Cân nhắc lộ trình tăng giá dịch vụ xử lý chất thải rắn

Sáng 26/8, Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam TP Hà Nội tổ chức Hội nghị phản biện xã hội đối với dự thảo Quyết định của UBND TP ban hành giá cụ thể dịch vụ thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn sinh hoạt đối với cơ quan, tổ chức, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, khu sản xuất, kinh doanh, dịch vụ tập trung, cụm công nghiệp, hộ gia đình, cá nhân trên địa bànTP Hà Nội giai đoạn 2025 - 2026.

Các đồng chí: Nguyễn Lan Hương - Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP; Phạm Anh Tuấn - Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP chủ trì Hội nghị.

Tăng giá phải đi đôi với chất lượng

Phản biện tại Hội nghị, các đại biểu nhận định, việc xây dựng Thủ đô sáng, xanh, sạch, đẹp; văn minh, thanh lịch là mục tiêu được xác định trong các báo cáo chính trị tại Đại hội Đảng các các phường, xã và dự thảo báo cáo chính trị tại Đại hội Đảng bộ TP.

Để đạt được mục tiêu trên, có nhiều giải pháp, qua khảo sát thực tế và ý kiến cá nhân đồng tình cho rằng việc điều chỉnh giá dịch vụ thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn sinh hoạt là cần thiết, xuất phát từ yêu cầu thực tiễn: Khối lượng rác ngày càng tăng, chi phí thu gom - xử lý ngày càng lớn, cần tiệm cận giá dịch vụ theo cơ chế thị trường, phù hợp với Luật Giá 2023 và Luật Bảo vệ môi trường 2020 như báo cáo của TP.

PGS.TS Vũ Thị Minh - Tổng Thư ký Hội Khoa học kinh tế Hà Nội cho rằng: Việc điều chỉnh tăng dần giá cụ thể dịch vụ thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn sinh hoạt là cần thiết nhằm giảm gánh nặng ngân sách Nhà nước, đồng thời giúp người dân giảm thiểu phát sinh chất thải rắn sinh hoạt khi tiến tới thu giá đúng đủ theo khối lượng phát thải.

Từ thực tế tại khu dân cư và khảo sát ý kiến người dân, PGS.TS Vũ Thị Minh đề nghị UBND TP sớm ban hành Quyết định này để đưa vào thực thi, góp phần giảm gánh nặng cho ngân sách TP, thay đổi hành vi xả rác thải và bảo vệ môi trường của người dân, đảm bảo hài hòa lợi ích giữa người dân, doanh nghiệp và Nhà nước trên địa bàn Thủ đô.

Theo ông Vũ Thành Vĩnh, thành viên Hội đồng tư vấn Dân chủ - Pháp luật, Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hà Nội, vấn đề đặt ra là mức tăng gắn với chất lượng dịch vụ ra sao để người dân chấp nhận và đồng thuận, để Quyết định của UBND TP là phù hợp và khả thi.

Ông Vĩnh cũng cho rằng, việc tăng giá cần cam kết về chất lượng dịch vụ: Phải có điều khoản ràng buộc đơn vị cung cấp dịch vụ về tần suất, thời gian thu gom, chất lượng xử lý; có chế tài nếu vi phạm nếu để rác tồn đọng.

“Chúng ta đều thống nhất rằng việc tăng phí dịch vụ môi trường là cần thiết, nhưng phải trên tinh thần “giá đi đôi với chất lượng - chính sách phải đi vào lòng dân”. Nếu chỉ nhìn vào bài toán tài chính, không tính tới sức dân và sự đồng thuận xã hội, thì chính sách rất khó thực thi.

Do đó, tôi đề nghị UBND TP nghiên cứu, tiếp thu ý kiến của Nhân dân, của MTTQ các cấp, để hoàn thiện dự thảo theo hướng khả thi, công bằng, minh bạch và có lộ trình phù hợp”, ông Vĩnh đề nghị.

Cần xem xét ban hành, thực hiện ngay

TS.KTS Đào Ngọc Nghiêm - Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch Phát triển đô thị Việt Nam khẳng định đây là vấn đề quan trọng, cấp bách, cần xem xét ban hành, thực hiện ngay, yếu tố quan trọng là vấn đề xử lý rác thải nhưng trong dự thảo Quyết định không nêu rõ xử lý rác thải như thế nào.

Ngoài ra, đây cũng là vấn đề khó và phức tạp, nên xem xét kỹ nội dung “xử lý chất thải rắn sinh hoạt” trong tên Dự thảo Quyết định.

Góp ý vào thời gian có hiệu lực của Quyết định, TS Đinh Hạnh, Chủ nhiệm Hội đồng tư vấn Kinh tế, Ủy ban MTTQ Việt Nam TP cho rằng, dự thảo quyết định quy định giai đoạn 2025-2025 mà năm 2025 chỉ còn 4 tháng nên quá ngắn. Do đó, đề nghị thời hạn nên quy định ít nhất từ tháng 9/2025 đến 31/12/2027.

Ông cũng đề nghị cân nhắc thêm một quy định riêng về mức ưu đãi đối với hộ nghèo gặp nhiềp khó khăn, hộ có góp công trong việc thu hồi chất thải rắn như: Tạo điều kiện địa điểm chôn lấp, giảm khối lượng thu gom, xử lý, vận chuyển, hỗ trợ kinh phí…

Phát biểu kết luận Hội nghị, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam Nguyễn Lan Hương đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp thu các ý kiến. trong đó, nghiên cứu sửa tên dự thảo quyết định.

Ngoài ra, UBND TP phải có chiến lược cụ thể về truyền thông, nhấn mạnh tại sao đến lúc này mới điều chỉnh giá thu gom, xử lý chất thải rắn, đi kèm với chất lượng dịch vụ như nào để Nhân dân hiểu, đồng thuận với chính sách của TP và dần thích ứng, chuẩn bị tâm lý đón nhận chính sách mới. Cùng đó, dự thảo cũng nêu rõ chế tài xử phạt vi phạm...

Về lộ trình, Ủy ban MTTQ TP Hà Nội đề nghị nghiên cứu thêm ý kiến đề nghị thực hiện từ 1/1/2026, viêc này sẽ đồng bộ, hợp lý hơn.