Xã hội

Hà Nội không để ai lại phía sau trên đường phát triển

Nhóm phóng viên 22/05/2026 19:00

Nhằm kịp thời thông tin rộng rãi và sớm đưa các nội dung chỉ đạo của Thành ủy vào thực tiễn đời sống, Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội tổ chức Chương trình tọa đàm được truyền hình trực tiếp từ Trường quay S1 với chủ đề “Hà Nội không để ai lại phía sau trên đường phát triển”.

nkt.jpg
Các sản phẩm do người khuyết tật thực hiện thu hút sự quan tâm của các đại biểu và khách hàng. Ảnh: Mai Hoa

Chương trình diễn ra từ 19h00 đến 20h00 ngày 22-5, tập trung làm rõ các quan điểm, yêu cầu và giải pháp được Ban Thường vụ Thành ủy chỉ đạo trong Chỉ thị số 14-CT/TU ngày 4-5-2026 về tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy đảng trong thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước đối với người khuyết tật trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Đây là cơ hội để toàn xã hội cùng nhìn nhận thẳng thắn vào những rào cản về hạ tầng, việc làm, tiếp cận dịch vụ công, đồng thời phân tích các giải pháp tháo gỡ khoảng trống nhằm xây dựng môi trường sống hòa nhập, hạnh phúc cho mọi người dân.

Trong khuôn khổ Chương trình, khán giả sẽ được lắng nghe những chia sẻ, phân tích sâu sắc từ hai vị khách mời giàu kinh nghiệm đồng hành cùng cộng đồng người khuyết tật là bà Đỗ Thị Huyền, Chủ tịch Hội người Khuyết tật thành phố Hà Nội và ông Lê Việt Cường, Người sáng lập Hợp tác xã Vụn Art.

z7854318703835_f91367c4f970fb6230aa8d36495b9a2f.jpg
Các khách mời tham dự Chương trình. Ảnh: Phạm Hùng

Bên cạnh cuộc trao đổi trực tiếp tại trường quay, tọa đàm còn mang đến những thước phim phóng sự thực tế sinh động về các chính sách chăm lo và mô hình sinh kế hiệu quả cho người yếu thế.

Đặc biệt, Chương trình sẽ kết nối với điểm cầu tại Trung tâm Nuôi dưỡng trẻ khuyết tật Hà Nội để cùng lắng nghe tâm tư, ước mơ của cô trò nơi đây. Tọa đàm kỳ vọng sẽ thay đổi mạnh mẽ tư duy xã hội, xem người khuyết tật là người có khả năng đóng góp và thúc đẩy các nguồn lực, cùng chung tay hành động vì một Thủ đô phát triển bao trùm, nhân văn.

Ba rào cản lớn cản bước người khuyết tật hòa nhập cộng đồng

22-ba-do-thi-huyen2.jpg
Bà Đỗ Thị Huyền, Chủ tịch Hội Người khuyết tật thành phố Hà Nội trao đổi tại Chương trình. Ảnh: Phạm Hùng

Dù Hà Nội đã triển khai nhiều chính sách hỗ trợ người khuyết tật, song trên thực tế, không ít người vẫn gặp khó khăn trong học tập, tìm kiếm việc làm và hòa nhập xã hội do những rào cản về môi trường sống, cơ hội nghề nghiệp và định kiến xã hội.

Chia sẻ về vấn đề này, bà Đỗ Thị Huyền, Chủ tịch Hội Người khuyết tật thành phố Hà Nội cho biết, qua thực tiễn hoạt động của Hội với gần 18.000 hội viên, người khuyết tật hiện đang đối mặt với ba rào cản lớn trên hành trình hòa nhập cộng đồng.

Theo bà Đỗ Thị Huyền, rào cản đầu tiên là khả năng tiếp cận môi trường và hạ tầng vật lý. Nhiều công trình công cộng vẫn chưa thực sự phù hợp với người khuyết tật. Người khiếm thị, khiếm thính cũng gặp không ít khó khăn khi tiếp cận các nền tảng số và dịch vụ công nghệ. Những hạn chế này khiến cơ hội tiếp cận giáo dục, việc làm và tham gia các hoạt động xã hội của người khuyết tật bị thu hẹp.

Rào cản tiếp theo là cơ hội việc làm và tạo thu nhập. Theo bà Đỗ Thị Huyền, người khuyết tật chỉ có thể thực sự độc lập khi có việc làm ổn định. Tuy nhiên, cơ hội việc làm dành cho nhóm đối tượng này hiện còn rất hạn chế. Báo cáo khảo sát mới nhất của Ngân hàng Thế giới công bố đầu tháng 5 cho thấy, chỉ khoảng 27% người khuyết tật có việc làm, trong khi tỷ lệ này ở người không khuyết tật lên tới 75%.

