Khắc phục “điểm nghẽn” an toàn thực phẩm tại chợ đầu mối Minh Khai
Nằm ven quốc lộ 32, chợ đầu mối Minh Khai (phường Xuân Phương) là một trong những điểm cung ứng nông sản lớn nhất trên địa bàn thành phố Hà Nội. Xác định rõ điều này, cơ quan chức năng luôn coi công tác quản lý khu chợ đóng vai trò quan trọng đối với nhiệm vụ bảo đảm an toàn thực phẩm cho người dân Thủ đô.
Nhận diện “điểm nghẽn”
Chợ đầu mối Minh Khai hiện có khoảng 1.000 tiểu thương kinh doanh, buôn bán, thuộc thẩm quyền quản lý an toàn thực phẩm của UBND phường Xuân Phương. Trung bình mỗi ngày, khu chợ cung cấp khoảng 350 tấn rau, 35 tấn thịt và 15 tấn thủy sản cho thị trường.
Được đưa vào vận hành hàng chục năm về trước, cơ sở hạ tầng của chợ đầu mối Minh Khai hiện đang ngày càng xuống cấp. Tỷ lệ bán lẻ được đánh giá là quá cao, chưa đúng với vai trò cũng như bản chất của một khu chợ đầu mối.
Sau quá trình khảo sát vào cuối năm 2025, Phòng Chất lượng và Phát triển thị trường (Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội) đánh giá, công tác quản lý an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc tại chợ đầu mối Minh Khai nhìn chung còn rất hạn chế. Bên cạnh đó, Ban Quản lý chợ đầu mối Minh Khai chưa có đầy đủ nội quy, quy trình về hoạt động kiểm soát an toàn thực phẩm; trong khi tiểu thương vẫn còn những hạn chế nhất định trong thực hành bảo đảm an toàn thực phẩm, lưu trữ thông tin truy xuất nguồn gốc nông sản.
Đặc biệt, nhiều tiêu chí của chợ chưa đáp ứng Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 02-30:2018/BNNPTNT của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) về điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm đối với chợ đầu mối, chợ đấu giá nông, lâm, thủy sản.
Triển khai đồng bộ các giải pháp
Nhằm từng bước khắc phục các tồn tại, cải thiện công tác bảo đảm an toàn thực phẩm tại chợ đầu mối Minh Khai, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đã ban hành Kế hoạch số 49/KH-SNNMT, tích cực phối hợp với các sở, ban, ngành, UBND phường Xuân Phương và đối tác nước ngoài để triển khai mô hình quản lý an toàn thực phẩm tại chợ đầu mối Minh Khai.
Thời gian qua, với sự hỗ trợ của Dự án “An toàn thực phẩm vì sự phát triển” (Safegro) do Canada tài trợ, Ban Quản lý chợ đầu mối Minh Khai đã tiến hành cải tạo khu nhà chợ A1; bố trí, phân khu, sắp xếp các ngành hàng; hỗ trợ lắp đặt 102 bàn inox cho quầy kinh doanh thịt, 447 kệ kê hàng cho quầy rau; bổ sung hệ thống nhà bạt, thiết bị vệ sinh…
Cùng với điều kiện kinh doanh, kiến thức, thực hành của tiểu thương kinh doanh tại chợ đầu mối Minh Khai cũng được cải thiện rõ rệt. Đây là kết quả từ sự phối hợp giữa Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội với chuyên gia của Dự án Safegro tổ chức 5 đợt tập huấn cho Ban Quản lý chợ, các tiểu thương về điều kiện vệ sinh, bảo quản hàng hóa và truy xuất nguồn gốc.
Song song với công tác tuyên truyền, Ban Quản lý chợ đầu mối Minh Khai cũng đã xây dựng và ban hành nội quy, quy trình thao tác chuẩn, tập trung kiểm soát nguồn gốc thực phẩm kinh doanh tại chợ; thí điểm truy xuất nguồn gốc điện tử với các hộ kinh doanh lớn, hướng tới minh bạch hành trình sản phẩm từ nơi sản xuất đến điểm bán.
Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội cũng chủ động phối hợp với chính quyền địa phương, Ban Quản lý chợ đầu mối Minh Khai rà soát toàn bộ hộ kinh doanh cố định, yêu cầu 100% hộ kinh doanh các ngành hàng chính ký cam kết chấp hành quy định. Đồng thời, thành lập các đoàn liên ngành tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các vi phạm về an toàn thực phẩm tại chợ. Mục tiêu của mô hình quản lý an toàn thực phẩm tại chợ đầu mối Minh Khai đã được xác định rõ.
Trong đó, quản lý 100% hộ kinh doanh cố định về việc ký cam kết, cấp chứng nhận an toàn thực phẩm và thực hiện ghi chép, lưu trữ hồ sơ nguồn gốc sản phẩm; bảo đảm 100% thịt gia súc, gia cầm kinh doanh tại khu nhà A1 của chợ phải từ các cơ sở giết mổ có kiểm soát. Ngoài ra, cơ quan chức năng cũng thí điểm sử dụng mã QR truy xuất nguồn gốc đối với sản phẩm rau, thịt và tăng cường hoạt động kiểm tra, kiểm soát, xử lý nghiêm vi phạm an toàn thực phẩm tại chợ…
Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Tạ Văn Tường, điều quan trọng từ kết quả của mô hình quản lý an toàn thực phẩm tại chợ đầu mối Minh Khai là đã góp phần tạo ra sự thay đổi về nhận thức của Ban Quản lý chợ, các tiểu thương kinh doanh tại chợ. Qua đó, các bên đã thích ứng với cách quản lý mới, chuyển phương thức kinh doanh từ buôn bán theo thói quen truyền thống sang kinh doanh có trách nhiệm hơn với người tiêu dùng.
Để giải quyết triệt để các “điểm nghẽn” về an toàn thực phẩm, đại diện lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đã kiến nghị UBND xã, phường đang có chợ đầu mối và chợ có tính chất đầu mối tiếp tục duy trì sự quyết liệt trong chỉ đạo và tổ chức thực hiện đồng bộ các nhóm giải pháp, chú trọng thực phẩm có nguy cơ cao như nhóm hàng nông sản tươi sống. Đồng thời xử lý nghiêm trường hợp vi phạm về vệ sinh an toàn thực phẩm; xây dựng kế hoạch tuyên truyền, ký cam kết đối với các hộ kinh doanh. Bên cạnh đó, chú trọng xây dựng chuỗi thực phẩm an toàn hơn, minh bạch nhằm bảo vệ sức khỏe người dân từ những bữa ăn hằng ngày.
“Giải quyết “điểm nghẽn” an toàn thực phẩm không thể làm trong ngày một ngày hai. Nhưng từ những mô hình cụ thể như tại chợ đầu mối Minh Khai cho thấy, cách làm quyết liệt và đồng bộ có thể góp phần giải quyết “điểm nóng” về an toàn thực phẩm…”, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Tạ Văn Tường khẳng định.