Lưu giữ lịch sử, ký ức và di sản bằng công nghệ của thời đại mới

Xuất phát từ tinh thần đó, ngày 15-5, tại trường Đại Kinh tế Quốc dân đã diễn ra lễ phát động cuộc thi Social Pioneers 2026 và tọa đàm "Trường Sơn: Ký ức lịch sử và sự tiếp nối".

Cuộc thi tạo sân chơi học thuật dành cho học sinh, sinh viên nhằm kết nối kiến thức với thực tiễn, đồng thời nuôi dưỡng tư duy sáng tạo, tinh thần trách nhiệm và khát vọng cống hiến của thế hệ trẻ.

Tiếp nối thành công của các mùa trước, cuộc thi Social Pioneers 2026 được phát động với chủ đề “Phục dựng cội nguồn - Khởi tạo kỷ nguyên”, hướng tới việc kết nối lịch sử, văn hóa dân tộc trong hơi thở của thời đại số. Cuộc thi không chỉ mở rộng quy mô mà còn tiếp tục đổi mới trong tư duy tiếp cận, đặt ra bài toán kết nối lịch sử - giới trẻ - công nghệ dưới lăng kính marketing xã hội.

Phát biểu tại lễ phát động, PGS.TS Nguyễn Đình Toàn, Phó Trưởng khoa Marketing, Đại học Kinh tế Quốc dân nhấn mạnh: Việc lựa chọn chủ đề “Phục dựng cội nguồn - Khởi tạo kỷ nguyên” xuất phát từ thực tiễn chuyển đổi số hiện nay, khi thế hệ trẻ sống trong môi trường thông tin tốc độ cao, nội dung ngắn và chịu tác động mạnh từ thuật toán mạng xã hội.

Trong bối cảnh đó, lịch sử và các giá trị văn hóa truyền thống có nguy cơ trở nên xa cách nếu được truyền tải một chiều, đồng thời đối mặt với nguy cơ bị cắt ghép, đơn giản hóa hoặc sai lệch trên không gian số.

Trong khuôn khổ lễ phát động cuộc thi đã diễn ra tọa đàm “Trường Sơn: Ký ức lịch sử và sự tiếp nối” do Quỹ Xã hội Phan Anh và Dự án Heritex đồng tổ chức, bảo trợ chuyên môn. Sự kiện thu hút hơn 400 sinh viên tham dự, trở thành không gian đối thoại đặc biệt giữa các nhân chứng lịch sử và thế hệ trẻ.

Tọa đàm có sự tham gia của Nhà sử học Dương Trung Quốc, Thiếu tướng Hồ Sỹ Hậu, Nhà văn Hồ Bá Thược và TS Nguyễn Thị Hoàn, Trưởng khoa Lý luận chính trị, Đại học Kinh tế Quốc dân. Khác với những tọa đàm lịch sử truyền thống, chương trình được thiết kế theo định dạng mở, không có diễn văn nghi thức hay kịch bản câu hỏi định sẵn. Các diễn giả tự lựa chọn câu chuyện tâm huyết để chia sẻ, còn sinh viên trực tiếp đặt câu hỏi và đối thoại.

Cuộc trò chuyện xoay quanh những ký ức về tuyến đường ống xăng dầu Trường Sơn - một trong những kỳ tích hậu cần đặc biệt trong kháng chiến chống Mỹ, đồng thời mở ra nhiều góc nhìn về việc đưa lịch sử đến gần hơn với người trẻ trong thời đại số.

Tọa đàm là một trong những hoạt động kết nối cộng đồng của Dự án Heritex - lưu giữ lịch sử, ký ức và di sản do Quỹ Xã hội Phan Anh phát triển. Heritex khai thác thế mạnh của công nghệ Blockchain trong tính minh bạch, xác thực và truy xuất nguồn gốc, nhằm xây dựng nền tảng lưu giữ tư liệu lịch sử có giá trị bền vững trong thời đại số. Hợp phần đầu tiên đang được triển khai là ký ức về tuyến đường ống xăng dầu Trường Sơn, một trong những kỳ tích hậu cần ít được biết đến của chiến tranh Việt Nam.

Những người lính Trường Sơn năm ấy giờ đã ở tuổi 70, 80. Những câu chuyện họ mang theo là những ký ức, câu chuyện rất cụ thể, nhiều cảm xúc và đôi khi chưa từng xuất hiện trong bất kỳ tài liệu chính thức nào. Điều cấp thiết với dự án không nằm ở công nghệ mà ở thời gian. Bởi lẽ những gì các nhân chứng lịch sử giữ trong ký ức có thể không còn cơ hội được ghi lại lần thứ hai.

Trong định hướng phát triển, Heritex từng bước mở rộng từ ký ức chiến tranh sang các không gian ký ức khác như gia đình, dòng họ, cộng đồng và địa danh di sản, gắn với các hướng đi mới về giáo dục, truyền thông, du lịch ký ức và sáng tạo nội dung số.

Thông qua Social Pioneers 2026 và các hoạt động đồng hành, Ban tổ chức kỳ vọng tạo ra không gian học thuật và trải nghiệm để người trẻ tiếp cận lịch sử bằng ngôn ngữ của thời đại mới, đồng thời phát huy tư duy sáng tạo, vận dụng kiến thức chuyên môn để đưa ra những giải pháp marketing xã hội giàu tính thực tiễn.

Cuộc thi cũng được kỳ vọng sẽ tiếp tục lan tỏa tinh thần trách nhiệm xã hội của thế hệ trẻ, góp phần gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa, lịch sử dân tộc trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập hiện nay.