Đáng chú ý, rào cản lớn nhất hiện nay chính là định kiến xã hội đối với người khuyết tật. Nhiều người vẫn nhìn nhận họ là đối tượng cần bảo trợ, hỗ trợ thay vì ghi nhận năng lực, tạo cơ hội để họ khẳng định bản thân và đóng góp cho xã hội.

“Người khuyết tật không mong muốn bị xem là đối tượng yếu thế cần trợ giúp. Điều họ cần là được tạo điều kiện để hòa nhập cộng đồng và có cơ hội thể hiện khả năng của mình”, bà Đỗ Thị Huyền nhấn mạnh.

Thay đổi định kiến của xã hội về người khuyết tật

khach-hung-3.jpg
Ông Lê Việt Cường, Người sáng lập Vụn Art trao đổi tại Chương trình. Ảnh: Phạm Hùng

Chia sẻ về những khó khăn trong hành trình người khuyết tật hòa nhập và tự chủ cuộc sống, ông Lê Việt Cường, Người sáng lập Vụn Art cho rằng, khó khăn nhất là rào cản từ định kiến của xã hội.

Nhiều người trong xã hội vẫn còn nghĩ rằng, người khuyết tật khó có thể tạo ra một sinh kế hoặc là làm một công việc hay nghề gì đấy có thể nuôi sống được bản thân mình.

Theo ông Lê Việt Cường, chúng ta cần thay đổi về phương thức truyền thông để có thể thay đổi định kiến trên. Khi không còn định kiến, những người khuyết tật còn khả năng lao động sẽ được khuyến khích lao động và tạo ra được những sản phẩm, dịch vụ phù hợp với khả năng của họ cũng như với nhu cầu của thị trường.

“Đối với Vụn Art, chúng tôi nhận ra rằng chỉ khi nào xã hội và chính những người khuyết tật thay đổi định kiến nêu trên thì họ mới giảm được mặc cảm, Khi đó, người khuyết tật mới tạo ra được giá trị cho chính mình, cũng như cho gia đình và xã hội”, ông Lê Việt Cường nhấn mạnh.

Hạ tầng chưa thân thiện khiến người khuyết tật gặp khó trong học tập, việc làm

Hạn chế về hạ tầng tiếp cận đang là một trong những nguyên nhân chính khiến người khuyết tật gặp nhiều khó khăn trong học tập, lao động và tham gia đời sống xã hội.

2c813a00-ac42-4403-8d80-3ffd26748cc9.jpg
Bà Đỗ Thị Huyền, Chủ tịch Hội Người khuyết tật thành phố Hà Nội trao đổi tại Chương trình. Ảnh: Phạm Hùng

Bà Đỗ Thị Huyền, Chủ tịch Hội Người khuyết tật thành phố Hà Nội cho biết, Việt Nam đã ban hành Luật Người khuyết tật và phê chuẩn Công ước Liên hợp quốc về quyền của người khuyết tật từ năm 2014. Trong đó, quyền tiếp cận được xem là điều kiện nền tảng để người khuyết tật thực hiện các quyền cơ bản khác, như: Học tập, việc làm, chăm sóc y tế và tham gia các hoạt động xã hội.

22-cong-viec-voi-nguoi-khuyet-tat.jpg
Người khuyết tật vẫn còn nhiều rào cản khi tiếp cận công việc trong đời sống hàng ngày. Ảnh: HTX

Tuy nhiên trên thực tế, nhiều rào cản vẫn tồn tại trong đời sống hằng ngày. Người sử dụng xe lăn gặp khó khi tiếp cận phương tiện công cộng như xe buýt, người khiếm thị khó tiếp cận thông tin, trong khi người khiếm thính gặp trở ngại khi sử dụng các dịch vụ hành chính công. Những hạn chế về hạ tầng và khả năng tiếp cận vô hình trung khiến người khuyết tật bị đứng ngoài nhiều hoạt động xã hội.

“Chúng ta nói nhiều đến chuyển đổi số, đô thị thông minh, nhưng một thành phố thực sự văn minh là nơi mọi người dân đều có thể tiếp cận và sử dụng hạ tầng trên cơ sở quyền bình đẳng”, bà Đỗ Thị Huyền nhấn mạnh.

Chủ tịch Hội Người khuyết tật thành phố Hà Nội đánh giá cao những chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước dành cho người khuyết tật, trong đó có các chỉ thị, kết luận về công tác người khuyết tật, định hướng xây dựng xã hội bao trùm tại Hà Nội. Chỉ khi được tiếp cận đầy đủ với hạ tầng, dịch vụ xã hội, người khuyết tật sẽ chủ động hòa nhập, tự tin tham gia các hoạt động cộng đồng và phát huy năng lực của mình.

