dân cư.

Hạ tầng số của Thủ đô tiếp tục được củng cố mạnh mẽ. Trung tâm Dữ liệu chính của Thành phố hoạt động ổn định, an toàn, phục vụ hiệu quả triển khai chính quyền số. Thành phố đã hoàn thành số hóa hơn 24,1 triệu trang hồ sơ; triển khai 25 dịch vụ công trực tuyến toàn trình; di trú 409 hệ thống công nghệ thông tin về Trung tâm Dữ liệu chính; hoàn thiện cổng dữ liệu mở với hơn 125 bộ dữ liệu dự kiến công khai. Đặc biệt, 100% ban, sở, ngành đã đăng ký tham gia mở dữ liệu, tạo tiền đề cho phát triển kinh tế số và đổi mới sáng tạo dựa trên dữ liệu mở.

Đáng chú ý, Thành phố đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với tinh giản thủ tục hành chính và chuyển đổi số toàn diện, toàn trình. Hà Nội đã hoàn thành xây dựng và phê duyệt phương án tái cấu trúc 293 thủ tục hành chính để cung cấp dịch vụ công trực tuyến, dịch vụ công trực tuyến toàn trình, liền mạch, hiệu quả, tối ưu chi phí. Đây là các thủ tục hành chính phổ biến nhất, phát sinh trung bình khoảng 2,39 triệu hồ sơ mỗi năm, tập trung ở các lĩnh vực tác động trực tiếp đến đời sống dân sinh và hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Nhiều ứng dụng phục vụ người dân, doanh nghiệp tiếp tục phát huy hiệu quả. Tiêu biểu là Ứng dụng Công dân Thủ đô số iHanoi với 5,8 triệu người dùng và 205 triệu lượt truy cập; tiếp nhận 109.606 phản ánh, trong đó 107.815 phản ánh đã được xử lý, đạt tỷ lệ 98,8%. Sổ sức khỏe điện tử trên VNeID đã có 11.313.865 hồ sơ đúng được các cơ sở khám chữa bệnh liên thông dữ liệu lên Cổng tiếp nhận dữ liệu quốc gia về bảo hiểm.

Các xã, phường đã năng động áp dụng mô hình giải quyết thủ tục hành chính sáng tạo, hiệu quả, được người dân đón nhận. Qua đó, tỷ lệ giải quyết hồ sơ đúng và trước hạn cao, mang lại sự hài lòng cho tổ chức, công dân. Điển hình, Ủy ban nhân dân phường Hoàng Liệt đã phối hợp xây dựng phần mềm, chuyên trang “Hỗ trợ thủ tục hành chính số” phục vụ tra cứu, hướng dẫn người dân nộp hồ sơ trực tuyến; xây dựng kênh Youtube tuyên truyền về cải cách hành chính; triển khai sáng kiến “Đưa camera AI vào quản lý giáo dục”…

Lãnh đạo phường cho biết, các giải pháp này không chỉ nâng cao hiệu quả cải cách hành chính mà còn góp phần xây dựng nền tảng công dân số, tiến tới hình thành chính quyền số hiện đại, phục vụ người dân ngày càng tốt hơn.

Chính quyền số của Hà Nội không dừng lại ở cải cách hành chính mà đang mở rộng sang quản trị đô thị thông minh. Tại Trung tâm điều hành thông minh của Thành phố, các hệ thống camera giao thông, cảm biến môi trường, phản ánh hiện trường được kết nối, giúp cơ quan chức năng giám sát tình hình giao thông, an ninh trật tự, ô nhiễm môi trường theo thời gian thực.

Người dân có thể gửi phản ánh về hạ tầng hư hỏng, vi phạm trật tự xây dựng, vệ sinh môi trường thông qua ứng dụng trực tuyến. Thông tin được chuyển đến cơ quan chức năng xử lý và cập nhật kết quả công khai. Cách làm này không chỉ nâng cao tính minh bạch mà còn tăng cường sự tham gia của cộng đồng trong quản lý đô thị.

Lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm

Điểm nhấn trong chiến lược chuyển đổi số của Hà Nội là chuyển từ tư duy “quản lý” sang “phục vụ”. Chính quyền số không chỉ nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước mà còn tạo thuận lợi tối đa cho người dân và doanh nghiệp.

Tại xã Sóc Sơn, chúng tôi gặp chị Nguyễn Thị Hoa, chủ một hộ kinh doanh nông sản. Chị Hoa chia sẻ, trước đây, mỗi lần làm thủ tục đăng ký thay đổi ngành nghề hay kê khai thuế, chị phải chờ đợi và đi lại nhiều lần. Nay nhiều thao tác nộp hồ sơ, kê khai có thể làm trực tuyến. Thậm chí, người nông dân có thể thanh toán lệ phí qua ngân hàng số và nhận kết quả qua dịch vụ bưu chính.

“Thời gian tiết kiệm được tôi dành cho sản xuất, kinh doanh. Không còn áp lực phải nghỉ việc để đi làm giấy tờ. Không chỉ vậy, hoạt động mua bán trực tuyến, sàn thương mại điện tử và mô hình “chợ số” từng bước giúp hộ kinh doanh, tiểu thương như chúng tôi tiếp cận khách hàng rộng hơn, giảm chi phí trung gian và tăng khả năng cạnh tranh”, chị Hoa chia sẻ.

Đối với doanh nghiệp, việc triển khai hóa đơn điện tử, hợp đồng điện tử và các nền tảng quản trị số đã giúp tối ưu quy trình vận hành. Nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Hà Nội đã ứng dụng phần mềm quản lý bán hàng, quản lý nhân sự, kế toán trực tuyến, từ đó nâng cao năng suất và giảm chi phí.

Nhiều doanh nghiệp cũng nhận định, môi trường chính quyền số tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp khởi nghiệp. Thủ tục thành lập doanh nghiệp nhanh gọn, khai thuế, nộp thuế trực tuyến giúp giảm đáng kể chi phí tuân thủ và giúp doanh nghiệp tập trung vào sáng tạo. Năm 2025, GRDP Hà Nội tăng 8,16%, quy mô nền kinh tế đạt 63 tỷ USD, đứng thứ hai cả nước, thu ngân sách vượt mốc 700 nghìn tỷ đồng. Thành công này nhờ sự linh hoạt trong điều hành, thu hút đầu tư nước ngoài cao và sự đóng góp ngày càng tăng của kinh tế số, chuyển đổi số. Hà Nội ghi nhận những chỉ số tốt về công nghệ thông tin, thương mại điện tử và quản trị điện tử,

Nhìn lại chặng đường đã qua, có thể thấy Hà Nội đang đi những bước vững chắc trong kiến tạo chính quyền số, kinh tế số. Những thay đổi từ bộ phận “một cửa”, từ chợ dân sinh đến nhà máy, doanh nghiệp đều cho thấy chuyển đổi số đã và đang thấm sâu vào đời sống. Trong kỷ nguyên mới, khi dữ liệu trở thành tài nguyên quan trọng và công nghệ là động lực phát triển, Hà Nội với vai trò Thủ đô tiếp tục khẳng định vị thế tiên phong. Chính quyền số minh bạch, kinh tế số năng động sẽ là bệ phóng để Thành phố vươn lên mạnh mẽ, xây dựng một đô thị hiện đại, thông minh và đáng sống.

Bảo Thoa - Phương Ngân

Kỳ 2: Kinh tế số - động lực tăng trưởng mới của Thủ đô