Khu công nghệ cao Hòa Lạc - Hạt nhân đổi mới sáng tạo của Thủ đô

Trở thành cực tăng trưởng mới

Nghị quyết số 02/2026/NQ-TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội, trong đó xác lập mô hình tăng trưởng mới của Thủ đô dựa trên tri thức, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, nguồn lực văn hóa và nguồn nhân lực chất lượng cao. Trong đó, việc xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Thủ đô lấy Khu công nghệ cao Hòa Lạc làm hạt nhân nghiên cứu, phát triển, thí điểm cơ chế chính sách công nghệ mới, áp dụng thử nghiệm có kiểm soát công nghệ...

Tại Quyết định phê duyệt quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm vừa được ban hành, một lần nữa Khu công nghệ cao Hòa Lạc được xác định làm hạt nhân xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Thủ đô.

Trong trao đổi với báo chí, ông Lê Ngọc Sơn, Phó trưởng ban Ban Quản lý Khu công nghệ cao Hòa Lạc, từ định hướng nêu trên thì mô hình phát triển phù hợp trong giai đoạn tới là mô hình công nghệ cao thế hệ mới, được tổ chức theo hướng tích hợp chặt chẽ 5 lớp chức năng chủ yếu gồm: Nghiên cứu đào tạo; hạ tầng thử nghiệm và phòng thí nghiệm dùng chung; nghiên cứu và phát triển (R&D), sản xuất thử nghiệm và thương mại hóa; cụm doanh nghiệp công nghệ hàng đầu và doanh nghiệp vệ tinh; đô thị dịch vụ, hạ tầng số, hạ tầng xã hội và không gian sống chất lượng cao cho chuyên gia, nhà khoa học, người lao động, học viên, sinh viên. Mô hình này là cơ sở để Khu công nghệ cao Hòa Lạc phát huy đầy đủ vai trò trung tâm hội tụ nguồn lực trí tuệ, công nghệ và đầu tư trở thành cực tăng trưởng mới. Qua đó đóng góp thiết thực vào mục tiêu hình thành mô hình tăng trưởng mới, đảm bảo mục tiêu tăng trưởng hai con số và xây dựng Thủ đô "Văn hiến - Văn minh - Hiện đại" trong giai đoạn phát triển mới.

Từ đầu năm đến nay Ban quản lý Khu công nghệ cao Hòa Lạc đã triển khai các chính sách thu hút các tập đoàn, doanh nghiệp lớn trong 5 lĩnh vực mũi nhọn: Trí tuệ nhân tạo, robot và tự động hóa, chip bán dẫn, y - sinh học tiên tiến và hàng không - vũ trụ, đón đầu lĩnh vực trong tương lai như công nghệ lượng tử. Cùng với đó, xây dựng danh mục dự án trọng điểm tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc, thiết kế gói ưu đãi và hỗ trợ đầu tư có tính linh hoạt tạo sức cạnh tranh quốc tế. Đồng thời đề xuất các chính sách đặc thù ưu đãi (quy hoạch quỹ đất đủ lớn) cho các tập đoàn đầu tư lớn, có uy tín.

Một số vấn đề như hạ tầng kết nối đã được thành phố quyết liệt tháo gỡ, giải quyết. Trong đó, trục hồ Tây - Ba Vì đã được hình thành và trước mắt đoạn từ Vành đai 4 đến Hòa Lạc kết nối tuyến đường này với Khu công nghệ cao Hòa Lạc đang được triển khai; quốc lộ 21 mở rộng. Đáng chú ý, từ 1-3, 3 tuyến xe buýt kết nối từ nội đô lên khu vực Hòa Lạc đã được bổ sung. Về hạ tầng xã hội, thành phố sẽ phát triển các khu đô thị tại khu vực Hòa Lạc theo tiêu chí đô thị thông minh, là các hạ tầng xã hội phục vụ thu hút đầu tư và phát triển Khu công nghệ cao Hòa Lạc; tập trung đẩy nhanh tiến độ xây dựng và đưa vào hoạt động Khu đô thị thông minh Tiến Xuân, quy mô 600ha; đồng thời, phát triển điểm TOD tại Km26 Đại lộ Thăng Long song song với việc hoàn thành đầu tư xây dựng tuyến đường sắt số 5 Văn Cao - Hòa Lạc.