Thiếu những quy chuẩn cho người khuyết tật

01aa3c4a-40b7-4608-bc81-c11b01858d76.jpg
Ông Lê Việt Cường, người sáng lập Hợp tác xã Vụn Art trao đổi tại Chương trình. Ảnh: Phạm Hùng

Ông Lê Việt Cường, người sáng lập Vụn Art cho rằng, bên cạnh những rào cản về hạ tầng và khả năng tiếp cận giao thông công cộng, xã hội hiện vẫn thiếu nhiều quy chuẩn dành riêng cho người khuyết tật.

Theo ông Cường, thực tế có những người khuyết tật sử dụng xe ba bánh tự chế để di chuyển nhưng vẫn bị xử lý vi phạm giao thông, trong khi chưa có quy chuẩn hay loại phương tiện phù hợp được thiết kế riêng cho họ.

Ông cũng nhìn nhận, bản thân một số người khuyết tật đôi khi vẫn có tâm lý trông chờ vào sự hỗ trợ của xã hội mà chưa thực sự nỗ lực vượt qua rào cản để khẳng định bản thân.

“Trước đây, người khuyết tật thường được gia đình định hướng nghề nghiệp nhưng hiện nay, câu chuyện việc làm cho người khuyết tật vẫn là một thách thức rất lớn”, ông Cường chia sẻ.

Đánh giá về Chỉ thị 14-CT/TU ngày 4-5-2026, ông Lê Việt Cường cho rằng đây là nền tảng quan trọng để đưa các chính sách liên quan đến người khuyết tật đi vào thực tiễn cuộc sống.

“Tất cả chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước dành cho người khuyết tật đều rất nhân văn và mang ý nghĩa bao trùm. Tuy nhiên, vấn đề quan trọng là triển khai như thế nào, thực thi ra sao để có thể đo lường, đánh giá hiệu quả trên thực tế lại không dễ”, ông Cường nói.

Theo người sáng lập Vụn Art, kỳ vọng lớn nhất là Chỉ thị 14-CT/TU sẽ trở thành bước đột phá, không chỉ với người khuyết tật mà còn với đội ngũ thực thi chính sách.

“Hy vọng người khuyết tật sẽ không còn cảm thấy e ngại hay sợ hãi khi tiếp cận các chính sách hỗ trợ, mà thực sự cảm nhận đó là quyền của mình theo quy định pháp luật và được xã hội tôn trọng”, ông Lê Việt Cường bày tỏ.

Chuyển từ hỗ trợ đơn thuần sang tạo cơ hội hòa nhập

090f0462-d8c0-44ef-a4a3-de0408d12f95.jpg
Bà Đỗ Thị Huyền, Chủ tịch Hội Người khuyết tật thành phố Hà Nội trao đổi tại Chương trình. Ảnh: Phạm Hùng

Để thay đổi cách nhìn nhận của xã hội đối với người khuyết tật - từ “đối tượng cần trợ giúp” thành “người có khả năng đóng góp”, bà Đỗ Thị Huyền, Chủ tịch Hội Người khuyết tật thành phố Hà Nội cho rằng, điều cốt lõi là cần thay đổi cách tiếp cận đối với người khuyết tật, đồng thời xây dựng chính sách phù hợp với nhu cầu và đặc thù của từng nhóm đối tượng.

“Hiện nay, Hà Nội đang triển khai chính sách cấp thẻ xe buýt miễn phí cho người khuyết tật nhằm hỗ trợ tham gia giao thông. Tuy nhiên, trên thực tế, không phải mọi người khuyết tật đều có thể tiếp cận và sử dụng phương tiện này một cách thuận lợi.

Đơn cử, người sử dụng xe lăn gặp khó khăn khi lên xuống xe buýt; người khiếm thị khó nhận biết điểm dừng; trong khi người khiếm thính lại không thể nghe được thông báo điểm xuống. Điều này cho thấy, chính sách hỗ trợ cần được thiết kế theo hướng phù hợp hơn với đặc thù của từng dạng khuyết tật.

Điều đó đặt ra yêu cầu cần nghiên cứu, xây dựng các chính sách phù hợp với từng nhóm, từng dạng khuyết tật khác nhau, bảo đảm mọi người đều có cơ hội tiếp cận bình đẳng.

Đối với những người có khả năng tự di chuyển và sử dụng phương tiện công cộng, có thể áp dụng các hình thức hỗ trợ phù hợp. Với những trường hợp cần phương tiện hoặc điều kiện hỗ trợ đặc thù, cũng cần có cơ chế đánh giá và chính sách hỗ trợ tương ứng”, bà Đỗ Thị Huyền chia sẻ.

