Thái Lan hủy thỏa thuận 25 năm về thăm dò năng lượng chung với Campuchia
Ngày 5-5, Chính phủ Thái Lan đã hủy bỏ một thỏa thuận lâu năm với Campuchia về hợp tác thăm dò năng lượng ngoài khơi, bất chấp lời kêu gọi từ phía nước láng giềng về việc tiếp tục duy trì thỏa thuận kéo dài 25 năm này.
Truyền thông Thái Lan dẫn lời Thủ tướng nước này Anutin Charnvirakul cho biết, Nội các Thái Lan đã thông qua quyết định chấm dứt thỏa thuận ký từ năm 2001 – khuôn khổ hợp tác nhằm khai thác tài nguyên hydrocarbon tại các khu vực có chồng lấn yêu sách chủ quyền giữa hai nước.
Phát biểu trước báo giới tại thủ đô Bangkok, Thủ tướng Anutin Charnvirakul khẳng định, việc hủy bỏ thỏa thuận không xuất phát từ các căng thẳng biên giới gần đây, mà là một phần trong định hướng chính sách của chính phủ. Thủ tướng Thái Lan cho rằng, sau 25 năm triển khai, thỏa thuận không mang lại tiến triển đáng kể, do đó cần được thay thế bằng cách tiếp cận mới phù hợp hơn với lợi ích quốc gia.
Nhà lãnh đạo này cũng cho biết, Bangkok sẽ chính thức thông báo quyết định này tới Phnom Penh trong thời gian tới.
Quyết định mới được Thái Lan đưa ra trong bối cảnh quan hệ song phương vẫn còn dư âm từ hai đợt xung đột vũ trang xảy ra trong năm ngoái, khiến tiến trình hợp tác bị đình trệ.
Việc rút khỏi thỏa thuận là một cam kết trong chiến dịch tranh cử của Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul. Đầu năm nay, ông đã tái đắc cử sau khi tận dụng làn sóng chủ nghĩa dân tộc gia tăng do các cuộc giao tranh căng thẳng với Campuchia, trở thành nhà lãnh đạo Thái Lan đầu tiên tái đắc cử trong hai thập kỷ.
Về phía Campuchia, Bộ trưởng Ngoại giao nước này Prak Sokhonn bày tỏ sự tiếc nuối trước quyết định chấm dứt thỏa thuận và cho biết Phnom Penh “không còn lựa chọn nào khác” ngoài việc giải quyết các vấn đề về lãnh hải theo các cơ chế được quy định trong Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982.
“Quyết định theo đuổi cơ chế hòa giải bắt buộc theo UNCLOS tái khẳng định cam kết của Campuchia trong việc giải quyết tranh chấp trên biển một cách hòa bình và phù hợp với luật pháp quốc tế” - Bộ trưởng Ngoại giao Campuchia nêu rõ.
Thỏa thuận năm 2001 giữa Thái Lan và Campuchia từng được kỳ vọng mở ra cơ hội hợp tác khai thác nguồn tài nguyên dầu khí tại vùng biển có tiềm năng lớn, đồng thời góp phần giảm thiểu xung đột chủ quyền. Tuy nhiên, những bất đồng kéo dài về phân định ranh giới biển và cơ chế chia sẻ lợi ích đã khiến tiến trình này không đạt được kết quả cụ thể.
Theo các ý kiến phân tích, việc Thái Lan hủy bỏ thỏa thuận chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến quan hệ song phương, thậm chí có thể tạo ra những thách thức mới đối với việc quản lý tranh chấp trên biển trong khu vực Đông Nam Á. Diễn biến tiếp theo sẽ phụ thuộc vào cách hai nước cân bằng giữa lợi ích kinh tế, áp lực chính trị trong nước và cam kết duy trì ổn định khu vực.
(Bangkok Post, Nikkei, SCMP)