Trung tâm khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

Theo ông Lê Ngọc Sơn, với mục tiêu phát triển Khu công nghệ cao Hòa Lạc trở thành trung tâm khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số có vai trò quốc gia, đồng thời là cực tăng trưởng phía Tây của Thủ đô, Ban quản lý tập trung hút đầu tư tập trung vào một số lĩnh vực công nghệ phù hợp với các công nghệ chiến lược ưu tiên của thành phố. Cụ thể là Hà Nội đã ban hành quyết định danh mục công nghệ chiến lược ưu tiên của thành phố Hà Nội giai đoạn 2024-2030 và sàng lọc các dự án theo hàm lượng công nghệ, năng lực R&D, hiệu quả sử dụng đất và khả năng lan tỏa. Điều chỉnh tổ chức không gian theo chuỗi R&D, thử nghiệm, sản xuất thử, thương mại hóa. Việc thu hút đầu tư tập trung vào các lĩnh vực công nghệ lõi, công nghệ chiến lược như: AI, bán dẫn, tự động hóa, dữ liệu, an ninh mạng, công nghệ sinh học tiên tiến, y sinh, dược phẩm, vật liệu mới, hàng không vũ trụ và hạ tầng số chiến lược. Gắn phát triển khu đô thị Hòa Lạc, Đại học Quốc gia Hà Nội và mạng lưới hạ tầng vùng.

Mục tiêu tổng quát là phát triển Khu công nghệ cao Hòa Lạc trở thành khu vực nghiên cứu, phát triển, thử nghiệm, ứng dụng công nghệ cao, đào tạo nhân lực công nghệ cao, sản xuất sản phẩm công nghệ cao, đổi mới sáng tạo trọng điểm của đất nước và Thủ đô. Đồng thời là hạt nhân của hệ sinh thái nghiên cứu, phát triển, đổi mới sáng tạo Thành phố; là trọng tâm của đô thị khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và giáo dục, cực tăng trưởng phía Tây của Hà Nội.

Thông tin từ các tập đoàn công nghệ cho thấy, bên cạnh việc đã triển khai 7 dự án đang hoạt động, Tập đoàn Viettel đề xuất mở rộng thêm khoảng 40ha, gồm 25ha cho khu công nghệ cao và 15ha cho khu công viên, đồng thời có nhu cầu dài hạn có thể lên tới 100ha nhằm hình thành khu nghiên cứu và sản xuất quy mô lớn trong tương lai. Tập đoàn CMC đang triển khai dự án đầu tư tổ hợp trung tâm nghiên cứu và phát triển tại Hòa Lạc, gồm trung tâm nghiên cứu phát triển, khu lưu trữ dữ liệu và các hoạt động nghiên cứu công nghệ lõi như AI, chip. Cũng tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc, các tập đoàn lớn trong nước như VNPT, FPT… cũng đã có một số dự án đầu tư về đào tạo, phần mềm, nghiên cứu sản xuất, trung tâm dữ liệu.

Với quỹ không gian phát triển rộng lớn, với những định hướng ngày càng rõ nét cũng như là sự quan tâm đầu tư mạnh mẽ của thành phố, Khu công nghệ cao Hòa Lạc đang dần hội tụ đủ những điều kiện để không chỉ trở thành một trung tâm nghiên cứu đổi mới sáng tạo, mà còn đang dần từng bước trở thành một hạt nhân để hình thành đô thị phía Tây của Thủ đô trong tương lai. Thành phố Hà Nội cũng đang nỗ lực phát triển Khu công nghệ cao Hòa Lạc nhằm cụ thể hóa tầm nhìn quy hoạch Thủ đô 100 năm cũng như hiện thực hóa những quan điểm chỉ đạo của Bộ Chính trị tại xây dựng một Thủ đô phát triển theo không gian mở với cấu trúc đô thị đa tầng, đa lớp, đa cực, đa trung tâm. Từ đó có thể tạo ra thêm nhiều những cực tăng trưởng mới, những động lực mới cho Thủ đô trong kỷ nguyên phát triển mới.