0d722a77-6474-4c54-a5a7-9cc26d8bbbca.jpg
Lao động người khuyết tật thực hành nghề tại Vụn Art. Ảnh: HTX cung cấp

Chủ tịch Hội Người khuyết tật thành phố Hà Nội cũng cho rằng, khi thay đổi cách nhìn nhận rằng mỗi người khuyết tật đều có đặc điểm, khả năng và nhu cầu riêng, xã hội sẽ có những giải pháp tiếp cận phù hợp hơn để hỗ trợ, tạo cơ hội cho họ phát triển và hòa nhập cộng đồng. Đây cũng là tinh thần của quá trình chuyển đổi từ cách tiếp cận thiên về y tế sang cách tiếp cận dựa trên quyền, lấy việc tạo điều kiện hòa nhập, trao quyền và mở rộng cơ hội cho người khuyết tật làm trung tâm.

Trao cơ hội để người khuyết tật phát huy khả năng

mr-le-viet-cuong.jpg
Ông Lê Việt Cường, Người sáng lập Vụn Art. Ảnh: Phạm Hùng

Theo ông Lê Việt Cường, Người sáng lập Vụn Art, trong quá trình làm việc với người khuyết tật, điều khiến ông cũng như các họa sĩ đồng hành bất ngờ là khi được trao niềm tin và cơ hội phù hợp, họ có thể tạo ra nhiều giá trị cho xã hội. Ông cho biết, các sản phẩm quà tặng do Vụn Art thực hiện trong nhiều sự kiện đối ngoại sau dịch Covid-19 đã nhận được phản hồi tích cực. Nhiều người bất ngờ khi biết những sản phẩm đó được làm bởi người khuyết tật.

Theo ông Lê Việt Cường, điều quan trọng là khi tiếp xúc với người khuyết tật cần bỏ định kiến, không tạo rào cản tâm lý khiến họ tự ti. Chính sự tin tưởng và cách ứng xử bình đẳng sẽ giúp họ phát huy khả năng của mình.

Ông Lê Việt Cường cũng cho rằng, việc sắp xếp công việc, công đoạn phù hợp với khả năng của từng người là yếu tố rất quan trọng. Từ nhiều lần thử nghiệm và cả thất bại trong quá trình làm việc, Vụn Art nhận ra rằng nếu bố trí đúng công việc phù hợp với năng lực, người khuyết tật sẽ có điều kiện phát huy tốt khả năng và gắn bó với nghề.

Học hỏi kinh nghiệm hiệu quả từ quốc tế

Từ việc tiếp cận các mô hình quốc tế dành cho người khuyết tật, bà Đỗ Thị Huyền, Chủ tịch Hội Người khuyết tật thành phố Hà Nội cho biết, năm 2026, Hội đã nhận được giải thưởng về lồng ghép hòa nhập người khuyết tật trong công tác phòng, chống thiên tai và thảm họa. Đây cũng là cơ hội để Hội Người khuyết tật thành phố Hà Nội tiếp cận, học hỏi nhiều mô hình quốc tế hiệu quả nhằm thúc đẩy hòa nhập cộng đồng cho người khuyết tật.

f61f6a08-d725-47fe-83ba-81a6f26c5d75.jpg
Người khuyết tật làm việc tại công ty trên địa bàn xã Quang Minh, Hà Nội. Ảnh: Phạm Hùng

“Qua quá trình tham gia và trao đổi kinh nghiệm quốc tế, chúng tôi nhận thấy một quan điểm rất đáng chú ý: Nếu người khuyết tật được bảo đảm an toàn thì các nhóm dân cư khác cũng sẽ được bảo đảm an toàn. Trong công tác phòng, chống thiên tai, khi các chính sách và giải pháp được thiết kế theo hướng quan tâm tới nhóm yếu thế, nhóm dễ bị tổn thương và giúp họ có thể tiếp cận an toàn, thì những nhóm đối tượng khác cũng có thể tiếp cận thuận lợi hơn.

Bên cạnh đó, chúng tôi cũng đặc biệt quan tâm tới các mô hình tạo việc làm cho người khuyết tật trên thế giới nhằm mở rộng cơ hội hòa nhập và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người khuyết tật”, bà Đỗ Thị Huyền chia sẻ.

Theo bà Đỗ Thị Huyền, tại một số quốc gia, nhiều doanh nghiệp tiếp nhận người khuyết tật làm việc như các lao động bình thường và thực hiện đánh giá năng lực lao động dựa trên khả năng thực tế của từng người.

