Cụ thể hóa cam kết, động lực mới cho quan hệ Việt - Nga

Dòng người mang theo chân dung các cựu chiến binh trong sự kiện “Trung đoàn Bất tử” tại Hà Nội đã gợi nhắc ký ức về những năm tháng kề vai sát cánh giữa Việt Nam và Liên bang Nga, đồng thời khẳng định chiều sâu lịch sử của quan hệ song phương.

Diễn ra ngày 7-5 nhân dịp kỷ niệm những dấu mốc lớn của hai dân tộc, sự kiện không chỉ là hoạt động tưởng niệm mà còn là dịp nhắc lại mối gắn bó kéo dài hơn tám thập kỷ giữa Việt Nam và Liên bang Nga.

Đại sứ Liên bang Nga tại Việt Nam Gennady Bezdetko khẳng định Mátxcơva luôn ghi nhớ những chiến sĩ tình nguyện Việt Nam đã sát cánh cùng Hồng quân trong Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại.

Theo ông, ký ức chung ấy tạo nên sợi dây gắn kết bền chặt, giúp hai nước duy trì sự tin cậy và thấu hiểu qua nhiều giai đoạn lịch sử. Từ nền tảng đó, quan hệ song phương đang bước sang giai đoạn đòi hỏi những hành động cụ thể và kịp thời, đặc biệt là việc sớm triển khai hiệu quả các thỏa thuận đã đạt được.

Chia sẻ với Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội, Đại sứ Gennady Bezdetko cho biết an ninh năng lượng toàn cầu đang biến động mạnh, vì vậy hai nước phải khẩn trương cụ thể hóa các cam kết cấp cao. Ông nhấn mạnh cần chuyển quyết tâm chính trị thành chương trình hành động, bảo đảm hợp tác bền vững và lâu dài.

Trong lĩnh vực năng lượng, hợp tác dầu khí tiếp tục được duy trì với sự tham gia của các tập đoàn lớn của Nga như Zarubezhneft, Gazprom và NOVATEK cùng với Petrovietnam.

Đàm phán hiệp định liên chính phủ về Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 đã đi đến giai đoạn cuối, trong khi Trung tâm Khoa học và Công nghệ Hạt nhân tại Đồng Nai tiếp tục được triển khai. Hai nước đồng thời tăng cường phối hợp sử dụng năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình.

Song song với hợp tác năng lượng, hai nước cũng đẩy mạnh hợp tác trong lĩnh vực chuyển đổi số và an ninh mạng. Phía Nga bày tỏ sẵn sàng phối hợp với Việt Nam trong nghiên cứu, đào tạo và ứng dụng công nghệ mới nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của kinh tế số.

Ngoài ra, công nghiệp, giao thông vận tải và logistics tiếp tục là những lĩnh vực được chú trọng. Doanh nghiệp hai nước tăng cường kết nối, mở rộng thị trường, đa dạng chuỗi cung ứng và nâng cao giá trị trao đổi thương mại.

Việt Nam và Nga hiện triển khai Kế hoạch tổng thể hợp tác đến năm 2030, với mục tiêu đưa kim ngạch thương mại song phương đạt 15 tỷ USD. Hai bên cũng tiếp tục duy trì thanh toán bằng đồng nội tệ trong một số lĩnh vực nhằm tăng tính chủ động trước biến động quốc tế.

Giáo dục và khoa học tiếp tục là trụ cột truyền thống trong quan hệ hai nước. Mỗi năm, Nga dành khoảng 1.000 suất học bổng cho sinh viên Việt Nam. Các trường đại học và viện nghiên cứu tăng cường liên kết đào tạo, trao đổi chuyên gia. Hai bên đồng thời thúc đẩy kế hoạch phát triển Viện tiếng Nga Pushkin tại Hà Nội thành trung tâm khu vực.

Bên cạnh các lĩnh vực hợp tác truyền thống, dược phẩm và công nghệ sinh học đang nổi lên như những động lực mới. Năm 2025 ghi nhận bước chuyển rõ rệt từ định hướng chính sách sang triển khai các dự án cụ thể.

Công ty Dược phẩm Medsintez của Nga và Nhà máy Vaccine và Sinh phẩm VNVC của Việt Nam ký thỏa thuận chuyển giao trọn gói công nghệ nghiên cứu, sản xuất và phát triển thuốc sinh học, vaccine thế hệ mới.

Danh mục sản phẩm gồm insulin tái tổ hợp, thuốc điều trị đái tháo đường, thuốc chống đông máu, Triazavirin, albumin tái tổ hợp, hormone điều trị vô sinh và thiết bị tiêm dùng một lần, tái sử dụng. Hợp tác bao gồm thử nghiệm lâm sàng, phát triển vaccine mới và nâng cao năng lực sản xuất trong nước.

Hai bên hiện thảo luận nghiên cứu lâm sàng chung về Triazavirin trong điều trị sốt xuất huyết. Bệnh này chưa có thuốc kháng virus đặc hiệu. Theo kế hoạch, từ cuối năm 2027, phía Việt Nam dự kiến sản xuất vaccine thế hệ mới và thuốc sinh học công nghệ cao phục vụ nhu cầu trong nước và xuất khẩu, từng bước tham gia chuỗi cung ứng khu vực, trước mắt là ASEAN.

Hợp tác y tế công nghệ cao cũng mở rộng trong năm 2025. Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh ký thỏa thuận với các trung tâm nghiên cứu y khoa của Nga về chuyển giao kỹ thuật và đào tạo chuyên gia, đặc biệt trong chẩn đoán và điều trị ung bướu.

Cùng năm, Bộ trưởng Y tế Nga Mikhail Murashko thăm Việt Nam, trao đổi về vật tư y tế, vaccine, công nghệ và đào tạo nhân lực. Nga bày tỏ sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm trong điều trị ung thư, ghép tạng và phát triển hệ thống y tế hiện đại.

Phía Việt Nam đã phê duyệt lưu hành một số thuốc điều trị ung thư do Nga sản xuất, trong đó có thuốc chứa hoạt chất pembrolizumab, góp phần đa dạng nguồn thuốc chất lượng cao cho người bệnh.

Ở tầm chiến lược, Đại sứ Bezdetko khẳng định mức độ tin cậy chính trị giữa hai nước không bị chi phối bởi biến động quốc tế. Nhân dịp kỷ niệm Ngày Chiến thắng trong Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại (9-5), ông đánh giá chuyến thăm Nga tháng 5-2025 của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm với gần 20 văn kiện hợp tác được ký kết là dấu mốc quan trọng của quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện.

Việc Quân đội nhân dân Việt Nam tham gia duyệt binh tại Quảng trường Đỏ được xem là biểu tượng của sự tôn trọng và hiểu biết lẫn nhau. Hai dân tộc cũng hỗ trợ nhau trong thời điểm khó khăn. Sau thiên tai tại miền Trung tháng 10-2025, Nga đã chuyển 30 tấn hàng viện trợ nhân đạo tới người dân vùng bị ảnh hưởng.

Đại sứ Gennady Bezdetko nhấn mạnh quan hệ Việt Nam - Nga tiếp tục phát triển tích cực trên nền tin cậy chính trị cao và sự ủng hộ lẫn nhau tại các diễn đàn quốc tế, đồng thời cho rằng việc triển khai hiệu quả các thỏa thuận đã thống nhất sẽ tạo động lực mới để hợp tác song phương đi vào thực chất, cân bằng và bền vững hơn.