TRILAF - Nhịp cầu đưa làng nghề nón lá Tri Lễ hội nhập quốc tế

Kết nối giáo dục, văn hóa và du lịch bền vững

Dự án “Tri Lễ: Phát triển làng nghề thủ công và đoàn kết Pháp ngữ vì một tương lai bền vững” (TRILAF) ra đời từ sự phối hợp giữa UBND xã Dân Hòa và trường Đại học Ngoại ngữ - Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN). Đồng chí Đinh Hữu Bình, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Dân Hòa cho biết, TRILAF là dấu mốc quan trọng trong hành trình hội nhập của địa phương, đồng thời thể hiện quyết tâm bảo tồn di sản văn hóa gắn với phát triển kinh tế bền vững. Theo đồng chí Đinh Hữu Bình, vùng quê Dân Hòa giàu truyền thống với nhiều làng nghề nổi tiếng, như: Sơn tạc tượng Vũ Lăng, mây tre đan xuất khẩu, quạt giấy Canh Hoạch, lồng chim, giò chả Ước Lễ… Trong đó, nghề làm nón lá Tri Lễ được xem là một biểu tượng văn hóa đặc sắc của địa phương.

“Mỗi làng nghề là một kho báu lưu giữ tinh hoa, kỹ nghệ và tâm hồn người lao động Việt Nam. Dự án TRILAF không chỉ là sáng kiến phát triển kinh tế - văn hóa mà còn là cây cầu kết nối Tri Lễ với cộng đồng Pháp ngữ quốc tế”, đồng chí Đinh Hữu Bình nhấn mạnh.

Tri Lễ vốn nổi tiếng với nghề làm nón lâu đời gắn với dòng họ Vũ Bá. Với người dân nơi đây, mỗi chiếc nón không chỉ là sản phẩm thủ công mà còn là kết tinh của sự kiên nhẫn, tình yêu nghề và bản sắc văn hóa dân tộc được truyền qua nhiều thế hệ. Từ nền tảng đó, TRILAF hướng tới xây dựng các sản phẩm du lịch trải nghiệm, trung tâm giới thiệu di sản, workshop văn hóa và các hoạt động du lịch cộng đồng nhằm đưa Tri Lễ trở thành điểm đến thân thiện, giàu bản sắc.

Ông Nguyễn Xuân Long, Hiệu trưởng trường Đại học Ngoại ngữ - ĐHQGHN cho biết, đây là một trong những dự án đầu tiên nhà trường phối hợp thực hiện cùng Tổ chức quốc tế Pháp ngữ (OIF). “TRILAF là bước khởi đầu quan trọng để phát triển mô hình du lịch trải nghiệm kết hợp giáo dục ngôn ngữ và bảo tồn văn hóa, phục vụ cộng đồng và đóng góp cho sự phát triển đất nước”, ông Xuân Long chia sẻ.

Tại đây, học sinh, sinh viên và du khách quốc tế có thể trực tiếp tìm hiểu nghề nón lá Tri Lễ, trải nghiệm văn hóa làng quê Việt Nam, đồng thời tăng cường giao lưu ngôn ngữ - văn hóa trong môi trường Pháp ngữ và tiếng Anh. Ông Edgar Doerig, đại diện Tổ chức quốc tế Pháp ngữ, bày tỏ sự tin tưởng dự án sẽ góp phần bảo tồn di sản văn hóa, thúc đẩy kinh tế địa phương và tăng cơ hội việc làm cho thanh niên, phụ nữ. Theo ông Edgar Doerig, tiếng Pháp không chỉ là ngôn ngữ mà còn là nhịp cầu đối thoại, giúp kết nối các nền văn hóa và lan tỏa tinh thần đoàn kết quốc tế.

Một trong những điểm nhấn của dự án là các chuyến tham quan trải nghiệm dành cho sinh viên quốc tế. Nhiều sinh viên Pháp tham gia chương trình trao đổi tại ĐHQGHN đã có cơ hội trực tiếp tìm hiểu nghề làm nón ở Tri Lễ. Các sinh viên được theo dõi toàn bộ quy trình làm nón, từ chọn nguyên liệu, xử lý lá, lên khung đến khâu hoàn thiện sản phẩm; trực tiếp trò chuyện với nghệ nhân, thực hành nghiên cứu thực địa và giao tiếp đa ngôn ngữ trong môi trường Việt - Pháp.

Lan tỏa tinh thần sáng tạo, phát triển cộng đồng

Sinh viên Shania Andiamora, đến từ Pháp chia sẻ: “Tôi mới được trải nghiệm làm nón ở Việt Nam và chưa thấy nơi nào đặc sắc như vậy. Tôi nghĩ những nghề thủ công như thế này rất cần được bảo tồn”.

Những hoạt động trải nghiệm thực tế giúp Shania Andiamora, cũng như sinh viên Việt Nam và quốc tế hiểu sâu hơn về đời sống làng nghề, những khó khăn trong việc giữ nghề giữa bối cảnh hiện đại cũng như giá trị văn hóa phía sau mỗi sản phẩm thủ công truyền thống.

Không chỉ dừng lại ở hoạt động tham quan, TRILAF còn triển khai chuỗi chương trình tập huấn sản xuất xanh, phát triển du lịch cộng đồng và workshop trang trí nón lá dành cho người dân địa phương. Các workshop thu hút đông đảo phụ nữ và trẻ em tham gia. Dưới sự hướng dẫn của họa sĩ và nghệ nhân, những chiếc nón lá mộc mạc được khoác lên diện mạo mới bằng các họa tiết sáng tạo, mang dấu ấn cá nhân.

Chị Nguyễn Thị Xoan, người làm nón lá Tri Lễ xúc động chia sẻ: “Chúng tôi chưa bao giờ cầm bút vẽ, cứ nghĩ khó lắm. Nhưng được các thành viên dự án tận tuỵ hướng dẫn từng chút một, ai cũng có thể làm được. Không ngờ chiếc nón của mình lại đẹp như thế này”.

Theo cô Đàm Minh Thủy, Trưởng Khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Pháp, trường Đại học Ngoại ngữ - ĐHQGHN, trong bối cảnh du lịch đang chuyển mạnh theo hướng bền vững, việc trang bị kiến thức và kỹ năng tổ chức du lịch cho người dân địa phương là yếu tố then chốt.

"Chúng tôi mong muốn đồng hành cùng địa phương trong việc phát huy thế mạnh làng nghề truyền thống, từng bước hình thành các sản phẩm du lịch cộng đồng phù hợp với thị trường trong nước và quốc tế, đặc biệt là khách du lịch Pháp và các nước Pháp ngữ", cô Minh Thuỷ chia sẻ.

Cô Minh Thủy khẳng định, TRILAF không đơn thuần là dự án nghiên cứu - đào tạo mà là hành trình gìn giữ di sản, trao quyền cho cộng đồng và lan tỏa tinh thần Pháp ngữ bằng những hành động cụ thể. “Ngôn ngữ trở thành cầu nối văn hóa, nơi tri thức đồng hành cùng cuộc sống và tinh thần Pháp ngữ được lan tỏa bằng những hoạt động thiết thực”, cô Minh Thủy bày tỏ.