“Ví dụ, mức lương tối thiểu là 5 triệu đồng nhưng khả năng lao động của người khuyết tật tương ứng mức 3 triệu đồng thì phần chênh lệch còn lại sẽ được Chính phủ hỗ trợ nhằm bảo đảm mức thu nhập tối thiểu. Qua đó, người khuyết tật vẫn có điều kiện tham gia bảo hiểm xã hội và ổn định cuộc sống”, bà Huyền chia sẻ.

Theo Chủ tịch Hội Người khuyết tật thành phố Hà Nội, đây là những kinh nghiệm thiết thực trong công tác đào tạo nghề, tạo việc làm và bảo đảm an sinh cho người khuyết tật.

“Chúng tôi mong Hà Nội có thể nghiên cứu, tham khảo và học hỏi các mô hình quốc tế phù hợp để áp dụng vào thực tiễn, qua đó mở thêm nhiều cơ hội việc làm và hòa nhập cho người khuyết tật”, bà Huyền bày tỏ.

Xây dựng sách phù hợp để doanh nghiệp đồng hành cùng người khuyết tật

e5da2800-ff4a-4846-87ac-291a312014ed.jpg
Ông Lê Việt Cường, Người sáng lập Hợp tác xã Vụn Art trao đổi tại Chương trình. Ảnh: Phạm Hùng

Theo ông Lê Việt Cường, Người sáng lập Hợp tác xã Vụn Art, để tạo thêm cơ hội việc làm, môi trường bình đẳng cho người khuyết tật, cần có sự thay đổi từ cả phía doanh nghiệp và cơ quan hoạch định chính sách. Nhiều doanh nghiệp sẵn sàng đồng hành với người khuyết tật, nhưng điều quan trọng là phải có các chính sách phù hợp về đào tạo nghề, việc làm và hỗ trợ doanh nghiệp.

Ông Lê Việt Cường nhấn mạnh không thể yêu cầu doanh nghiệp tuyển dụng người khuyết tật khi họ chưa có kỹ năng phù hợp. Vì vậy, công tác hướng nghiệp và đào tạo nghề cần được thực hiện theo hướng liên kết với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp. Hà Nội hiện đã có cơ chế đặt hàng đào tạo nghề và các hội, đoàn thể như Hội Người khuyết tật thành phố Hà Nội hoàn toàn có thể cùng tham gia hỗ trợ kết nối.

Bên cạnh đó, cần có thêm những chính sách hỗ trợ cụ thể hơn cho doanh nghiệp sử dụng lao động khuyết tật. Hiện nay, doanh nghiệp đã được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp, tuy nhiên có thể nghiên cứu thêm các chính sách ưu đãi khác như giảm thuế giá trị gia tăng đối với sản phẩm do người khuyết tật tham gia sản xuất, qua đó tạo động lực để doanh nghiệp đồng hành lâu dài.

94b33962-9343-44bb-94fc-7a437bca7032.jpg
Chăm sóc cho trẻ tại Trung tâm Nuôi dưỡng phục hồi chức năng người khuyết tật tại xã Ba Vì, Hà Nội. Ảnh : Phạm Hùng

Việc tuyển dụng người khuyết tật cũng khiến doanh nghiệp phải thay đổi nhiều yếu tố trong vận hành và đối mặt với không ít rủi ro. Vì vậy, các chính sách hỗ trợ cần thực chất, đồng bộ và có cơ chế bảo vệ doanh nghiệp trong quá trình sử dụng lao động khuyết tật. Nếu chính sách chỉ dừng ở văn bản mà không có giải pháp cụ thể thì sẽ khó khuyến khích doanh nghiệp tham gia.

Ông Lê Việt Cường cũng bày tỏ băn khoăn về quy định tỷ lệ lao động khuyết tật hiện nay và cho rằng, Hà Nội có thể nghiên cứu những cơ chế đột phá hơn để khuyến khích doanh nghiệp sử dụng lao động khuyết tật trên cơ sở phù hợp với thực tế.

Ông Lê Việt Cường cho biết, bản thân rất đồng cảm với những khó khăn của người khuyết tật trong tìm kiếm việc làm. Vì thế, chính sách hỗ trợ và quyền lợi của doanh nghiệp cần có sự hài hòa, đồng thời người khuyết tật cũng cần được bố trí công việc phù hợp với đặc thù của từng doanh nghiệp.

