Thị trường chứng khoán tháng 5: Giữ nhịp tăng trong vùng trống thông tin

"Chất xúc tác" nâng hạng dẫn dắt tâm lý thị trường

Thị trường chứng khoán Việt Nam khép lại tháng 4-2026 với diễn biến hồi phục ấn tượng, khi VN-Index không chỉ lấy lại toàn bộ nhịp điều chỉnh trong tháng 3 mà còn tiến sát vùng đỉnh lịch sử. Tính đến ngày 29/4, chỉ số dừng ở 1.875,84 điểm, gần như xóa bỏ hoàn toàn áp lực giảm trước đó và thiết lập mặt bằng giá mới.

Động lực lớn nhất đến từ thông tin FTSE Russell xác nhận giữ nguyên lộ trình nâng hạng Việt Nam lên thị trường mới nổi thứ cấp từ ngày 21-9-2026. Thông tin này được xem là “chất xúc tác” quan trọng, củng cố kỳ vọng về dòng vốn ngoại trung và dài hạn, qua đó tạo nền tảng cho xu hướng tăng của thị trường.

Theo đánh giá của Công ty Chứng khoán Nhất Việt (VFS), tháng 4 đánh dấu bước chuyển rõ rệt trong tâm lý nhà đầu tư. Nếu như đầu tháng, VN-Index chủ yếu dao động quanh vùng 1.670 điểm với thanh khoản dè dặt, thì ngay sau khi thông tin nâng hạng được xác nhận vào ngày 8-4, lực cầu đã bùng nổ mạnh mẽ.

Điểm đáng chú ý là thanh khoản chưa theo kịp đà tăng của chỉ số. Giá trị giao dịch bình quân trong tháng 4 chỉ đạt khoảng 24.300 tỷ đồng/phiên, giảm khoảng 20% so với tháng trước. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc lãi suất huy động vẫn neo cao, phổ biến ở mức 8-9%/năm ở các kỳ hạn dài, khiến một phần dòng tiền tiếp tục ưu tiên kênh tiết kiệm.

Xét theo nhóm ngành, ngân hàng và bất động sản tiếp tục là lực kéo chính cho thị trường. Bên cạnh đó, nhóm bất động sản vốn hóa trung bình như NVL, DXG, DIG ghi nhận dòng tiền cải thiện nhờ thông tin tích cực từ mùa đại hội cổ đông. Ngược lại, nhóm năng lượng có dấu hiệu hạ nhiệt sau giai đoạn tăng nóng, trong khi cổ phiếu đầu tư công vẫn phân hóa do tiến độ giải ngân chưa tạo đột biến.

Tháng 5 rung lắc, cơ hội thuộc về chiến lược chọn lọc

Dù xu hướng tăng vẫn được duy trì, nhiều chuyên gia cho rằng thị trường tháng 5 sẽ đối mặt với các nhịp rung lắc ngắn hạn. Nguyên nhân đến từ áp lực chốt lời gia tăng sau chuỗi tăng mạnh, trong khi dòng tiền chưa có sự lan tỏa đồng đều.

Thực tế, đà tăng của VN-Index thời gian qua phụ thuộc lớn vào một số cổ phiếu vốn hóa lớn. Khi nhóm này điều chỉnh, áp lực tâm lý thường lan rộng, kéo theo hiện tượng “giảm đồng pha” trên diện rộng do nhà đầu tư có xu hướng bán ra để bảo toàn lợi nhuận.

Theo phân tích của Công ty CP Chứng khoán SSI, kết quả kinh doanh quý I-2026 tiếp tục là điểm tựa quan trọng cho thị trường. Doanh thu toàn thị trường tăng gần 20% và lợi nhuận ròng tăng hơn 34% so với cùng kỳ, chủ yếu đến từ nhóm ngân hàng và bất động sản. Các ngành tiêu dùng, công nghệ bắt đầu cải thiện nhờ mở rộng thị phần, trong khi nhóm vật liệu xây dựng, dầu khí và điện duy trì kết quả tích cực, phản ánh cầu nội địa vẫn ở mức tốt.

Dữ liệu từ Chứng khoán BIDV (BSC) cũng cho thấy bức tranh lợi nhuận tích cực: 528 doanh nghiệp đã công bố kết quả kinh doanh quý I, với lợi nhuận sau thuế tăng 34,4% so với cùng kỳ; 66% doanh nghiệp tăng trưởng dương. Riêng trên HoSE, lợi nhuận tăng tới 64,4%, trong đó nhóm VN30 và ngân hàng tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt.

Tuy nhiên, sự cải thiện này vẫn mang tính tập trung, chủ yếu ở một số doanh nghiệp lớn. Điều này khiến thị trường dù tăng điểm nhưng không phải nhà đầu tư nào cũng có lợi nhuận tương ứng, tạo ra sự phân hóa rõ nét trong danh mục.

Ở chiều ngược lại, rủi ro trung hạn đang dần hiện hữu. Áp lực lạm phát và chi phí vốn tăng có thể làm thu hẹp biên lợi nhuận của doanh nghiệp, đặc biệt với các ngành sử dụng đòn bẩy cao. Ngành ngân hàng đối mặt với xu hướng giảm NIM, trong khi bất động sản nhạy cảm với biến động lãi suất thả nổi.

Về định giá, báo cáo của SSI cho biết, thị trường hiện giao dịch ở mức P/E dự phóng khoảng 13,2 lần, tiệm cận trung bình dài hạn; khoảng 10,3 lần nếu loại trừ nhóm cổ phiếu Vingroup. Mức định giá này vẫn cho phép chiến lược đầu tư chọn lọc, đặc biệt khi câu chuyện nâng hạng tiếp tục là yếu tố hỗ trợ trung hạn. "Trong bối cảnh thông tin hỗ trợ hạn chế trong tháng 5, chúng tôi khuyến nghị tập trung vào nền tảng cơ bản doanh nghiệp. Các chủ đề ưu tiên gồm: doanh nghiệp duy trì tăng trưởng lợi nhuận rõ ràng trong nửa cuối 2026; nhóm vốn hóa trung bình có định giá hấp dẫn và động lực riêng; doanh nghiệp có bảng cân đối lành mạnh và cổ tức ổn định; cùng các cơ hội tái định giá gắn với thoái vốn, IPO hoặc tái cấu trúc"- chuyên gia SSI khuyến nghị

Ở góc nhìn lịch sử, Giám đốc Khối Ngân hàng đầu tư, Công ty CP Chứng khoán An Bình Nguyễn Thế Minh cho biết, các năm mà thị trường tăng mạnh trong tháng 4 thường có xác suất tích cực cho phần còn lại của năm. Dữ liệu từ Việt Nam cũng cho thấy khi VN-Index tăng trên 5% trong tháng 4, khả năng thị trường tiếp tục đi lên trong tháng 5 vượt 50%.

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước vào giai đoạn “kiểm định” sau nhịp tăng mạnh. Khi các yếu tố hỗ trợ ngắn hạn dần suy yếu, dòng tiền trở nên thận trọng và phân hóa hơn, cơ hội sẽ không còn phân bổ đồng đều.

Trong bối cảnh đó, chiến lược đầu tư hiệu quả không nằm ở việc chạy theo chỉ số, mà ở khả năng lựa chọn doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt, tăng trưởng rõ ràng và định giá hợp lý. Tháng 5 có thể không phải là giai đoạn bứt phá, nhưng sẽ là phép thử quan trọng cho sức bền của xu hướng tăng trong phần còn lại của năm 2026.