Hiện thực hóa Chỉ thị số 14-CT/TU: Mở rộng cơ hội cho người khuyết tật

z7854324156838_e69ae22ba68c50d94438e677eaa5fbb1.jpg
Ông Lê Việt Cường, Người sáng lập Vụn Art trao đổi tại Chương trình. Ảnh: Phạm Hùng

Trao đổi về kỳ vọng đối với việc triển khai Chỉ thị số 14-CT/TU (Chỉ thị 14), ông Lê Việt Cường, Người sáng lập Vụn Art cho biết, khi đọc nội dung Chỉ thị 14, ông thực sự xúc động, bởi đây là một văn bản có nền tảng rất vững chắc để triển khai trong thực tiễn. Tuy nhiên, điều ông kỳ vọng hơn cả là Chỉ thị 14 sẽ “thẩm thấu” đến các cấp ủy Đảng, chính quyền, người dân, từ đó được hiện thực hóa một cách đồng bộ, hiệu quả.

Theo ông Cường, chỉ khi các chủ trương, chính Đảng và Nhà nước thực sự đi vào cuộc sống, tạo ra những thay đổi tích cực đối với người yếu thế, trong đó có người khuyết tật, thì Chỉ thị mới phát huy đúng giá trị. “Khi đó, Chỉ thị 14 không chỉ là văn bản mà thực sự “sống” trong đời sống xã hội, mang lại lợi ích thiết thực cho người khuyết tật”, ông Cường nhấn mạnh.

Từ thực tiễn hoạt động của Vụn Art, ông Lê Việt Cường kỳ vọng Chỉ thị 14 sẽ trở thành một bước đột phá trong việc tạo sinh kế cho người khuyết tật. Ông Lê Việt Cường chia sẻ, sự đồng hành của chính quyền địa phương đóng vai trò rất quan trọng trong việc hình thành và phát triển các mô hình như Vụn Art.

Thực tế cho thấy, mô hình này đã nhận được sự hỗ trợ tích cực từ Quận ủy Hà Đông (cũ) và nay là phường Hà Đông. Đây chính là “bà đỡ” giúp mô hình từng bước phát triển bền vững.

Theo ông Lê Việt Cường, hiệu quả đạt được đến từ sự kết hợp của “kiềng ba chân” giữa chính quyền - xã hội - người khuyết tật. Trong đó, cơ chế, chính sách từ Nhà nước; sự chung tay của cộng đồng, doanh nghiệp và nỗ lực vươn lên của chính người khuyết tật.

Cần chính sách đột phá hỗ trợ phát triển nghề, mở rộng thị trường

vun-art.jpg
Lao động người khuyết tật thực hành nghề tại Vụn Art. Ảnh: HTX cung cấp

Bàn về giải pháp mở rộng việc làm và sinh kế bền vững cho người khuyết tật, ông Lê Việt Cường cho rằng, yếu tố cốt lõi là phát triển các ngành nghề, dịch vụ phù hợp với khả năng của người khuyết tật, đồng thời đáp ứng nhu cầu của thị trường.

Theo ông Lê Việt Cường, cần chuyển từ tư duy “mua ủng hộ” sang phát triển những sản phẩm, dịch vụ có tính thương mại và đủ sức cạnh tranh. Để làm được điều đó, cần có các chính sách mang tính đột phá, từ hỗ trợ phát triển nghề, hoàn thiện sản phẩm đến mở rộng thị trường tiêu thụ.

Đối với người khuyết tật, các nghề thủ công là lĩnh vực phù hợp, vừa tạo việc làm, vừa giúp họ phát huy khả năng và tự tin hòa nhập cộng đồng.

Bên cạnh đó, thành phố tiếp tục hoàn thiện các chính sách hỗ trợ người khuyết tật như tiếp cận mặt bằng sản xuất, ưu đãi thuế và bảo hiểm. Việc Hà Nội cho phép các cơ sở sử dụng hơn 70% lao động là người khuyết tật được thuê đất với chính sách ưu đãi là bước tiến rất tích cực.

Tuy nhiên, để doanh nghiệp phát triển bền vững, vẫn cần thêm các cơ chế linh hoạt hơn như giảm thuế giá trị gia tăng nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh của sản phẩm, đồng thời xây dựng chính sách bảo hiểm phù hợp với từng nhóm người khuyết tật.

“Chúng tôi kỳ vọng Chỉ thị 14-CT/TU sẽ trở thành cú hích mạnh mẽ, tạo nền tảng để người khuyết tật thay đổi cuộc sống, chủ động tham gia lao động và đóng góp cho xã hội. Quan trọng hơn, chỉ thị cần sớm đi vào thực tiễn để những giá trị nhân văn được lan tỏa bền vững”, ông Lê Việt Cường bày tỏ.

Ông Lê Việt Cường nhắn gửi người khuyết tật đã nỗ lực thì cần tiếp tục nỗ lực nhiều hơn nữa, không ngừng vươn lên và chủ động thay đổi bản thân.

Theo ông, phía sau người khuyết tật luôn có sự đồng hành của các cấp chính quyền với nhiều cơ chế, chính sách hỗ trợ, đặc biệt là các chính sách mang tính đột phá nhằm mở rộng cơ hội việc làm và sinh kế. Đồng thời, cộng đồng doanh nghiệp và toàn xã hội cũng sẵn sàng chung tay nếu người khuyết tật thực sự quyết tâm vươn lên trong cuộc sống.

Xây dựng mạng lưới kết nối và nâng cao năng lực cho người khuyết tật

53f52b5e-ec39-420f-aaf9-edf8b0a9c4ce.jpg
Bà Đỗ Thị Huyền, Chủ tịch Hội Người khuyết tật thành phố Hà Nội trao đổi tại Chương trình. Ảnh: Phạm Hùng

Về phát huy vai trò của Hội Người khuyết tật trong thời gian tới, bà Đỗ Thị Huyền cho biết, trước khi có Chỉ thị 14-CT/TU ngày 4-5-2026, Hội đã từng bước xây dựng mạng lưới người khuyết tật từ cấp thành phố đến cơ sở. Từ tháng 7 năm 2025 đến nay, khi mô hình cấp quận, huyện không còn, Hội tiếp tục triển khai thành lập các hội, nhóm người khuyết tật tại cấp xã, phường nhằm duy trì kết nối với cộng đồng người khuyết tật tại cơ sở. Đây là tổ chức đại diện cho tiếng nói, nhu cầu và nguyện vọng của người khuyết tật trong các lĩnh vực như văn hóa, việc làm, dạy nghề.

"Chúng tôi xác định việc xây dựng mạng lưới để người khuyết tật có thể hỗ trợ lẫn nhau là rất cần thiết. Việc người khuyết tật được tham vấn, tư vấn và đồng cảm từ chính cộng đồng của mình có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Không ai hiểu người khuyết tật bằng chính người khuyết tật”, bà Huyền chia sẻ.

f7607634-9828-406b-bd28-9192e70375e4.jpg
Lao động người khuyết tật thực hành nghề tại KCN Quang Minh, Hà Nội. Ảnh: HTX cung cấp

Bên cạnh đó, bà Đỗ Thị Huyền cũng cho biết, sau khi có Chỉ thị 14, một trong những nhiệm vụ trọng tâm là nâng cao nhận thức cho cộng đồng cũng như chính người khuyết tật. Thực tế cho thấy, không chỉ cộng đồng còn tồn tại định kiến, mà nhiều người khuyết tật cũng tự ti, mặc cảm và chưa chủ động tham gia vào đời sống xã hội. Vì vậy, việc nâng cao nhận thức cần được thực hiện ở cả hai phía để tạo điều kiện cho sự thấu hiểu và tiến gần hơn với nhau.

Ngoài ra, Hội Người khuyết tật thành phố Hà Nội cũng tập trung nâng cao năng lực cho người khuyết tật. Trong bối cảnh cơ hội tiếp cận giáo dục, học nghề còn hạn chế, Hội chú trọng trang bị các kỹ năng mềm, đặc biệt là kỹ năng số. Hiện nay, cùng với quá trình chuyển đổi số, rất nhiều dịch vụ công dân được thực hiện trên môi trường số, do đó việc đào tạo, hỗ trợ người khuyết tật tiếp cận và sử dụng công nghệ là yêu cầu cần thiết.

Trong thời gian tới, Hội Người khuyết tật thành phố Hà Nội sẽ thực hiện sáp nhập với Hội Bảo trợ người khuyết tật và trẻ mồ côi thành phố Hà Nội để hình thành tổ chức chung là Hội Bảo trợ người khuyết tật thành phố Hà Nội theo định hướng sắp xếp của Chính phủ và thành phố.

“Dù vẫn còn những băn khoăn nhất định về mô hình hoạt động trong tương lai, song với sự định hướng của Thành ủy và sự chỉ đạo của Mặt trận Tổ quốc, chúng tôi kỳ vọng sẽ tiếp tục tạo thêm cơ hội để người khuyết tật trên địa bàn thành phố hòa nhập tốt hơn”, bà Huyền bày tỏ.

Những “người mẹ đặc biệt” đồng hành cùng trẻ khiếm thính

22-co-truong-thi-lien.jpg
Cô Trương Thị Liên, giáo viên Trung tâm Nuôi dưỡng trẻ khuyết tật Hà Nội. Ảnh: PV

Tại Trung tâm Nuôi dưỡng trẻ khuyết tật Hà Nội, 129 trẻ khuyết tật đang được chăm sóc, nuôi dưỡng và học tập trong môi trường đặc biệt với sự đồng hành tận tụy của đội ngũ cán bộ, giáo viên. Phần lớn các em là trẻ khiếm thính nên ngôn ngữ ký hiệu trở thành “cầu nối” quan trọng giúp cô và trò sẻ chia, học tập và từng bước hòa nhập cuộc sống.

Gắn bó nhiều năm với trẻ khiếm thính, cô giáo Trương Thị Liên cho biết, công việc hằng ngày của giáo viên tại Trung tâm Nuôi dưỡng trẻ khuyết tật Hà Nội không chỉ dừng ở việc dạy văn hóa mà còn hỗ trợ phục hồi chức năng, rèn kỹ năng sống cho các em.

Theo cô Trương Thị Liên, phần lớn trẻ khi mới vào trung tâm đều chưa biết ngôn ngữ ký hiệu hoặc chỉ sử dụng những ký hiệu tự phát trong gia đình. Vì vậy, các giáo viên phải chủ động tự học, tự tìm tòi thêm để có thể giao tiếp và đồng hành cùng các em trong học tập cũng như cuộc sống.

“Muốn hiểu và chia sẻ với trẻ khiếm thính thì giáo viên phải biết ngôn ngữ ký hiệu. Không chỉ dạy học, chúng tôi còn phải trở thành người bạn để giúp các em tự tin hơn trong cuộc sống”, cô Trương Thị Liên chia sẻ.

0f28c0ae-c52a-4dd0-ac1e-c7a92a3003a9.jpg
Giáo viên Trung tâm Nuôi dưỡng phục hồi chức năng người khuyết tật tại xã Ba Vì chăm sóc trẻ. Ảnh : Phạm Hùng

Sau quá trình học tập và tiếp xúc với thầy cô, bạn bè tại Trung tâm Nuôi dưỡng trẻ khuyết tật Hà Nội, nhiều em đã có sự thay đổi rõ rệt. Từ chỗ rụt rè, khó giao tiếp, các em dần tích lũy thêm vốn từ ký hiệu và trở nên tự tin hơn trong sinh hoạt hằng ngày.

Như trường hợp em Hằng, 11 tuổi, khi mới vào Trung tâm Nuôi dưỡng trẻ khuyết tật Hà Nội cách đây 4 năm, gần như chưa biết sử dụng ngôn ngữ ký hiệu. Sau thời gian học các lớp tiền học đường và văn hóa, Hằng đã có thể tự tin giao tiếp với thầy cô, bạn bè.

Không chỉ đồng hành với trẻ trong giờ học, các giáo viên tại trung tâm còn chăm sóc các em vào buổi tối. Bên cạnh hướng dẫn kỹ năng tự phục vụ như tắm giặt, vệ sinh cá nhân, các cô còn tổ chức nhiều hoạt động tập thể như múa hát, xem phim, vui chơi nhằm giúp trẻ phát triển kỹ năng giao tiếp và hòa nhập cộng đồng.

Theo cô Trương Thị Liên, niềm vui lớn nhất của giáo viên là được chứng kiến sự trưởng thành từng ngày của các em - từ những đứa trẻ khép kín trở nên mạnh dạn, biết bày tỏ cảm xúc và tự tin hơn trong cuộc sống.

Tự tin, chủ động vươn lên - chìa khóa để người khuyết tật làm chủ cuộc sống

z6059111787373_07df929b5c700a5e7a431162feb80fa1.jpg
Người khiếm thị pha chế và phục vụ đồ uống tại quán Cafe More Hanoi (Phường Yên Hòa, Hà Nội). Ảnh: Vi Giáng

Để mỗi người khuyết tật trở thành chủ thể thay đổi tương lai, ông Lê Việt Cường cho rằng, điều quan trọng nhất là chính các bạn phải thay đổi bản thân. Chỉ khi người khuyết tật chủ động thay đổi, những tín hiệu tích cực mới có thể lan tỏa và tác động đến những người xung quanh.

“Tôi mong các bạn luôn giữ sự tự tin và sẽ không ai bị bỏ lại phía sau, khi chúng ta đã nỗ lực hết khả năng của mình”, ông Lê Việt Cường bày tỏ.

Cùng quan điểm, bà Đỗ Thị Huyền, Chủ tịch Hội người Khuyết tật thành phố Hà Nội, chia sẻ: "Bản thân người khuyết tật cần chủ động, tự tin, dám ước mơ và dám bước ra những "vùng đất mới" để tạo cơ hội cho chính mình, từng bước hiện thực hóa khát vọng. Mỗi người đều có những khả năng khác nhau và có thể đóng góp cho xã hội theo những cách riêng. Điều quan trọng là phải nhận thức được giá trị của bản thân và kiên trì theo đuổi mục tiêu của mình”.